II SA/Wr 1538/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. . Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta Powiatu W., powołując się na art. 6 pkt 6 lit. b), art. 6c ust. 2 pkt 1, art. 37j, art. 37l i art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz.U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 104 kpa, odmówił skarżącej J. M. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po dniu rejestracji, to jest od [...]r. oraz przyznał skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., to jest od dnia następnego po dniu złożenia wniosku, w wysokości [...]zł brutto. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...]r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego począwszy od dnia [...] r., to jest od dnia następnego po dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.. Organ zaznaczył, że rejestrując się w dniu [...]r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na warunkach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. oraz że legitymowała się wówczas okresem zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...]dni, a stosunek pracy został z nią rozwiązany na podstawie art. 11 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przedstawiwszy przebieg postępowania w sprawie z wniosków skarżącej o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. oraz po tej dacie, Starosta Powiatu W. - odnosząc się do wniosku J. M. z dnia [...]r. o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego - powołał się na ustalony okres zatrudnienia skarżącej oraz na unormowania zawarte w art. 37j i art. 37l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.) i wywiódł, że w sprawie tej brak jest podstaw do przyznania skarżącej - zgodnie z żądaniem wniosku - prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po dniu rejestracji. Dlatego zgodnie z art. 37l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego przyznano od dnia następnego po dniu złożenia wniosku, to jest od [...]r. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji J. M. wniosła o jej uchylenie podając, że decyzję tę uważa za krzywdzącą, ponieważ podczas ustalania prawa do świadczenia przedemerytalnego nie była poinformowana o możliwości przyznania jej zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j i art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 37l ust. 2 i art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.) wskazał, że skarżąca w dniu rejestracji [...]r. posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, uprawniający ją do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda podniósł, że skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożyła w dniu [...]r., a wcześniej od dnia rejestracji przez okres postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego odmawiała jego złożenia, wnioskując o przyznanie tylko świadczenia przedemerytalnego. Ustosunkowując się do argumentu skarżącej, że powiatowy urząd pracy nie informował jej o przysługującym prawie do zasiłku przedemerytalnego, organ odwoławczy uznał go za nieuzasadniony. Wskazał, że w dniu [...]r. skarżąca podpisała pouczenie informujące kiedy i na jakich warunkach przyznawany jest zasiłek przedemerytalny oraz świadczenie przedemerytalne, a także złożyła oświadczenie, iż z przysługujących jej świadczeń wybiera świadczenie przedemerytalne. W dniu [...]r. złożyła oświadczenie, że oczekuje na ostateczną decyzję w sprawie świadczenia przedemerytalnego i do tego czasu nie będzie ubiegać się o zasiłek przedemerytalny. Organ II instancji podał, że również w decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. poinformowano skarżącą o przysługującym jej zasiłku przedemerytalnym według przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy po złożeniu odpowiedniego wniosku. Wobec powyższego organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, że organ I instancji odmówił przyznania jej jakiegokolwiek świadczenia wykorzystując jej nieznajomość przepisów i stwierdził, że była ona informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw. Wskazując, że ponieważ wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego skarżąca złożyła w dniu [...]r., to zgodnie z art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego należało przyznać jej od dnia następnego po dniu złożenia wniosku, to jest od [...]r., Wojewoda orzekł jak wyżej. Na powyższą decyzję J. M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, domagając się uznania jej praw do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po dniu rejestracji, to jest od dnia [...]r. Oświadczyła, że od [...]r. ubiega się o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego i jeżeli nawet nie spełnia warunków do jego otrzymania na podstawie okoliczności, które podała we wniosku z dnia [...]r., to niewątpliwie - o czym wie z późniejszych decyzji - zasiłek przedemerytalny jej przysługiwał. Obecnie jednak okazuje się, że zasiłek przedemerytalny - zdaniem organu - też jej nie przysługuje od dnia [...] r. Dlatego uważa, że organy wykorzystując słabą pozycję obywatela "chcą zaoszczędzić kosztem osoby, która jedynie chciała skorzystać ze swojego prawa". Skarżąca wywodziła następnie, że gdyby przyznano jej w dacie złożenia wniosku zasiłek przedemerytalny, to kwestią sporną byłyby jedynie uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. nie byłaby tym samym pozbawiona przez półtora roku jakichkolwiek świadczeń. Zaznaczyła, że "pouczenia", jakich jej udzielano, były tak nieczytelne lub - w jej odczuciu - niezgodne z prawem (np. antydatowanie pisma), iż bała się z nich skorzystać, bo mogły działać na jej niekorzyść. Podkreśliła przy tym, że pouczenia nigdy nie miały formy pisemnej, a udzielane były ustnie, co teraz jest wykorzystywane przeciwko niej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W rozpatrywanej sprawie zaznaczyć trzeba, iż skarżąca J. M. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r. i przed złożeniem wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego ubiegała się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Nr [...]Starosty Powiatu W. odmawiającą J. M. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., a decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. Nr [...]odmawiającą skarżącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego według stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2002 r. Z uwagi na odmowę przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego J. M. wniosła o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., to jest od dnia następnego po dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.. Przyznając skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego organy administracyjne obu instancji uznały, iż prawo to przysługuje J. M. od dnia [...]r., to jest od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2458/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...]r., a wydanym w tym samym dniu wyrokiem w sprawie 4 II SA/Wr 719/03 Sąd ten stwierdził nieważność decyzji Wojewody D. z dnia [...]r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji odmawiających J. M. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego spowodowało, że organy administracyjne zobligowane zostały do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...]r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Ustała zatem przyczyna, która spowodowała złożenie przez J. M. w dniu [...]r. wniosku o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., to jest od dnia następnego po dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.. Ponadto brak zarówno w aktach niniejszej sprawy, jak i w aktach spraw 4 II SA/Wr 2458/02 oraz 4 II SA/Wr 719/03, wniosku skarżącej z dnia [...]r. Brak powyższego wniosku nie pozwala na kontrolę, czy we wniosku tym J. M. domagała się jedynie przyznania świadczenia przedemerytalnego, czy też dopuszczała możliwość innego załatwienia jej sprawy. Zauważyć w tym miejscu wypada, że istotnym powodem uchylenia decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. był fakt, iż skąpy materiał zgromadzony w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi nie pozwalał na jednoznaczne ustalenia, czy rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. skarżąca była informowana o treści art. 37k oraz art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czy domagała się tylko i wyłącznie przyznania świadczenia przedemerytalnego, czy też była skłonna złożyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, a także, czy rozważała ewentualne złożenie wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dopiero po [...]r. Brak było bowiem w szczególności nie tylko dowodów na prawidłowe i rzetelne pouczenie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw, ale również wniosku skarżącej złożonego w dniu [...]r. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. spowodowane zostało stwierdzeniem przez Sąd, iż decyzje ta zostały wydane w sprawie ostatecznie rozstrzygniętej decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. Powyższe uchybienia formalne występujące w ściśle związanych z niniejszą sprawą sprawach administracyjnych poprzedzających wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie, mające istotny wpływ na ich wynik, powodują, że bez ich usunięcia w tamtych sprawach nie jest możliwa prawidłowa ocena zgodności z prawem decyzji wydanych w niniejszej sprawie. Dopiero bowiem zgodne z prawem rozpoznanie kwestii będących przedmiotem wskazanych wyżej, a wyeliminowanych z obrotu prawnego decyzji, pozwoli na właściwe zakończenie sprawy niniejszej. Konsekwencją powyższego jest konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w ściśle związanych z niniejszą sprawą sprawach administracyjnych poprzedzających wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Ponadto brak w aktach wniosku skarżącej z dnia [...]r. nie pozwala na ustalenie jego rzeczywistej treści, co również może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy i stanowi naruszenie w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. Zauważyć wypada, że stosownie do art. 200 tej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi jest zobowiązany do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W tej sprawie Sąd pominął jednak to orzeczenie, gdyż skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy. W myśl art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie tworzyły po stronie skarżącej żadnych praw, ani nie nakładały na nią żadnych obowiązków. Nie miały zatem cech wykonalności. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku.