I GSK 3178/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda, Sędziowie NSA Czesława Socha (spr.), Jerzy Sulimierski, Protokolant Jarosław Poturnicki, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki Akcyjnej w Łodzi Oddział w Katowicach od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1508/04 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w Łodzi Oddział w Katowicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 19 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz [...] Spółki Akcyjnej w Łodzi Oddział w Katowicach kwotę 370 złotych (trzysta siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r. o sygnaturze III SA/Gl 1508/04 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę [...] w Łodzi Oddział w Katowicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 19 października 2004 r. o [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru. W uzasadnieniu podał, że strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu z dnia 29 grudnia 2004 r. (awizowanego w dniu 5 stycznia 2005 r. i nie podjętego w terminie) do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 163 zł. Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niemożliwości doręczenia pisma do rąk pełnomocnika pod adresem przez niego wskazanym, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej, informując o tym adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Termin ten upłynął 12 stycznia 2005 r. Wpis sądowy został uiszczony 25 stycznia zaś pełnomocnictwo do chwili obecnej nie zostało złożone. W skardze kasacyjnej [...] S.A. w Łodzi Oddział w Katowicach zaskarżyła w całości postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego za II instancję według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa procesowego, zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 57 § 1, 58 § 1 pkt 3, 65 § 1 i 2, 73, 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 131 § 2, 139 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z 1964 r. z późn. zm.) oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 63, poz. 697 z późn. zm.). W uzasadnieniu podała, że uznanie doręczenia wezwania sądu z upływem 7 dni od dnia złożenia go w placówce pocztowej i wymóg wyłącznie jednokrotnego awizowania na podstawie art. 73 powołanej ustawy nie jest uzasadniony. W sprawie ma zastosowanie art. 65 § 2 ustawy przewidujący stosowanie trybu doręczania pism w postępowaniu cywilnym. Tryb ten regulują przepisy art. 131-147 k.p.c. oraz cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. Zgodnie z tymi przepisami, przesyłka musi być awizowana dwukrotnie i dopiero nie podjęta może zostać uznana za doręczoną z upływem siedmiodniowego terminu po drugiej awizacji. Nie zmienia tego trybu treść art. 73 ustawy, skoro pismo składa się w placówce pocztowej na okres 7 dni. Powołała się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 września 2002 r. (sygn. akt SK 35/01) uznającego niezgodność z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jednokrotnego awizowania przesyłek. Skarżąca zatem uzupełniła braki formalne skargi w terminie. Pełnomocnictwo zaś do reprezentowania (jako zbiorcze do niniejszej sprawy, jak też innych skarg) zostało złożone przy piśmie z dnia 26 stycznia 2005 r. i załączone do akt sprawy III SA/Gl 1532/04. W ocenie skarżącej, nie było podstaw do przyjęcia braków formalnych skargi i w związku z tym jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania jest uzasadniony. W ocenie skarżącej, Sąd I instancji wadliwie przyjął jako datę doręczenia wezwania do uzupełnienia braków skargi dzień 12 stycznia 2005 r., tj. ostatni dzień siedmiodniowego terminu po pierwszej awizacji przesyłki, podczas gdy należało przyjąć jego powtórną awizację. Zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zm.) do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Tryb ten regulują przepisy art. 131-147 k.p.c. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu sądowym (Dz.U. Nr 55, poz. 489). Treść znowelizowanego § 9 powyższego rozporządzenia określa, że skuteczne jest doręczenie pisma po powtórnym jego awizowaniu. Zmiana cytowanego rozporządzenia wywołana została treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r. sygn. SK 35/1, w którym uznano, że § 9 ust. 3 rozporządzenia, w jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce pismo sądowe, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, jest niezgodny z Konstytucją. W związku z powyższym należy przyjąć, że w myśl art. 65 § 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosując zasady postępowania cywilnego w przypadku nieodebrania przesyłki w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia, należy awizować ją po raz kolejny. Istotnie, powyższa ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została uchwalona 30 sierpnia 2002 r. (z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2004 r.), a zatem w czasie, gdy rozporządzenie regulujące sposób doręczania przesyłek sądowych za pośrednictwem poczty przewidywało możliwość doręczenia przesyłki po jej jednokrotnym awizowaniu. Jednakże od dnia 1 kwietnia 2003 r., a więc od kiedy obowiązuje znowelizowane rozporządzenie (a przed wejściem w życie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), przewiduje jednak obowiązek dwukrotnego awizowania przesyłek pocztowych, co stosownie do treści art. 65 § 2 ustawy ma również wpływ na tryb doręczania przesyłek w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 65 § 2 ustawy nakazuje stosować przepisy z postępowania cywilnego wprost, nie zaś jedynie pomocniczo, w sprawach nieuregulowanych. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyjęcia, że przesyłkę sądową można uznać za doręczoną po upływie siedmiodniowego terminu po pierwszej awizacji. Gdyby przyjąć, że w istocie tak jest, przepisy ustawy nie odsyłałyby do przepisów o doręczaniu przesyłek sądowych w postępowaniu cywilnym, bądź też odsyłałyby do nich jedynie w sprawach nieuregulowanych w ustawie. Trybu tego nie zmienia treść art. 73 ustawy, z którego jedynie wynika, że pisma składa się w placówce pocztowej na okres 7 dni. Zapis ten nie wyłącza konieczności stosowania trybu określonego w przepisach o postępowaniu cywilnym, a zatem dwukrotnego awizowania przesyłek pocztowych i złożenia ich na kolejne siedmiodniowe okresy w placówce pocztowej. Nie bez znaczenia dla oceny powyższych przepisów jest również fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. P 13/05 (20/2/A/2006) orzekł niekonstytucyjność art. 73 ustawy. Powyższe wskazuje na brak podstaw do przyjęcia, że skarżącej skutecznie doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi. Skoro zaś nie można stwierdzić, że wezwanie zostało prawidłowo zastępczo doręczone, to zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadnione, a odrzucenie skargi za nieuzasadnione i naruszające art. 58 § 1 pkt 3 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, czy przesyłka pocztowa była awizowana powtórnie i czy skarżący skutecznie wypełnił obowiązki wynikające z wezwania o uiszczenie wpisu i uzupełnił braki formalne skargi. Z przyczyn powyższych na podstawie art. 185 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, a postanowienie Sądu I instancji uchyleniu celem ponownego rozpoznania. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 203 pkt 1, 205 § 1, 2, 3, 209 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 pkt 2 ppkt 1 lit. c, ppkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z 2002 r. ze zm.).