II SA/Gd 462/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-08
Skład orzekający: Alina Dominiak, Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanej ulicy do stanu zgodnego z prawem, została wydana z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania i czy jej uzasadnienie jest wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie podołał swojemu zadaniu w ramach zasady dwuinstancyjności. Materiał dowodowy zawierał sprzeczności, które nie zostały wyjaśnione, a organ ograniczył się do stwierdzenia, że sporny odcinek jest zjazdem publicznym, opierając się jedynie na opinii technicznej. Ponadto, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było lakoniczne i nie odpowiadało wymogom art. 107 k.p.a., szczególnie w zakresie analizy przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i możliwości pogorszenia warunków użytkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej ulicy, która została nakazem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązana do remontu i przebudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niejednoznaczny zakres robót i kompetencje organów. Następnie Powiatowy Inspektor nakazał zwiększenie promieni wyokrąglających łuki na wylotach ulic bocznych i zwiększenie szerokości chodników. Po kolejnym odwołaniu, Wojewódzki Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący H. i L. D. wnieśli skargę do WSA, kwestionując prawidłowość decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie : NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant : Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 ze skargi H. i L. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał Gminie Miejskiej, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanej ulicy [...] położonej na działkach nr 106/1 i 154/24 w S. do stanu zgodnego z prawem, wykonanie w terminie do 30 września 2004 r. remontu nawierzchni przedmiotowej ulicy, polegającego na likwidacji licznych kolein oraz istniejących nierówności; jednocześnie organ nakazał do czasu przebudowy wprowadzenie ograniczenia w postaci zakazu ruchu na tej ulicy dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony. Równocześnie organ I instancji nakazał Gminie miejskiej w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r. wykonanie robót budowlanych związanych z przebudową wszystkich elementów pasa drogowego i budową kanalizacji deszczowej zgodnie z opinią techniczną oraz na podstawie dokumentacji wykonanej przez osobę uprawnioną.
W następstwie odwołania wniesionego przez H. i L. D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ma podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując w uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia, iż w w/w orzeczeniu nie określono jednoznacznie zakresu robót; co równie ważne, nakaz wykonania remontu wynikającego z nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, polegający na likwidacji licznych kolein i nierówności nawierzchni nie jest ani zmianą ani przeróbką obiektu budowlanego. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż zamieszczony w zaskarżonej decyzji nakaz wprowadzenia ograniczenia w ruchu pojazdów nie należy do kompetencji organów administracji architektoniczno – budowlanej; inżynieria ruchu jest bowiem zastrzeżona dla zarządcy drogi. Odnosząc się do zarzutów odwołujących organ II instancji przypomniał, iż w świetle art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta, na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, art. 104 k.p.a. nakazał Gminie Miejskiej wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2004 r., w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanej ul. [...], położonej na działkach nr 106/1 i 154/24 do stanu zgodnego z prawem, zwiększenia promieni wyokrąglających łuki na wylotach ulic bocznych do min. 6,0 m oraz zwiększenia szerokości chodników zlokalizowanych przy krawędzi jezdni do wymaganej szerokości 2,0 m; nadto organ nakazał powiadomić o wykonaniu wydanej decyzji Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż bezspornym faktem jest, iż ul. [...] wybudowana została w latach 1987 – 1991 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W świetle zaś obowiązujących przepisów nakazujących stosowanie do obiektów, których budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przepisów dotychczasowych organ miał możliwość w oparciu o art.40 poprzednio obowiązującej ustawy – Prawo budowlane zobowiązać właściciela lub zarządcę do wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sytuacja taka była jednak dopuszczalna gdy nie zachodziły okoliczności wskazane w art. 37 w/w aktu normatywnego, skutkujące przymusową rozbiórką wybudowanego obiektu. Jak podał dalej organ sporna ulica leży na terenie zabudowy jednorodzinnej i stanowi drogę dojazdową do działek o funkcji mieszkaniowej. Co warte podkreślenia, na zlecenie organu opracowano stosowną ocenę techniczną z której wynika, iż ulica mimo znacznego wyeksploatowania i konieczności remontu nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzi; w tym stanie nie ma przeciwwskazań, aby ulica była dopuszczona do użytkowania. W ocenie technicznej stwierdzono jednocześnie, iż wszystkie łuki na wylotach ulic bocznych nie powinny być mniejsze niż 6,0 m; z kolei chodniki zlokalizowane przy krawędzi jezdni nie mają wymaganej szerokości, tj. 2,0 m. Stwierdzone okoliczności stanowią zaś przejaw naruszenia rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 43, poz. 430).
W odwołaniu od w/w decyzji H. i L. D., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 125 w/w rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 pkt 1 ust 2 ustawy – Prawo budowlane oraz naruszenie art. 10 k.p.a., wnieśli o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie Gminie Miejskiej dokonania zmian i przeróbek drogi dojazdowej wybudowanej samowolnie, a położonej na działkach nr 106/1 i 154/24, stanowiącej dojazd do posesji nr 40, 42, 44 i 46; zmiany te polegać by miały na wykonaniu w zakreślonym terminie placu do zawracania samochodów lub drugiego pasa ruchu wzorem pozostałych dróg dojazdowych w obrębie ul.[...]. W odwołaniu zawarto również wniosek ewentualny o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu odwołania H. i L. D. zakwestionowali opinię techniczną w oparciu o którą wydana została zaskarżona decyzja wskazując, iż jest ona sprzeczna z cytowanym rozporządzeniem. Odwołujący podnieśli, iż sporna ulica leży na terenie zabudowy jednorodzinnej i stanowi drogę dojazdową do działek o funkcji mieszkaniowej; jest nadto drogą o nieprzelotowym zakończeniu. W tym stanie, mając na uwadze fakt nieprzelotowego zakończenia drogi klasy L lub D winien być wykonany plac do zawracania samochodów. Czynności do których zobowiązał organ nie doprowadzą zaś do stanu zgodnego z prawem, gdyż przedmiotowa droga jako ulica jednopasmowa stanowi poważne zagrożenie w ruchu drogowym. Stąd też zasadnym jest w ocenie odwołujących wskazanie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 37 pkt 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Organ nie uwzględnił bowiem niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Nadto organ całkowicie zignorował wskazanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w decyzji z dnia 8 marca 2004 r. o konieczności zapewnienia stronom w postępowaniu administracyjnym czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Stronom nie umożliwiono bowiem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie odwołujących po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji organ nie przeprowadził żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego; strony nie miały także możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, złożenia wniosków o jego uzupełnienie czy też ustosunkowania się do oceny technicznej.
Decyzją z dnia 9 czerwca 2004 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż analiza materiału dowodowego sprawy prowadzi do wniosku, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Istotną kwestią jest zaś okoliczność, iż w sprawie naruszony został przepis § 44 ust. 2 i § 71 w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Stąd też organ I instancji zasadnie nakazał wykonanie stosownych czynności opierając się na wnioskach znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej.
Z kolei zarzut strony dotyczący naruszenia § 125 w/w aktu normatywnego nie może zasługiwać na uwzględnienie. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż przedmiotowy przepis odnosi się do placów do zawracania samochodów na nieprzelotowym zakończeniu drogi klasy L lub D. W niniejszym przypadku dojazdy do posesji z ul. [...] należy traktować jako zjazdy publiczne – sięgacze; taką ich kwalifikację zawiera cytowana opinia techniczna. Do takich zjazdów odnoszą się zaś przepisy § 78 i § 113 powyższego rozporządzenia. Co równie ważne, już na etapie podziału działek nie przewidywano, iż nieprzelotowe dojazdy będą stanowiły zakończenie drogi klasy L lub D; dla dojazdów tych wydzielono działki o szerokości na całym odcinku 9,0 m. Natomiast minimalny promień placu do zawracania samochodów osobowych wynosi 6,0 m, a dla ciężarowych 9,0 m.
Nadto organ podniósł, iż niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania; odwołujący się zapoznali się bowiem z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; mieli jednocześnie możliwość ustosunkowania się oraz złożenia wniosków o jego uzupełnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. i L. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów § 7 ust. 1, § 113 ust. 1 i § 125 w/w rozporządzenia jak również zamienne przywoływanie ustawy – Prawo budowlane z 1974 i 1994 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem aprobującym wcześniejsze błędne rozstrzygnięcia oraz samowolę; nie można zaś podzielić argumentacji, iż wystarczającym jest przeprowadzenie określonych prac aby sanacji podlegały poprzednie uchybienia nie tylko formalne. W ocenie skarżących postępowanie organów winno w sposób maksymalny doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, jak również uwzględniać uzasadnione interesy osób zainteresowanych. Co równie ważne, decyzje organów nie powinny się ograniczać do tak wąskiego zakresu prac, gdyż trudno o nich powiedzieć, iż są to prace legalizacyjne. W sprawie należało również dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu drogownictwa, który byłby w stanie określić zakres i formę legalizacji. Nadto w ocenie skarżących nie można podzielić poglądu, iż obecny stan drogi nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację wywiedzioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z kolei postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta, nakazującą wykonanie określonych czynności celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z budową ul.[...] do stanu zgodnego z prawem.
W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią bowiem okoliczności, które niezależnie od tych podniesionych w skardze Sąd zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu.
Podnieść należy, iż dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia § 78 ust. 1 pkt 1, § 113 ust. 1 i 7 oraz § 125 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Równocześnie należy mieć na uwadze dyspozycję art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz przepisy k.p.a. statuujące podstawowe zasady rządzące postępowaniem administracyjnym.
W świetle przepisów cytowanego rozporządzenia w sytuacji gdy połączenie obiektu lub urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą nie jest usytuowane bezpośrednio przy jezdni, powinno być zapewnione za pomocą dwu - lub jednokierunkowego wyjazdu i wjazdu.
Wyjazd z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności:
1) w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła,
2) w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widoczność wjazdu na drogę,
3) na odcinku drogi o pochyleniu niwelety większym niż 4%,
4) nie bliżej wierzchołka łuku wypukłego niż wymagana odległość widoczności na zatrzymanie,
5) na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu.
Warunki techniczne jakim odpowiadać zaś winien zjazd publiczny określono w § 78 w/w rozporządzenia. Zgodnie z cytowanym przepisem zjazd publiczny powinien być usytuowany zgodnie z wymaganiami określonymi w § 113 ust. 7 oraz posiadać:
a) szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze,
b) nawierzchnię twardą w granicach pasa drogowego,
c) przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 5 m,
d) pochylenie podłużne zjazdu w obrębie korony drogi dostosowane do jej ukształtowania,
e) na długości nie mniejszej niż 7,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne zjazdu nie większe niż 5%, a na dalszym odcinku - nie większe niż 12%.
Mając na uwadze całokształt stanu faktycznego i normatywnego niniejszej sprawy, w ocenie Sądu orzekającego zasadnym jest wskazanie, iż zadaniem organu odwoławczego, który w świetle wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego winien ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć niniejszą sprawę, było wszechstronne ustalenie czy wykonanie robót określonych w decyzji organu I instancji ma charakter kompleksowy i czy doprowadzi stan ul. Krzywej do stanu zgodnego z prawem.
Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza bowiem jedynie stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W myśl zasady ustrojowej dwuinstancyjności, organ odwoławczy pełni bowiem kompetencje zarówno kontrolne, jak i, co ważne, merytoryczne.
Warto zwrócić uwagę, iż organ I instancji w wydanej decyzji nakazał wykonanie stosownych czynności polegających na zwiększeniu promieni wyokrąglających łuki na wylotach ulic bocznych oraz zwiększeniu szerokości chodników. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta czynności te miały doprowadzić stan ul. [...] do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy dysponujący obszernym materiałem dowodowym odnosząc się do zarzutów skarżących uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, przyjmując zaś wprost, iż sporny odcinek jest zjazdem publicznym, tzw. sięgaczem do którego należy stosować § 78 i § 113 w/w rozporządzenia.
Konstatację taką organ oparł jedynie na treści Oceny Technicznej znajdującej się w aktach sprawy.
Warto jednak zwrócić uwagę, iż ze stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, iż ul.[...] jest ulicą gminną, pełniącą funkcję drogi dojazdowej do osiedla o niskiej zabudowie mieszkaniowej, posiadającą wyodrębnione elementy składowe.
Jednym z takich elementów jest bez wątpienia jej część prowadząca m.in. do posesji skarżących. Uznanie zaś przez organ odwoławczy, iż element ten jest zjazdem publicznym oparte być musiało na prawidłowym przyporządkowaniu istniejącego stanu faktycznego do określonego stanu normatywnego.
W ocenie Sądu w tym aspekcie zachodzą jednak pewne wątpliwości jeżeli ma się na uwadze normatywną dyspozycję § 78 w/w rozporządzenia oraz szerokość utwardzonej nawierzchni znajdującej się na spornym dojeździe. Na te wątpliwości zwracali w toku postępowania uwagę skarżący, porównując element ul. [...] prowadzący m.in. do ich posesji z innymi znajdującymi się na tym samym osiedlu. Co warte podkreślenia, w aktach sprawy (odpowiednio k . 7 – 7 v. akt organu I instancji oraz k. 25, 28 i 50 akt organu odwoławczego) znajdują się dokumenty, w których podaje się w tej materii wartości zupełnie odmienne; nie były one jednak przedmiotem dogłębnego badania ze strony organu odwoławczego.
Co równie ważne z treści niektórych pism Zarządu Dróg Miejskich (vide: k. 259 akt sprawy) wynika, iż odcinek ul. [...] prowadzący do posesji skarżących jest drogą dojazdową/dojazdem; w innych zaś stwierdza się wprost w sposób kategoryczny, iż w sprawie nie występują żadne drogi dojazdowe klasy D, a jedynie dojazdy to danych posesji, będące zjazdami publicznymi, tzw. sięgaczami (vide: k. 291).
Warto również zwrócić uwagę, iż we wskazywanej Ocenie Technicznej podnosi się, iż ul. [...] jest ulicą gminną kategorii D; z kolei w piśmie Zarządu Dróg Miejskich z dnia 25 czerwca 2004 r. znajdującym się w aktach sprawy (k. 90) stwierdza się wprost, iż de facto kategorię D posiadają jedynie tzw. sięgacze, podczas gdy ul. [...] posiada kategorię L; okoliczność tę potwierdza także pismo z dnia 9 listopada 2004 r. (k. 258).
Przedmiotowe nieścisłości oraz rozbieżności istniejące w materiale dowodowym sprawy powodują, iż decyzja organu odwoławczego nie może być uznana za prawidłową.
Organ na etapie prowadzonego postępowania dysponował stosownymi sposobami aby wszystkie podniesione przez skarżących wątpliwości wyeliminować. Jednakże na etapie postępowania odwoławczego ograniczono się do prostego stwierdzenia, iż w sprawie mamy do czynienia ze zjazdami publicznymi. Jak wykazano, pozostały jednak pewne kwestie nie do końca wyjaśnione; reasumpcja tych okoliczności daje zaś powód do przyjęcia, iż organ odwoławczy dopuścił się uchybień proceduralnych w toku ustalania stanu faktycznego sprawy. Bez wątpienia uchybienia w tym zakresie mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu II instancji, tj. wydanie decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie dotychczasowe.
W ocenie Sądu skarżący podnieśli równocześnie słuszny zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.
Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Mając na uwadze treść wskazanego przepisu należało dokonać dogłębnej analizy w kwestii zaistnienia przesłanek w nim opisanych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się zaś jedynie do przytoczenia treści przepisów prawa, pomijając uzasadnienie przyjętego stanowiska. Podstawę do dogłębnej analizy zagadnienia stanowiła zdaniem Sądu zgłaszana przez skarżących możliwość pogorszenia warunków użytkowych otoczenia z uwagi na stan ul. [...], zwłaszcza stan części ulicy prowadzący do ich posesji.
Tym samym we wskazanym zakresie decyzja organu odwoławczego nie odpowiada kanonom określonym w art. 107 k.p.a. W dyspozycji art. 107 k.p.a. określono bowiem podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne.
Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98, baza Lex nr 43041). Bez wątpienia lakoniczne uzasadnienie decyzji organu II instancji w powyższym zakresie regułom nakreślonym przez art. 107 k.p.a. nie odpowiada.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, iż skarżący zarówno na etapie odwołania od decyzji organu I instancji jak i w skardze dokonali zaliczenia dojazdu do posesji nr 40,42,44 i 46 położonych przy ul. [...] jako samodzielnej drogi dojazdowej o nieprzelotowym zakończeniu. W oparciu zaś o te założenia wyprowadzili stosowne wnioski, które zawarły się łącznie w zarzucie naruszenia § 125 w/w aktu normatywnego.
W odniesieniu do tego zarzutu Sąd wskazuje, iż jest on w pełni niezasadny; w świetle bowiem § 125 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia w wypadku nieprzelotowego zakończenia drogi klasy L lub D wykonuje się plac do zawracania samochodów, przy czym powinien on spełniać następujące warunki:
1) dla samochodów osobowych - mieć promień nie mniejszy niż 6,0 m,
2) dla samochodów ciężarowych - mieć promień nie mniejszy niż 9,0 m lub kształt kwadratu o wymiarach nie mniejszych niż 12,5 m x 12,5 m.
W opozycji do podniesionego zarzutu można wskazać, iż odcinka od głównej linii ulicy do posesji skarżących nie można zakwalifikować jako odrębnej drogi o samodzielnym charakterze; jest on bez wątpienia częścią składową głównej ulicy; tym samym nie może być mowy o konieczności wykonania placu do zawracania, skoro zakończenia ul. [...] mają przelotowy charakter.
Reasumpcja powyższych rozważań w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania prowadzi do wniosku, iż swojemu zadaniu organ odwoławczy nie podołał; analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzi bowiem do konstatacji, iż zawiera on szereg sprzeczności, które na etapie postępowania odwoławczego należało definitywnie wyjaśnić.
Równocześnie w sprawie popełniono szereg błędów proceduralnych, co powodować musi wyeliminowanie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z obrotu prawnego.
Wobec tego Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o art. 152 przedmiotowego aktu normatywnego Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W dalszym toku postępowania organ odwoławczy podda ponownej, rzetelnej analizie materiał dowodowy sprawy, uwzględniając przy tym wszystkie zarzuty podniesione na etapie odwołania od decyzji organu I instancji.
Jednocześnie organ uwzględni rozważania Sądu w przedmiocie należytego uzasadniania decyzji administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło