I SA/Gd 1515/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Przeładunku Paliw Płynnych "A", spółka z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. oddala skargę. I SA/Gd 1515/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 19 czerwca 2002 r. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Przeładunku Paliw Płynnych "A" Spółki z o.o. w G. z dnia 12 kwietnia 2002 r. uchyliła decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 28 marca 2002 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. oraz jej zwrotu i umorzyła postępowanie w sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny. Przedsiębiorstwo Przeładunku Paliw Płynnych "A" Spółka z o.o. w zeznaniu wstępnym CIT-8 za rok podatkowy 1995 o wysokości dochodu/straty osiągniętej w roku podatkowym, złożonym w dniu 01.04.1996 r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym wykazała przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania tych przychodów w wysokości [...] zł oraz dochód do opodatkowania w wysokości [...] zł. Od tak ustalonego dochodu Spółka odliczyła: kwotę [...] zł jako dochód wolny od podatku na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, darowiznę w wysokości [...] zł oraz ulgę inwestycyjną w wysokości [...] zł. Ostatecznie Spółka wykazała jako dochód podlegający opodatkowaniu kwotę [...] zł, od którego podatek (obliczony wg stawki 40%) wyniósł [...] zł. Ponieważ Spółka w trakcie roku podatkowego wpłaciła na poczet zobowiązania podatkowego zaliczki w wysokości [...] zł, w zeznaniu wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł. Nadpłatę tę Pierwszy Urząd Skarbowy zwrócił na rachunek bankowy Spółki w dniu 27.05.1996 r. W dniu 28 grudnia 2001 r. Spółka "A" wystąpiła do Pierwszego Urzędu Skarbowego z wnioskiem, uzupełnionym pismem z dnia 11.01.2002 r., o wszczęcie – w trybie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej – postępowania administracyjnego i wydanie decyzji uznającej nakłady poniesione przez "A" na rzecz Gminy G.: 1. za darowiznę na cele określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych za wolne od podatku dochodowego lub 2. za koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Spółka wnosiła również o uznanie istnienia w roku obrachunkowym 01.01-31.12.1995 r. nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie [...] zł (zgodnie z korektą zeznania ostatecznego za 1995 r. załączoną do wniosku) oraz zaliczenia tej kwoty wraz z należnymi odsetkami na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych wnioskodawcy. Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją z dnia 28 marca 2002 r., nr [...], odmówił Spółce "A" stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. oraz jej zwrotu. W ocenie organu, skoro zeznanie wstępne CIT-8 Spółka złożyła w dniu 01.04.1996 r. zatem prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło z dniem 01.04.2001 r. – stosownie do treści art. 80 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Od powyższej decyzji Urzędu strona odwołała się do Izby wnosząc o jej uchylenie i zmianę w całości oraz wydanie decyzji uznającej nakłady poniesione przez Spółkę na rzecz Gminy G. za darowiznę na cele określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych za wolne od podatku dochodowego lub za koszty uzyskania przychodów w dacie ich ponoszenia. W odwołaniu Spółka podniosła, że Urząd wydając decyzje pominął treść petitum wniosku podatnika z dnia 27.12.2001 r., w którym wyraźnie sformułowano żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji uznającej nakłady wnioskodawcy na rzecz Gminy G. jako darowiznę na cele określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Dopiero jako dodatkowe żądanie uzależnione od prejudycjalnego rozstrzygnięcia co do meritum, wnioskodawca wnosił o uznanie istnienia nadpłaty w roku obrachunkowym 01.01.1995 r. - 31.12.1995 r. oraz zaliczenia należnej kwoty wraz z odsetkami na poczet przyszłych zobowiązań wnioskodawcy. Nie można zatem, zdaniem strony, zasadnie uznać, iż wniosek podatnika dotyczył żądania stwierdzenia nadpłaty. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę w toku postępowania odwoławczego przede wszystkim stwierdza, iż zgodnie z postanowieniami art. 70 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedawnieniu nie ulegają jedynie zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki (art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej). Wskazała również, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: 1. od dnia wydania decyzji o odroczeniu terminu płatności podatku lub rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, do dnia terminu płatności odroczonego podatku, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej, 2. od dnia nabycia prawa do ulgi podatkowej do dnia wygaśnięcia tego uprawnienia (art. 70 § 2 Ordynacji podatkowej). Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 3, 4 i 5 Ordynacji podatkowej). Izba mając na względzie wskazane przepisy stanęła na stanowisku, iż zobowiązanie podatkowe Spółki "A" z tyt. podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1995 przedawniło się z dniem 31 grudnia 2001 r. Organ wskazał bowiem, iż z akt sprawy wynika, iż ww. zobowiązanie zostało uregulowane przez Spółkę już w trakcie roku podatkowego 1995 (w zeznaniu CIT-8 wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł), a zatem nie istniała konieczność zabezpieczenia tego zobowiązania hipoteką czy też wszczęcia w sprawie postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie zachodziły także okoliczności – wskazane w treści art. 70 § 2 Ordynacji podatkowej – uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Izba podkreśla, iż wśród zdarzeń uzasadniających przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – wskazanych w treści art. 70 Ordynacji podatkowej – ustawodawca nie wymienił prowadzenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego (bez względu na to, czy postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, czy na żądanie strony). W konsekwencji, zdaniem Izby, już od dnia 1 stycznia 2002 r. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki "A" z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1995, wszczęte na podstawie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej na skutek złożenia przez stronę wniosku z dnia 28 grudnia 2001 r. stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdza, iż wbrew wywodom zawartych w zaskarżonej decyzji skutkiem upływu terminu określonego w art. 80 Ordynacji podatkowej jest wygaśnięcie prawa do żądanie stwierdzenia nadpłaty, a żądanie złożone po upływie tego terminu jest prawnie bezskuteczne, co skutkować musiało uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej skarżące Przedsiębiorstwo Przeładunku Paliw Płynnych "A" Spółka z o.o. w G. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 78 § 1, art. 21 § 3 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła podobnie jak w odwołaniu organom: - pominięcie treści petitum wniosku Spółki z dnia 27.12.2001 r., w którym wyraźnie sformułowano żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji uznającej nakłady wnioskodawcy na rzecz Gminy jako darowiznę na cele określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Dopiero jako dodatkowe żądanie uzależnione od prejudycjalnego rozstrzygnięcia co do meritum, wnioskodawca wnosił o uznanie istnienia nadpłaty w roku obrachunkowym 01.01.1995 r. - 31.12.1995 r. oraz zaliczenia należnej kwoty wraz z odsetkami na poczet przyszłych zobowiązań wnioskodawcy. Nie można było zatem – zdaniem skarżącej – uznać, iż wniosek Spółki dotyczył żądania stwierdzenia nadpłaty; - nie zastosowania w sprawie art. 78 § 1 w związku z art. 76 § pkt 1 lit.e lub art. 76 § 1 pkt 3 w związku z art. 74 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej; - zaniechanie przez Pierwszy Urząd Skarbowy podjęcia – z datą otrzymania deklaracji podatkowej podatku dochodowego za 1995 rok – działań z urzędu w przedmiocie uznania II raty darowizny za wolną od podatku dochodowego oraz wydanie przez Urząd decyzji w dniu 28.03.2002 r. po uprzednim dwukrotnym przedłużeniu terminu do wydania decyzji ponad okres ustawowy, przez co organ skarbowy naruszył zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej. Nadto skarżąca z ostrożności procesowej podniosła również okoliczności faktyczne wpływające na ocenę merytoryczną żądania skarżącej. Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Izba prawidłowo, zresztą zgodnie z wolą skarżącej, wniosek Spółki z dnia 28.12.2001 r., uzupełniony pismem z dnia 11.01.2002 r. uznała jako żądanie wszczęcia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1995. Stosownie do treści art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej przedmiotowe postępowanie podatkowe zostało wszczęte wskutek powołanego wyżej wniosku strony z dnia 28.12.2001 r. Mając jednakże na względzie przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, Izba zasadnie wywiodła, iż w rozważanej sprawie zobowiązanie podatkowe skarżącej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r. – przedawniło się z dniem 31 grudnia 2001 r. Skoro, jak trafnie stwierdza Izba, wszczęcie postępowania podatkowego czy to z urzędu, czy na wniosek strony nie przerywa biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 2-5 Ordynacji podatkowej) tym samym Izba stwierdzając przedawnienie, postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe zasadnie umorzyła. Również należy podzielić pogląd Izby, że skutkiem upływu terminu określonego w art. 80 Ordynacji podatkowej jest wygaśnięcie prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty a żądanie złożone po upływie tego terminu jest prawnie bezskuteczne. Skoro zatem prawo Spółki "A" do żądania stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. wygasło z dniem 01.04.2001 r., to po tym dniu postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty oraz jej zwrotu było bezprzedmiotowe. A zatem i z tej przyczyny postępowanie w sprawie stwierdzenia dla Spółki "A" nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1995 należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Również podzielić należy pogląd Izby odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, iż przepisy art. 78 § 1 w związku z art. 76 § 1 pkt 1 lit.e Ordynacji podatkowej dotyczą prawa podatników do zwrotu nadpłaty określonej decyzją organu podatkowego; tymczasem w przedmiotowej sprawie decyzja określająca wysokość nadpłaty Spółki "A" z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1995 nie została wydana. Natomiast powołany art. 76 § 1 pkt 3 w związku z art. 74 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie w przypadku, gdy wysokość nadpłaty została przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych określona w zeznaniu wstępnym, a – jak wynika z akt sprawy – Spółka "A" w zeznaniu wstępnym za rok 1995 wykazała nadpłatę jedynie w wysokości [...] zł, którą Urząd zwrócił na rachunek bankowy Spółki w dniu 27.05.1996 r. Za bezzasadny uznać należy również zarzut nie podjęcia przez Urząd – z chwilą złożenia przez Spółkę "A" zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 1995 r. – "działań z urzędu w przedmiocie uznania II raty darowizny za wolną od podatku dochodowego", skoro organ może, ale nie musi wszczynać postępowania podatkowego. Z tych przyczyn na mocy art. 151 cyt.w. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w wyroku. AR