III SA/Łd 478/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał A. P. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 16 listopada 2004 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego na okres 6 miesięcy. Następnie decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 73 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz. 1001) orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 24 maja 2005 r. z uwagi na upływ okresu jego pobierania. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie kwestionując zasadność rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej nabyła ona prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy, gdyż 7 czerwca 2005 r. ukończy 50 rok życia, posiada 20-letni staż pracy oraz ma na wychowaniu 18-letnią córkę. Ponadto skarżąca wskazała, iż przy rejestracji nie została poinformowana, że rejestrując się w styczniu 2005 r. nabyłaby prawo do zasiłku dla bezrobotnych na dłuższy okres (12 miesięcy). Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 72 ust. 11, art. 73 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. b, pkt 3 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 73 ust. l ustawy o promocji zatrudnienia (...). Z przepisu tego wynika m.in., że maksymalny okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania określonego powiatowego urzędu pracy, zależy od stopy bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku. Stosownie do treści Obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 września 2003 r. (Monitor Polski z 2003 r. Nr 47, poz. 703) przeciętna stopa bezrobocia w kraju w dniu 30 czerwca 2003 r. wynosiła 17,7%, zaś na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy nr l w Ł. stopa bezrobocia wynosiła 19,3% i nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie z art. 73 ust. l pkt l ustawy o promocji zatrudnienia (...), okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy nr l w Ł., które nabyły prawo do zasiłku od dnia l czerwca 2004 r. wynosił zatem 6 miesięcy. A. P. nabyła prawo do zasiłku od dnia 24 listopada 2004 r. W dniu nabycia przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych, stosownie do powyższych rozważań, maksymalny okres pobierania tego zasiłku wynosił 6 miesięcy. Jednocześnie, jak stwierdził Wojewoda [...], nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 73 ust. l pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia (...), które skutkowałyby przedłużeniem okresu pobierania zasiłku. Skarżąca w momencie rejestracji nie była osobą bezrobotną powyżej 50 roku życia w rozumieniu art. 2 ust. l pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Nie posiadała również na utrzymaniu dziecka w wieku do 15 lat. Z tych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję Wojewody [...] A. P. wniosła skargę, w której wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy. W uzasadnieniu powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...], a ponadto zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż została wydana z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżącej został dotrzymany miesięczny termin załatwienia sprawy przewidziany w art. 35 § l k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) – dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny powołany jest do kontroli legalności decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sąd bada zatem czy przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, przy czym tylko uchybienia mające wpływ na wynik sprawy albo stanowiące podstawę wznowienia postępowania mogą prowadzić do uchylenia owych aktów. Bada nadto czy nie są one dotknięte kwalifikowaną wadą prawną motywującą ich nieważność. Skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż nie zawierała uzasadnionych zarzutów, a sąd nie stwierdził także takiego naruszenia przepisów prawa, które jest brane pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim organy administracji obu instancji trafnie przyjęły, iż decydującym momentem dla ustalenia uprawnień skarżącej do świadczeń przysługujących jej z mocy przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) jest chwila nabycia prawa do tych świadczeń. W myśl art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli spełnione zostaną kolejne warunki wskazane szczegółowo w dalszej części tego przepisu. Maksymalny okres pobierania zasiłku określa natomiast art. 73 ww. ustawy. W przepisie tym ustawodawca uzależnił okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych, przede wszystkim od stopy bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku, a także – od wieku osoby uprawnionej i posiadanego przez nią okresu uprawniającego do zasiłku. Okres pobierania zasiłku wynosi zatem: 1) 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; 2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, lub b) są bezrobotnymi powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku; 3) 18 miesięcy dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 2-krotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku lub b) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Przeciętna stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca 2003 r. w kraju wynosiła 17,7%, natomiast na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy nr l w Ł. - 19,3% (Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 września 2003 r., publikowane w Monitorze Polskim z 2003 r. Nr 47, poz. 703), a zatem nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Do sytuacji skarżącej nie znajdowały zastosowania przepisy art. 73 ust. l pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia (...), które skutkowałyby przedłużeniem okresu pobierania zasiłku, ponieważ w momencie rejestracji nie była osobą bezrobotną powyżej 50 roku życia w rozumieniu art. 2 ust. l pkt 4 ww. ustawy, a także nie posiadała na utrzymaniu dziecka w wieku do 15 lat. Prezydent Miasta Ł. prawidłowo zatem przyznał A. P. prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 6 miesięcy w oparciu o art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Zmiana sytuacji faktycznej osoby, której przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych, co do zasady nie wpływa na okres pobierania tego zasiłku. Wyjątkiem jest uregulowanie zawarte w art. 73 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia (...), zgodnie z którym w razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek w okresie, o którym mowa w ust. 1, lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, okres ten ulega przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącej, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego poprzez nie udzielenie jej stosownej informacji przy dokonywaniu rejestracji jako osoby bezrobotnej. Podkreślić należy, że co prawda Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji państwowej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), jednak zasada ta nie może być utożsamiana z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (zob. wyrok NSA OZ w Krakowie z 20 stycznia 2000 r., I SA/Kr 1512/97; wyrok NSA z 1 października 1999 r., III SA 7458/98; teza druga wyroku NSA z 20 lipca 1999 r., I SA 2176/98; wyrok NSA OZ w Łodzi z 27 marca 1998 r., I SA/Łd 489/98; wyrok NSA z 27 sierpnia 1997 r., III SA 66/96). Również w literaturze wskazuje się na niemożność wykładni art. 9 k.p.a. w taki sposób, że organ administracji stawałby się w istocie pełnomocnikiem strony (P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 53; G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 146). Zarzut skarżącej nie dotyczy braku informacji o jej sytuacji prawnej w chwili dokonywania rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, ale — braku pouczenia o potencjalnych uprawnieniach, które skarżąca mogłaby uzyskać w przyszłości. Zarzut skarżącej jest nieuzasadniony. Udzielanie informacji — w żądanym przez skarżącą zakresie — wykraczałoby bowiem wyraźnie poza dyspozycję art. 9 k.p.a., zmuszając pracownika organu do dokonywania oceny sytuacji prawnej skarżącej, w oderwaniu od istniejących okoliczności faktycznych. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów o terminach załatwiania spraw. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję w dniu 6 lipca 2005 r. zachował bowiem miesięczny termin rozpatrzenia sprawy przewidziany w art. 35 § l k.p.a., który rozpoczął swój bieg z chwilą złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. (6 czerwca 2005 r.). Ponadto nie zachowanie terminu nie miałoby wpływu na ocenę legalności decyzji. Ponieważ organy administracji w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.