I SA/Kr 1633/03

Dnia 21 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Ewa Michna (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 sierpnia 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości -skargę oddala- I SA/Kr 1633/03 Uzasadnienie W dniu [...] kwietnia 2003 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję nr [...] dla J. A. w sprawie zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości określając jego wysokość na kwotę 14 301, 50zł. oraz określając wysokość odsetek za zwłokę na kwotę 5 620, 50zł. Przedmiotowa decyzja dotyczyła uzyskanego dochodu ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej majątek odrębny. Nieruchomość położona w miejscowości O.gmina S.została sprzedana aktem notarialnym w dniu [...]marca 2000r. za kwotę 296 000 zł. przed upływem 5 lat od końca roku, w którym ją nabyto. J. A. w dniu 3 kwietnia 2000r. złożyła oświadczenie, że uzyskane kwoty ze sprzedaży nieruchomości wyda na zakup działki i budowę domu. W dniu [...] marca 2002r. pełnomocnik J. A. złożył w urzędzie skarbowym 87 faktur dotyczących rozliczenia wydatków poniesionych na budowę domu. Dodatkowo J.A. przedstawiając postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] grudnia 2000r., poinformowała urząd skarbowy o włamaniu jakie nastąpiło w dniach 9-17 grudnia 2000r. do samochodu jej męża, skąd skradziono faktury i rachunki na kwotę ok. 14 000 zł. W toku postępowania podatkowego J. A. nie wskazała z jakich firm pochodziły skradzione dokumenty. Przesłuchany w charakterze świadka mąż - Z. A., powołując się na stan niepamięci, spowodowany szokiem wywołanym dwukrotnym włamaniem do samochodu, nie potrafił wskazać firm lub osób, które wystawiły rachunki lub faktury z tytułu ponoszonych wydatków na budowę domu. W konsekwencji, organ podatkowy I instancji uznał, że brak jest rozliczenia 143 014,98zł. z tytułu uzyskanej ceny sprzedaży nieruchomości. Urząd Skarbowy nie uznał za dowód w sprawie, przedstawionej przez J. A., opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia 13 lutego 2002r. o szacunkowej wartości odtworzeniowej nowo wybudowanego budynku mieszkalnego, wyceniającego budynek na kwotę 249 250zł. Pełnomocnik J. A. wniósł odwołanie domagając się uznania za dowód w sprawie przedstawionej opinii biegłego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Izba Skarbowa w nie uznała odwołania za zasadne, utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W dniu [...] sierpnia 2003r. pełnomocnik J. A. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako podjętej niezgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 28 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zmianami). W szczególności pełnomocnik skarżącej zarzucał, że skoro powołany wyżej art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a nie przewiduje szczególnej formy dokumentowania poniesionych wydatków, to bezzasadnymi były działania organów podatkowych żądające wyłącznie faktur VAT na okoliczność udokumentowania poniesionych wydatków. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że skarżąca nie poczyniła żadnych starań w celu odtworzenia skradzionych dokumentów. Natomiast przedstawiona opinia biegłego nie jest dowodem stwierdzającym poniesienie wydatków na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Przedmiotem sporu jest sposób dokumentowania poniesionych wydatków mieszkaniowych w celu uzyskania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Obie strony sporu zgodne są, że przytoczony przepis nie przewiduje szczególnych form dokumentowania poniesionych wydatków. Jednakże zdaniem organów podatkowych, wydatki mieszkaniowe uprawniające do zwolnienia z 10% podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości muszą być udokumentowane wyłącznie oryginalnymi fakturami lub rachunkami z tytułu zakupu materiałów lub usług budowlanych. Natomiast zdaniem pełnomocnika skarżącej, możliwe jest dowodzenie wydatkowania uzyskanych kwot ze sprzedaży w jakikolwiek sposób, w tym wyceną, dokonaną przez biegłego rzeczoznawcę, wybudowanego przez skarżącą domu jednorodzinnego. Zdaniem orzekającego w sprawie składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie fakt, że art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób wyraźny nie wymienia dowodów jakimi należy udokumentować poniesione wydatki mieszkaniowe nie oznacza, że każdy dokument może zostać uznany przez organy podatkowe jako taki dowód. Opinia biegłego rzeczoznawcy wyceniająca wybudowany przez skarżącą dom jednorodzinny nie jest dowodem na okoliczność, że wydatki na jego wybudowanie zostały poniesione przez skarżącą. Organy podatkowe umożliwiły skarżącej odtworzenie dokumentacji dotyczącej skradzionych rachunków lub faktur wzywając do wskazania firm i osób, które wystawiły rachunki z tytułu sprzedaży robót i materiałów budowlanych. Skoro skarżąca tego nie zrobiła uzasadnionym jest postępowanie organów! podatkowych, które nie dały wiary tłumaczeniom skarżącej i jej męża co do niemożności przypomnienia sobie danych firm lub osób wystawiających faktury lub rachunki. Uzasadnionymi są również wątpliwości organów podatkowych co do faktu czy takie rachunki lub faktury w rzeczywistości skarżąca posiadała. Z zestawienia faktur znajdujących się w aktach sprawa wynika, że dotyczą one niemal wyłącznie zakupów materiałów. Praktycznie więc należało przyjąć, że skarżąca przede wszystkim nie wskazała firm i osób wykonujących roboty budowlane. Regułą jest, że inwestorzy korzystający z wykonawstwa różnych firm posiadają notatki co do adresów lub telefonów kontaktowych sporządzane w trakcie budowy. W związku z powyższym utrata wystawionych rachunków lub faktur nie wiąże się z bezpowrotną utratą danych wykonawców. Niezależnie od posiadanych faktur i rachunków wystawianych przez wykonawców robót po zakończeniu poszczególnych etapów prac, jak doświadczenie życiowe wskazuje, inwestorzy powinni posiadać dokumenty dotyczące zapłat przelewem lub gotówką całych faktur lub też udzielonych zaliczek. Skarżąca przedstawiła organom podatkowym postanowienie o umorzeniu dochodzenia, z którego nie wynika, aby mąż skarżącej zgłosił kradzież jakichkolwiek dokumentów. Zgłosił natomiast drobiazgowo kradzież drobnych elementów wyposażenia samochodu. W takim stanie faktycznym postępowanie organów podatkowych, które nie dały wiary tłumaczeniom skarżącej i jej męża co do przyczyn braku możliwości odtworzenia brakującej dokumentacji, zgodne jest z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie całkowicie bierna postawa skarżącej w odtworzeniu brakującej dokumentacji poniesionych wydatków, spowodowała, że prowadzące postępowanie organy podatkowe nie miały w ogóle możliwości samodzielnego ustalenia jakie firmy wykonywały prace budowlane i czy otrzymały od skarżącej zapłatę za wykonane usługi lub dostarczone materiały. Skoro skarżąca powołuje się na korzystny dla siebie zapis art. 21 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidujący zwolnienie z opodatkowania, powinna przynajmniej umożliwić organom podatkowym weryfikację spełnienia warunków uprawniających do zwolnienie podatkowego. Korzystanie ze zwolnienia podatkowego przewidzianego przez ww. art. 21 ust. 1 pkt 1 lit. a nie jest obowiązkiem podatnika. Skoro podatnik chce z takiego zwolnienia skorzystać to na nim ciąży ciężar dowodu w uprawdopodobnieniu spełnienia warunków zwolnienia. negując a priori możliwości dowodzenia poniesionych wydatków opinią biegłego rzeczoznawcy na cele określone w ww. art. 21 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy podkreślić, że organy podatkowe mają prawo badać czy okoliczności sprawy nie wskazują na próbę uniknięcia konieczności przedstawienia rachunków i faktur za wykonane usługi lub dostarczone materiały budowlane, w sytuacji gdy takie dokumenty nigdy nie zostały wystawione. W niniejszej sprawie, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, organy podatkowe słusznie uznały, iż w rzeczywistości skarżąca nigdy nie dysponowała brakującymi jej dokumentami potwierdzającymi wydatkowanie kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami). W oparciu więc o art. 151 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.