I SA/Po 411/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st. sekr. sąd Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Spółki "A spółka jawna B. i J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zwrotu dodatkowego zobowiązania podatkowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki "A" B. i J. T. sp. jawna kwotę 1.084,- zł /słownie: jeden tysiąc osiemdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ S. Zapalska Spółka jawna "A" B. i J.T. w dniu 3 lutego [...]r. wystąpiła do Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o zwrot nadpłaty w kwocie [...] zł z tytułu nienależnie uiszczonej w dniu 2 stycznia [...]. części dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i listopad 1997r. Zobowiązanie to z mocy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2002r. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 72 § 1 i art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty [...]zł. Organ podatkowy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że podatnik wpłacił w. w. kwotę na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., w której określono 14 dniowy termin zapłaty zobowiązań podatkowych, który mijał 2 stycznia [...]. Następnego dnia tj. 3 stycznia [...]r. podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Izba Skarbowa , po rozpatrzeniu odwołania Spółki "A" od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie określenia podatku od towarów i usług, decyzją z dnia [...]. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z przepisem art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2002r.) bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany przez czynność egzekucyjną, o której podatnik został powiadomiony. Z kolei od 1 stycznia 2003r. przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stanowił, że bieg przedawnienia zostaje przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Przez czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uważać wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, natomiast z pkt. 12a art. 1a wynika, że środkiem egzekucyjnym jest m. in. egzekucja z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny w dniu 24 grudnia [...]r. zawiadomił podatnika o dokonaniu w dniem 20 grudnia [...]. zajęcia jego konta w Banku Zachodnim WBK S. A. Tym samym zobowiązane podatkowe za miesiące od września do listopada 1997r. nie uległo przedawnieniu, wobec czego jego zapłata nie może być uznana za niezależną. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania podatnika, w sprawie dotyczącej nadpłaty, decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, na podstawie art.233 § 1 pkt 2a i art. 208 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w dacie złożenia przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej określenia podatku od towarów i usług za miesiące od września do listopada 1997r. Z dniem [...]. ostateczna decyzja organu odwoławczego utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Żądanie podatnika co do zwrotu nadpłaty kwoty [...]zł złożone w toku postępowania odwoławczego jest bezzasadne, bowiem postępowanie w tej sprawie nie mogło się toczyć równolegle z postępowaniem podatkowym (odwoławczym), co stanowi przesłankę uchylenia decyzji i umorzenie postępowania. Następnie w dniu 7 października [...]. spółka jawna "A" ponownie złożyła wniosek o zwrot nadpłaty kwoty [...] zł wpłaconej w dniu 2 stycznia [...]r. na poczet dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc wrzesień, październik i listopad 1997r., podnosząc zarzut przedawnienia tego zobowiązania z dniem 2 stycznia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 72 § 1 i art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił zwrotu kwoty [...] zł jako nie stanowiącej nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Powołując się na postanowienie art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, a termin jego płatności, o czym stanowi art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 14 dni. W sprawie spółki "A" mijał 2 stycznia [...]r. Wpłacona przez podatnika w tym dniu kwota [...]zł nie była nienależnie zapłacona, co znajduje potwierdzenie w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej , który utrzymał w mocy decyzję I instancji w sprawie określenia podatku od towarów i usług oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za w. w. miesiące. Organ podatkowy I instancji stwierdził więc, że nie nastąpiło przedawnienie dodatkowego zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania B. i J.T - wspólników spółki jawnej "A", decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Za nadpłacony podatek uważa się podatek zapłacony przez podatnika w wysokości wyższej niż należna. Nadpłata powstaje w w/w. przypadkach z dniem zapłaty (art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Podatnik, który kwestionuje zasadność lub wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zapłacenie przez spółkę dodatkowego zobowiązania podatkowego nastąpiło zgodnie z decyzją organu podatkowego I instancji, która następnie stałą się ostateczna wobec utrzymania jej w mocy przez organ odwoławczy. W tym stanie rzeczy, dopóki istnieje w obrocie decyzja ostateczna w sprawie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego stwierdzenie nadpłaty z tego tytułu jest bezprzedmiotowe wobec czego, zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie należało umorzyć. Decyzję tę pełnomocnik B. i J.T zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi w. w/w szczególności podnosi, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe z dniem 30 grudnia 2002r. z mocy prawa tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległo przedawnieniu. Powstało ono z dniem doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej to zobowiązanie i uległo przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku. w którym upłynął termin płatności podatku, tj. 31 grudnia 2002r. Zgodnie z decyzją z dnia [...]. ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za wrzesień październik i listopad 1997r., jego termin płatności mijał 3 stycznia [...]r. Podatnik dokonał zapłaty 2 stycznia [...]r., czyli po upływie okresu przedawnienia, który nie uległ przerwaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji nie odniósł się do tych kwestii i nie wskazał, jakie okoliczności w sprawie uznał za udowodnione, a którym nie dał wiary i dlaczego, wobec czego naruszył art. 120, 121, 122 i 124 oraz art. 210 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie pełnomocnik spółki jawnej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie bezsporny jest fakt, że w związku z wnioskiem podatnika z dnia 3 lutego [...] o zwrot nadpłaty z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące od września do listopada 1997r. w kwocie [...]zł. Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] decyzję, którą odmówił stwierdzenia nadpłaty i zwrotu w/w. kwoty. Organ odwoławczy decyzję tę uchylił w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy po raz drugi na podstawie ponownego wniosku strony w ten sam sposób. Przesądza o tym przepis art. 247 § pkt 4 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że wydanie decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi bezwzględną przesłankę nieważności ponownej decyzji ostatecznej. W obrocie prawnym nie mogą istnieć dwie decyzje ostateczne rozstrzygające w ten sam sposób te samą sprawę w tym samym stanie faktycznym. Stanowiłoby to bowiem złamanie zasady ostateczności decyzji oraz powagi rzeczy rozstrzygniętej. Niniejszą sprawę uznać więc należy za tożsamą z poprzednią sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., skoro występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (vide wyrok NSA z dnia 28 listopada 2000r. sygn. akt I SA/Ka 1458/99). Wskazać też należy na to, że mimo, iż organ odwoławczy każdorazowo uchylał decyzje Urzędu Skarbowego i umarzał postępowanie to jednak w uzasadnieniu decyzji jednoznacznie przesądzał o bezzasadności wniosku, powołując co prawda w decyzji z dnia [...] również przepis art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej. Zwrócić należy uwagę na to, że obie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzje tj. z dnia [...] i z [...] wydane zostały w sytuacji, gdy organ ten rozstrzygnął już swoją ostateczną decyzją z dnia [...] sprawę dotyczącą prawidłowości określenia spółce podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i listopad 1997r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Z tych względów wobec zaistnienia okoliczności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ S. Zapalska AR