III SA/Łd 262/05

Dnia 5 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 roku przy udziale sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami oddala skargę Wnioskiem z dnia 18 października 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień przez A.P., który w okresie od 25 kwietnia 2002 r. do 11 grudnia 2002 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie dwadzieścia pięć punktów. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., uwzględniając wniosek Komendanta Wojewódzkiego Po1icji w Ł., skierował A.P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. t. jedn. z 2003 r. nr 58, poz. 515 ze zm.), w związku z przekroczeniem dwudziestu czterech punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie pouczono stronę, że niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 27 stycznia 2005 roku, spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji A.P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, a także art. art. 7, 8, 10 § 1, 75, 76 § 3, 77 § 1, 78, 80, 81 oraz 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, iż punkty karne za określone wykroczenia nie były ostateczne, nie było ich w obrocie prawnym, a nadto winny być usunięte z ewidencji. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i oddalenie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając pogląd organu I instancji o konieczności skierowania A.P. na sprawdzenie kwalifikacji. Podkreśliło, że Komendant Wojewódzki Policji w Ł. skutecznie powiadomił organ I instancji o fakcie przekroczenia przez A.P. liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż rozstrzyganie o prawidłowości ustaleń policji oraz zasadności wymierzonej kary nie należy do kompetencji organów administracji, a zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące wyłącznie subiektywnej oceny zachowań odwołującego się na drogach, kwestionowania słuszności przyznania punktów karnych w określonej ilości oraz przyjęcia, że nie powinny one być ujawnione w ewidencji prowadzonej przez organ administracji lecz przez Policję nie odnosiły się do meritum sprawy. Uznano, iż organ I instancji nie naruszył zasad określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w stopniu, który uzasadniałby uchylenie decyzji organu I instancji, bowiem zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania i udzielił stosownego terminu do złożenia ewentualnych wyjaśnień, uzupełnił materiał dowodowy w związku z podniesionymi zarzutami o stanowisko Policji, jak również umożliwił zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowy - w tym również ze stanowiskiem prezentowanym przez Komendę Wojewódzką Policji w Ł. W dniu 18 kwietnia 2005 r. A.P. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia w całości jako niezgodnej z przepisem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i art. 10 § 1, 81 oraz 6, 7, 8, 10 § 1, 15, 75, 76 § 3, 77 § 1, 78, 80, 81, 84, 107 § 1 i 3, 136, 140 kpa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż komendant wojewódzki policji jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b Prawa o ruchu drogowym i dlatego powinien być wskazany w decyzji jako strona. Zarzucił organom obu instancji błędną interpretację przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym polegającą na wadliwym przyjęciu, iż wniosek komendanta w przedmiocie skierowania na badania kontrolne sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami nie podlega kontroli organów samorządowych pod kątem zgodności stanu faktycznego z rzeczywistym stanem rzeczy, przez co organy te nie wyjaśniły rzeczywistego stanu sprawy i wydały wadliwe decyzje naruszając tym samym art. 7 kpa. Zdaniem skarżącego organ samorządowy winien ustalić, czy rzeczywiście należało mu przypisać punkty, a nie przyjmować prawidłowość przedstawionej ewidencji. Ponadto wskazał, iż nie zapewniono mu możliwości udziału w każdym stadium toczącego się postępowania i nie pouczono o takim uprawnieniu, a także uniemożliwiono zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań naruszając art. 10 i 81 kpa. A.P. podkreślił również, iż nieudowodnione w trybie przepisu art. 81 kpa wykroczenia i punkty ewidencyjne za wykroczenia nie mogły stanowić podstawy faktycznej decyzji w niniejszej sprawie, a organy nie zbadały, czy w stosunku do niektórych z tych punktów nie nastąpiło już "przedawnienie ewidencyjne". Skarżący zarzucił ponadto, iż zarówno komendant jak i organy administracyjne I oraz II instancji wadliwie zastosowały do zdarzeń, które miały miejsce przed dniem 1 stycznia 2003 r. przepisy dotyczące usuwania punktów z ewidencji zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., gdyż obowiązywało ono dopiero od dnia 1 stycznia 2003 r. Przywołał też liczne braki formalne decyzji o skierowaniu na badania w postaci braku oznaczenia komendanta wojewódzkiego policji, jako drugiej strony postępowania, braku wskazania w uzasadnieniu faktycznym skierowania konkretnych faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł oraz oceny, na jakiej podstawie pewne fakty uznał za udowodnione jak również braku w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Podniosło, iż zarzut naruszenia przez organy administracji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym był chybiony, gdyż organy te nie mogły naruszyć norm, których nie mogły zastosować. Wyjaśniono przy tym, że jeżeli komendant wojewódzki policji składa wniosek o skierowanie kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji to na organie administracji ciąży obowiązek wydania decyzji o takim skierowaniu. Podkreślono również, że wniosek komendanta w przedmiocie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji nie jest wnioskiem w rozumieniu przepisu art. 61 kpa lecz szczególnym uprawnieniem wynikającym z treści ustawy Prawo o ruchu drogowy. W dniu 16 kwietnia 2005 r. A.P. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł. pismo zawierające uzupełnienie uzasadnienia skargi, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 114 ust 1 pkt 1 b ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 39 § 1 Kodeksu wykroczeń w odniesieniu do skutku "odstąpienia od wymierzenia kary". W piśmie procesowym z dnia 25 października 2005 r., złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w dniu 26 października 2005 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na jego skargę podnosząc, że organ odniósł się jedynie do dwóch z dwudziestu przedstawionych przez niego zarzutów oraz zbył ogólnikiem zarzut naruszenia przez Prezydenta Miasta Ł. podstawowych zasad i najistotniejszych przepisów k.p.a. W dniu 23 listopada 2005 r. A.P. złożył wniosek o otwarcie rozprawy w celu rozpatrzenia uzupełniającego zarzutu niewykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] przez utrzymanie w mocy niewykonalnej w dniu wydania tej decyzji – skierowania - decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] określającej termin 27 stycznia 2005 r. na wykonanie –poddanie się przez skarżącego kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu (egzaminowi) kwalifikacji – co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie przepisu art. 156 par. 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu prawa jazdy z przyczyn niewykonania przez skarżącego skierowania z dnia [...]. Skarżący odwołał się od decyzji Prezydenta do SKO. Organ odwoławczy utrzymał decyzję Prezydenta w mocy, uzasadniając ją niecelowością określenia skarżącemu po dniu 24 lutego2005 r. nowego terminu na wykonanie skierowania, ze względu na podleganie takiej zmiany, tego terminu przepisowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Toteż jeśli decyzja ostateczna SKO z [...] w tej sprawie utrzymywała w mocy niewykonalną decyzję Prezydenta z dnia [...], zamiast stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., bądź zamiast dokonać zmiany terminu na wykonanie skierowania po 24.02.2005 r., to zaskarżona decyzja SKO jest dotknięta rażącą nieważnością, w myśl przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznając skargę A.P. uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyło przepisów prawa materialnego i procesowego w zakresie, który miałby wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie można było uznać za trafne zarzutów skargi dotyczących nieoznaczenia w treści decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji jako strony postępowania, a także niepodjęcia przez Prezydenta Miasta Ł. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy kierowca rzeczywiście przekroczył limit dwudziestu czterech punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Komendant Wojewódzki Policji nie był stroną niniejszego postępowania. Jest on - w myśl treści przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym( t. jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) – podmiotem uprawnionym jedynie do występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Jego wniosek nie jest jednak wnioskiem w rozumieniu treści przepisu art. 61 kpa, lecz tylko szczególnym uprawnieniem wynikającym z treści ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skoro Komendant Wojewódzki Policji nie był stroną niniejszego postępowania to zarzut, iż decyzja niewymieniająca go jako strony postępowania dotknięta jest wadą formalną nie był uzasadniony. Zgodnie z treścią przepisu art. 130 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy policja upoważniona jest do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ani przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też inne akty prawne nie upoważniają natomiast organów administracyjnych (w tym wypadku: Prezydenta Miasta i Samorządowego Kolegium Odwoławczego) do prowadzenia odrębnego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie istnienia uzasadnionych podstaw do dokonywania wpisów na koncie kierowcy określonej ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wobec tego zarzut nieprzeprowadzenia przez organy administracyjne własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia prawidłowości ewidencji przedstawionej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji nie mógł być uznany za zasadny. Zgodnie z treścią przepisu art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym punkty wpisane do ewidencji za naruszenie przepisów ruchu drogowego usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby dwadzieścia cztery. W dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji A.P. do kierowania pojazdami (tj. 18 października 2004 r.) odnotowanych było na koncie skarżącego dwadzieścia pięć punktów. Część z nich naliczona została za wykroczenia, które stanowiły przedmiot postępowań sądowych przed sądami rejonowymi – sądami grodzkimi. Postępowania sądowe potwierdziły popełnienie wykroczeń, a tym samym zasadność naliczenia punktów. Punkty te naliczono skarżącemu za okres niespełna roku, a zatem nie można było przyjąć, iż część z nich przedawniła się. Prezydent Miasta Ł. w przypadku złożenia przez komendanta wojewódzkiego policji wniosku, zobowiązany był wydać decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, skoro z uzasadnienia tego wniosku wynikała okoliczność otrzymania przez skarżącego ponad 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Punkty te naliczone zostały za okres od 25 kwietnia 2002 r. do 12 grudnia 2002r. Nie jest zasadny zgłoszony w skardze zarzut wadliwego zastosowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. przepisu § 6 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1998) do zdarzeń sprzed dnia 1 stycznia 2003 r. W myśl § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądów o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. Dwa z wykroczeń popełnionych przez skarżącego w 2002 r. były przedmiotem rozpoznania sądów. Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł. – Wydział Grodzki orzeczeniem z dnia [...] odstąpił od wymierzenia kary. Natomiast Sąd Rejonowy dla W. – K., V Wydział Grodzki orzeczeniem z dnia [...] ukarał skarżącego grzywną w kwocie 200 zł. Dopiero po uprawomocnieniu się orzeczeń sądowych (w 2004 roku) komendant wojewódzki policji mógł dokonać wpisu ostatecznego do ewidencji i wystąpić z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji Pana A.P. W roku2004 nie obowiązywało już rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Od dnia 1 stycznia 2003 r. rozporządzenie to utraciło moc, na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W dacie wystąpienia z wnioskiem komendant wojewódzki policji miał obowiązek stosować przepisy rozporządzenia z 2002 r. także do zdarzeń z 2002 r. , jeśli przed dniem 1 stycznia 2003 r. nie było możliwe dokonanie w ewidencji wpisów ostatecznych. Poza tym zauważyć należy, że procedura usuwania wpisów ostatecznych z ewidencji określona w § 6 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia z 2002 roku odpowiadała zasadom przewidzianym w art. 130 ust. 2 ustawy – prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 130 ust. 2 ustawy ograniczający możliwość usuwania punktów z ewidencji po upływie 1 roku od dnia naruszenia przepisów w przypadku przekroczenia w okresie roku 24 punktów – posiadał tę samą treść w okresie obowiązywania powołanych wyżej rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998 r., jak i z dnia 20 grudnia 2002 r. Za błędny należy uznać pogląd skarżącego, iż odstąpienie od wymierzenia kary w rozumieniu art. 39 § 1 Kodeksu wykroczeń oznacza wolę ustawodawcy, aby sprawca karalnego czynu nie ponosił żadnej kary, w tym kary w postaci naliczenia punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Przepis art. 39 § 1 Kodeksu wykroczeń odnosi się do kar określonych w art. 18 kodeksu wykroczeń. Art. 18 Kodeksu wykroczeń nie wymienia wśród kar wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Decyzja organu I instancji mimo swej lakoniczności odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zawiera bowiem oznaczenia organu administracji, datę wydania, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwołania oraz oznaczenie osoby upoważnionej do wydania decyzji. Wbrew zarzutom skargi z treści uzasadnienia wynika, iż podstawą wydania decyzji jest naruszenie przez kierowcę przepisów i zasad bezpieczeństwa, skutkujące uzyskaniem 25 punktów. Prezydent Miasta Ł. w uzasadnieniu decyzji powołał przepisy prawa materialnego – art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust.1 – Prawo o ruchu drogowym. Poza sporem pozostaje okoliczność wydania przez organ I instancji decyzji przed doręczeniem stronie pisma Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. z dnia 7 grudnia 2002 r. Pismo to zawiera informacje dotyczące postępowań sądowych w sprawach wykroczeń Pana A.P. z [...] i [...], a ponadto wyjaśnienie ogólnych zasad postępowania w przypadku usuwania punktów z ewidencji . W/w pismo oraz zgłaszane do niego uwagi skarżącego, zawarte w jego piśmie z dnia 28 grudnia 2004 r. były przedmiotem badania organu odwoławczego przed wydaniem decyzji z dnia [...]. W ocenie sądu okoliczności podane w piśmie policji z dnia 7 grudnia 2004 r. były znane wcześniej skarżącemu, który uczestniczył w postępowaniach sądowych. Tym samym uchybienie organu I instancji, polegające na spóźnionym przesłaniu odpisu pisma policji, nie miało negatywnego wpływu na sytuację procesową skarżącego. Wobec prowadzenia postępowania w pozostałym zakresie przez organ w sposób staranny, umożliwiający skarżącemu udział w sprawie, uznać należy iż nie był on pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu. Dlatego też sąd uznał, że nie zaszły okoliczności dające podstawy do wznowienia postępowania. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o otwarcie zamkniętej rozprawy w celu rozpatrzenia zarzutu braku wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., gdyż przedmiotem niniejszej sprawy była zasadność skierowania A.P. na badania kontrolne, a nie sprawdzenie prawidłowości wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wydanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy było zasadne i nie istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.