I SA/Wa 253/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005r. sprawy ze skargi A. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, z późn. zm.), odmówił nabycia z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym A. i W. małżonków K. na zasadach wspólności ustawowej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione umową użytkowania wieczystego z dnia [...] maja 1964 r. Rep. [...] na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [..] października 1965 r. Rep. [...] Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa [...] w W. przeniosła prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości na rzecz H. i K.R. Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2001 r. Rep. A nr [...] H. i K. R. sprzedali przedmiotową nieruchomość W. i A. K. Po dokonaniu analizy akt organ pierwszej instancji ustalił, że użytkownicy wieczyści nieruchomości przy ul. [...] nie spełniają warunków, o których mowa w art. 1 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., ponieważ W. i A. K. nie są osobami, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Nie są oni również następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, ponieważ K. i H. R. nie są osobami, które w obu datach były użytkownikami wieczystymi tj. w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania W.i A.K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] odmawiającej nabycia z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie uznało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za zasadne. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi powyższych osób. A zatem z uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. korzystają tylko osoby fizyczne i to pod warunkiem, że w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystymi i pozostały nimi w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 r.). Musi być przy tym zachowana tożsamość tych osób, co oznacza, że ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu 26 maja 1990 r. status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu 24 października 2001 r. Przepis art. 1 ust. 2 odnosi się, zdaniem organu drugiej instancji, do następców prawnych osób, które były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu 24 października 2001 r. Natomiast W. i A. K. zostali użytkownikami wieczystymi na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2001 r. Rep. A nr [...], a zatem nie spełniają warunków wynikających z przedmiotowej ustawy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. wnieśli W. i A.K. zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że nie można podzielić takiej wykładni przepisu art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, jaka została zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z niczego bowiem nie wynika aby ustawodawca czynił rozróżnienie pomiędzy pierwotnymi użytkownikami wieczystymi a ich następcami prawnymi i to na dodatek w zależności od tego kiedy użytkowanie wieczyste zostało przeniesione. Wnioski jakie wywiódł organ drugiej instancji nie dadzą się pogodzić z zasadami stosowania właściwej wykładni prawa i wskazują na stosowanie interpretacji zdecydowanie zawężającej, co w okolicznościach sprawy i przy istniejącym stanie prawnym nie jest uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy te nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, z późn. zm.). Do stwierdzenia nabycia prawa własności na podstawie art. 1 ust. 1 powołanej ustawy niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. Wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności powinni złożyć wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści, którzy powinni jednocześnie spełniać warunki umożliwiające uwzględnienie wniosku. W doktrynie prawa wypowiadane są rozbieżne poglądy w kwestii interpretacji art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, a mianowicie czy artykuł ten odnosi się do następców prawnych niezależnie od formy następstwa prawnego oraz czasu, w którym ono nastąpiło, czy też następcą prawnym w rozumieniu tego artykułu jest tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego po dniu 24 października 2001 r. od osób, które spełniały wymogi określone art. 1 ust. 1 tej ustawy, tzn. osób, które legitymowały się prawem użytkowania wieczystego nieprzerwanie w okresie miedzy dniem 26 maja 1990 r. a dniem 24 października 2001 r. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym dominuje pogląd, zgodnie z którym użycie w przepisie art. 1 ust. 1 spójnika "oraz" między wskazanymi datami uzasadnia wniosek, że osobą uprawnioną do nabycia prawa własności będzie tylko ta osoba fizyczna, której przysługiwało prawo użytkowania wieczystego we wskazanym przedziale czasowym albo jej następca prawny (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1393/02). A zatem następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 powołanej ustawy może być tylko ta osoba fizyczna, która nabyła w drodze umowy prawo użytkowania wieczystego po dniu 24 października 2001 r. od osób, które spełniały wymogi określone w tym artykule do wystąpienia o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie spełniają przesłanek z art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Również w wyroku z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 745/04 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy chodzi o ciągłość podmiotową w osobie użytkownika wieczystego w obu tych datach. Roszczenie o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości na podstawie tej ustawy przysługiwało użytkownikowi (współużytkownikowi), który spełniał wszystkie przesłanki określone w art. 1 ust. 1 ustawy, bądź zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jego następcy prawnemu tj. osobie, która w uprawnienia wieczystego użytkownika, o którym wyżej mowa, weszła po dniu wejścia w życie ustawy. Jakkolwiek wydawać by się mogło, że ustawa w art. 1 ust. 1 wymaga tylko by ta sama osoba była użytkownikiem wieczystym w obu wymienionych, w tym przepisie datach, co mogłoby sugerować, że w okresie między tymi datami prawo użytkowania wieczystego mogłoby być przedmiotem obrotu, byleby w dacie końcowej dana osoba była użytkownikiem wieczystym nieruchomości, to jednak sens tego przepisu wskazuje, że chodzi tu o ciągłość korzystania z prawa użytkowania wieczystego w omawianym okresie przez tę samą osobę. Tak więc w istocie nie tylko daty wskazane w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy będące datami granicznymi pewnego okresu, ale także i sam okres zawarty między tymi datami ma, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, znaczenie w sprawie nabycia roszczenia, o jakim stanowi ten przepis. Należy także zauważyć, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, na mocy której skarżący domagali się wydania decyzji o nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości będącej w ich użytkowaniu wieczystym, utraciła moc z dniem 13 października 2005 r., gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy nowej ustawy. Przepisy tej ustawy mają również zastosowanie do osób, którym tak jak w rozpatrywanej sprawie, odmówiono stwierdzenia nabycia własności nieruchomości na podstawie uchylonej ustawy, jeżeli spełniają przesłanki zawarte w nowej ustawie. Oznacza to, że mogą oni domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.