VII SA/Wa 788/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-08

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Moraczewski, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której nieruchomość znajduje się w odległości 13 metrów od planowanej inwestycji budowlanej, jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykaże naruszenia przepisów prawa materialnego ograniczających zagospodarowanie jej terenu?
Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykaże naruszenia przepisów prawa materialnego ograniczających zagospodarowanie jej terenu w związku z planowaną inwestycją. Legitymacja procesowa strony w takim postępowaniu ma charakter obiektywny i wynika wyłącznie z przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w otoczeniu tego obiektu budowlanego. Samo zainteresowanie faktyczne lub życzenia dotyczące polityki planowania przestrzennego nie stanowią podstawy do uznania za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, która dotyczyła pozwolenia na budowę sali gimnastycznej. Wspólnota zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że nie została prawidłowo powiadomiona o postępowaniu i że inwestycja narusza jej interesy poprzez bliskie posadowienie od granicy działki, pogorszenie oświetlenia i hałas. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że Wspólnota nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezydent W. na podst. art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2, ustawy Prawo budowlane z dnia 27 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Urzędowi Dzielnicy [...] na budowę sali gimnastycznej z zapleczem i częścią dydaktyczną na terenie Zespołu Szkół [...], przy ul. [...] w W. Odwołanie od tej decyzji wniosła Wspólnota [...] w W. Skarżący wskazali, iż organ I instancji z naruszeniem art. 28 kpa nie powiadomił ich o toczącym się postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w związku z czym pozbawiono Wspólnotę możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu. Organ naruszył także art. 107 § 3 kpa, gdyż w uzasadnieniu decyzji podał, że inwestor przedłożył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdy tymczasem była to decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ architektoniczno – budowlany mimo, iż znał negatywne stanowisko Wspólnoty dotyczące rozbudowy szkoły przy ul. [...] wydał sporną decyzję czym naruszył art. 8 i art. 11 kpa. Skarżący domagają się odsunięcia projektowanej inwestycji od granicy ich działki na odległość 20m, a nie jak to przewidziano w projekcie 13m. Posadowienie tak blisko granicy ich działki sali gimnastycznej spowoduje znaczne obniżenie poziomu warunków użytkowych ich mieszkań przez pogorszenie naturalnego oświetlenia, zaśmiecanie terenu sąsiedniej nieruchomości, wzmożony hałas. Dodatkowo podnieśli, iż projektowana inwestycja spowoduje likwidację kasztanowca, który ich zdaniem spełnia wszelkie kryteria pomnika przyrody. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż stroną postępowania jest każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z wielokrotnie wyrażanym zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktrynie prawa poglądem interes prawny może wynikać wyłącznie z przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten ogranicza więc krąg podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie niewątpliwy interes prawny mają właściciele i użytkownicy wieczyści działek znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany został przez ustawodawcę w art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane. Wyznaczany jest on m.in. przez przepisy techniczno – budowlane określające odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Projektowana inwestycja usytuowana jest w odległości ok. 13m od granicy działki skarżącej Wspólnoty, co jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Oznacza to, że nie naruszono uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Dodatkowo organ wskazał, iż inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z przepisów Prawa budowlanego w związku z czym zgodnie z art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 cyt. ustawy nie można było odmówić wydania pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Wspólnota [...] w W. zarzucając decyzji naruszenie art. 7 i art. 28 kpa oraz art. 2; art. 42 i art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ograniczenie prawa do równego traktowania stron. W obszernej skardze powtórzono zarzuty sformowane w odwołaniu i dodatkowo w odniesieniu do skarżonej decyzji, podniesiono iż na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Organy architektoniczno – budowlane całkowicie pominęły ten przepis powołując się wyłącznie na art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu że realizowanie inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym techniczno – budowlanymi oznacza, iż obiekt ten nie oddziaływuje na sąsiednie nieruchomości. Wydając pozwolenie na budowę nie wzięto pod uwagę interesów lokalnej społeczności. Projektowana inwestycja może być bowiem odsunięta od granicy działki skarżących, gdyż teren przyległy do budynku szkoły jest niezagospodarowany i można na nim realizować inwestycję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną decyzji wydanej przez Wojewodę [...] stanowi art. 138 § 1 pkt 3 kpa, który upoważnia organ II instancji do umorzenia postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez stronę. W orzecznictwie sądowo – administracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w nauce prawa, iż podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r., III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważny jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej – jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wykazać przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego. W przypadku decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stronami tego postępowania są, z mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), inwestor, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 cyt. ustawy i należy go rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu związane z tym obiektem. A zatem legitymacja procesowa strony ma charakter obiektywny i wynikać może wyłącznie z przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w otoczeniu tego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że wnosząca odwołanie Wspólnota [...], nie wykazała w sprawie żadnych przepisów ograniczających zagospodarowanie jej terenu w związku z projektowaną inwestycją, a tym samym nie wykazała naruszenia prawem chronionego interesu. Podkreślenia wymaga fakt, iż projektowana sala gimnastyczna usytuowana jest w odległości 12,80m od granicy działki skarżącej i w żadnym razie nie pogorszy warunków życia członków wspólnoty oraz nie utrudni korzystania z ich nieruchomości. Trafnie wskazał Wojewoda [...], iż odległość ta nie narusza także przepisów rozporządzenia określającego warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie zawierającego regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Dodatkowo podnieść należy, iż wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, organy administracyjne uwzględniać muszą sprzeczne interesy inwestora oraz osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub też przepisy o ochronie środowiska. Poza ochroną prawną pozostają natomiast protesty obywateli wyrażające ich osobiste zapatrywania, bądź życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego lub wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może stanowić jednak podstawy kwestionowania legalności pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia przepisów Konstytucji RP wskazać należy, iż przepisy przywołane art. 42 i art. 77 Konstytucji nie znajdują w niniejszej sprawie żadnego zastosowania. Nie można także dopatrywać się naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten wprowadza generalna zasadę ustrojową demokratycznego państwa prawnego i nie można rozważać jej naruszenia wobec stwierdzenia braku naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji nie został doprecyzowany, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa to tym samym, w tym zakresie nie można mówić o naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawa. Zważywszy na charakter skarżonej decyzji poza oceną Sądu pozostają zarzuty merytoryczne podniesione w stosunku do decyzji, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę, gdyż rozpoznanie skargi w tym zakresie wykraczałoby poza ramy niniejszego postępowania sądowego. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło