I SA/Wa 315/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Miasta O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogi publiczne. oddala skargę. I SA/Wa 315/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w O., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...] oraz za działkę o nr ewid. [...] z obrębu [...] zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...], obecnie ul. [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że ostatecznymi decyzjami Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. i nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdzono nabycie przez Gminę O., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogi publiczne - ul. [...] oraz ul. [...] (obecnie [...]). Powyższymi decyzjami został potwierdzony fakt przejęcia własności gruntów oraz ustalony został obszar i położenie, co jest niezbędne dla ustalenia wysokości odszkodowania oraz wskazania organu zobowiązanego do jego zapłaty. Z wnioskiem o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogi publiczne wystąpiły B. D., L. W. i M. F. Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowanie, ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości przysługuje z tytułu utraty własności gruntu na rzecz m.in. jednostki samorządu terytorialnego. Podstawę do ustalenia odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania na rzecz współwłaścicielek nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. W omawianej sprawie rzeczoznawca ustalił wysokość odszkodowania przyjmując do wyceny transakcje, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dotyczyły działek przeznaczonych pod drogi publiczne. W ocenie organu odwoławczego, sporządzony w sprawie operat szacunkowy z dnia [...] kwietnia 2004 r. spełnia wymogi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Za przedmiotową nieruchomość przejętą pod drogi publiczne - gminne - ul. [...] i [...] w O., odszkodowanie ustalono według zasad i trybu określonych m.in. w art. 132 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał również podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Zarzut o braku podstaw do zobowiązania Gminy O. do zapłaty odszkodowania za nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była ulicą lokalną miejską, a nie drogą gminną należy uznać za nietrafny. W myśl art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Powołany zatem przepis budzi wątpliwość prawną dotyczącą ustalenia podmiotu właściwego do wypłacenia odszkodowania za drogi należące w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg lokalnych miejskich. W sprawie tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2002 r. (sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17). Zgodnie z tezą tego wyroku "art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ww (...) nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami nie stanowiącymi ich własności, zajętymi pod drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r. w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania". Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie Starosty O. za prawidłowe. W skardze na decyzję Wojewody [...] Gmina O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2004 r. zarzucając naruszenie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną jego wykładnię. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Istota skargi sprowadza się do kwestionowania zobowiązania decyzjami organów obu instancji Gminy O. do wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogi publiczne, które były drogami lokalnymi miejskimi, co w ocenie skarżącego oznacza, że nie były one zajęte pod drogi gminne i obowiązek zapłaty odszkodowania nie powinien spoczywać na Gminie O. W kwestii powyższej, tj. obowiązku wypłaty odszkodowania przez gminy władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętym pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r., w tym drogi lokalne miejskie, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 2226/01 (opublikowany ONSA nr 1/2004, poz. 17), na który to wyrok powołuje się również Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji. W wyroku tym Sąd stwierdził, że art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r., w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w powołanym wyroku. Z tego względu zaskarżona decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na Gminę O. obowiązek wypłaty odszkodowania na nieruchomości zajęte pod drogi lokalne miejskie w dniu 31 grudnia 1998 r., opisane szczegółowo w kontrolowanych decyzjach, za zgodne z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Tym samym nie znajduje potwierdzenia zarzut skargi naruszenia przez organy tego przepisu ustawy przez błędną jego wykładnię. Należy tylko dodać, że formułując ten zarzut skarżący odwołał się jedynie do wykładni językowej tego przepisu. W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że dla prawidłowej wykładni tego przepisu nie jest wystarczająca sama wykładnia językowa i konieczne jest także dokonanie wykładni historycznej, systemowej i celowościowej. Dopiero dokonując tych wszystkich wykładni Sąd stwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. należy rozumieć jako nakładający na wszystkie gminy, bo innych jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nie było, władające w tym dniu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne gminne - gminne i lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania i przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowania. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.