V SA/Wa 1656/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-13
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Mirosława Pindelska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały wartość transakcyjną towaru i zastosowały metodę ostatniej szansy do ustalenia wartości celnej, pomijając wcześniejsze metody i nie wyjaśniając dostatecznie przyczyn ich niestosowania?Ratio decidendi
Organy celne nie wykazały w sposób należyty, że nie było możliwości zastosowania wcześniejszych metod ustalania wartości celnej (art. 25-28 Kodeksu celnego) przed zastosowaniem metody ostatniej szansy (art. 29 Kodeksu celnego). Ponadto, organ odwoławczy niezasadnie odrzucił opinię biegłego skarżącego, błędnie uznając, że dotyczy ona innego towaru niż importowany. Niewystarczające wyjaśnienie rozbieżności między opiniami biegłych oraz arbitralne zastosowanie metody ostatniej szansy stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru (kurtek damskich). Organy celne zakwestionowały wartość transakcyjną podaną w zgłoszeniu, opierając się na opinii biegłego J. K., który określił minimalną cenę rynkową na 70 zł brutto za sztukę, podczas gdy faktura wskazywała na 3,60 USD. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie metody ostatniej szansy i pominięcie dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Małgorzata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. S. P.P.H. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P.S. P.P.H. [...] kwotę 610 (sześćset dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W dniu [...] października 2001 r. Agencja Celna "[...] " działając w imieniu PPH [...] , zgłosiła w/g dokumentu SAD nr [...] , do procedury dopuszczenia do obrotu, towar przywieziony z C. w postaci kurtek damskich ocieplanych krótkich. Do zgłoszenia celnego załączono m. in. fakturę nr [...] z dnia [...] .09.2001 r., określającą wartość celna towaru na kwotę 7776,00 USD [cena jednostkowa kurtki 3,60 USD].
Dyrektor Urzędu Celnego w W., przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego a następnie przeprowadził weryfikację tego zgłoszenia w trybie art. 70 Kodeksu celnego. Postanowieniem z dnia [...] .10.2001 r. organ celny powołał J. K. jako biegłego, w celu ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego towaru. W wydanej opinii z [...] .10.2001 r. biegły określił minimalną cenę rynkową sprowadzonego towaru pod względem zastosowanego surowca i fasonu na kwotę 70 zł brutto za 1 sztukę wyrobu.
Decyzją z dnia [...] .11.2001 r., nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał zgłoszenie celne z [...] .10.2001 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie ustalając [podwyższoną] wartość celną importowanego towaru w oparciu o cenę kurtek podaną w opinii biegłego.
Rozpatrując odwołanie [pismo z 19 listopada 2001 r.] od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] .07.2002 r., nr [...] , uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż organ I instancji ustalił wartość celną towaru na podstawie art. 27 § 1 Kodeksu celnego, ponieważ nie dysponował stosownym materiałem porównawczym dotyczącym towarów identycznych lub podobnych wprowadzonych na polski obszar celny, sprzedanych w tym samym lub zbliżonym czasie co towar, dla którego ustalana jest wartość celna. Wartość celna ustalona została w oparciu o ceny wynikające z opinii biegłego J. K. Powołany rzeczoznawca określił minimalna cenę na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez stronę wyrobów pod względem zastosowanego surowca i fasonu w oparciu o hurtowe ceny bazarowe spotykane na największych polskich rynkach wyrobów włókienniczych - w T. i R. Organ odwoławczy zauważył, iż jako przeciwdowód do odwołania załączona została opinia innego rzeczoznawcy G. O., sporządzona na zlecenie strony. W opinii tej o nr [...] z dnia [...].11.2001 r. rzeczoznawca określił ceny hurtowe brutto kurtek importowanych przez stronę w granicach 47-52 PLN. Ustalenia tego biegły dokonał na podstawie badań rynkowych [woj. [...]], polegających na rozeznaniu cen hurtowych wyrobów o identycznej lub zbliżonej postaci zewnętrznej, zastosowanej technologii i przeznaczeniu, a także identycznym składzie surowcowym oraz pochodzeniu. Organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie istnieją dwie opinie biegłych określające różne wartości rynkowe importowanych przez stronę kurtek, mimo iż obie wyceny przeprowadzono na podstawie badań rynkowych w woj. [...]. Żadna z ekspertyz nie zawiera informacji na temat źródeł podawanych danych przez co brak jest możliwości dokonania konfrontacji ww. opinii biegłych. Porównanie takie może być dokonane dopiero po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania wyjaśniającego w zakresie danych i materiałów jakimi dysponowali obaj wypowiadający się w sprawie biegli. Dopiero po dokonaniu ww. ustaleń może być wydana decyzja orzekająca ponownie co do istoty sprawy. Dyrektor Izby Celnej w W. zwrócił również uwagę na treść art. 210 Ordynacji podatkowej, określający niezbędne składniki każdej decyzji, w tym na uzasadnienie faktyczne decyzji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., ponownie rozpatrując sprawę, uznał zgłoszenie celne z [...].10.2001 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, wysokości zobowiązania podatkowego i orzekając w tym zakresie określił wartość celną towaru w [podwyższonej] wysokości ustalonej z uwzględnieniem opinii sporządzonej przez biegłego J. K. Od tak zmienionej podstawy opłaty [podstawy opodatkowania] organ celny określił wysokość cła oraz wysokość podatku od towarów i usług. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 65 § 4 pkt 2 lit. c, art. 23 § 7, art. 29 oraz art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny [Dz. U. nr 75 z 2001 r., poz. 802 z późn. zm.] oraz art. 11 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7 i art. 15 ust. 4 w związku z art. 11 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym [Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.] a także art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne [Dz. U. Nr 68, poz. 623]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż wykonał zalecenia Dyrektora Izby Celnej w W. i wystąpił do biegłego J. K. o uzupełnienie opinii z [...].10.2001 r. m. in. o źródła informacji o danych dotyczących towarów, o ich pochodzenia, o stosowane przez hurtowników marże. Ponadto organ stwierdził, że w sprawie nie było możliwości zastosowania zastępczych metod ustalania wartości celnej określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego, gdyż nie dysponował odpowiednimi materiałami porównawczymi. Wartość celna ustalona została ustalona w oparciu o metodę tzw. ostatniej szansy, określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Cenę jednostkową towaru ustalono w wysokości 38,90 zł. tj. 9,33 USD za sztukę poprzez odjęcie od wartości określonej przez biegłego w kwocie 70,00 zł. brutto - marży w wysokości 25 %, podatku VAT 22% oraz cła w wysokości 18 %.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...].06.2004 r. -Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z [...].04.2005 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż o zakwestionowaniu faktury załączonej do zgłoszenia celnego zadecydowała zbyt niska cena sprowadzonego towaru do jego rzeczywistej wartości. Potwierdza to cena podana w opinii z [...].10.2001 r. biegłego J. K. Przy zakwestionowaniu wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-28 Kodeksu celnego. Za wartość celną może być przyjęta wartość transakcyjna identycznego lub podobnego towaru sprzedanego i wprowadzonego na polski obszar celny, w tym samym lub zbliżonym czasie co towar, dla którego ustalana jest wartość celna [art. 25 § 1 i 26 § 1 Kodeksu celnego]. Gdy ustalenie wartości celnej na podstawie ww. metod jest niemożliwe, za wartość celną przyjmuje się cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie, w jakim są towary, dla których jest ustalana wartość celna, w transakcjach sprzedaży między nie powiązanymi między sobą osobami w tym samym lub zbliżonym czasie, nie przekraczającym 90 dni od dnia przywozu towaru, pomniejszoną o marżę, koszty transportu i ubezpieczenia oraz należności przywozowe [art. 27 § 1 Kodeksu celnego]. Organ odwoławczy dalej stwierdził, iż organ celny nie dysponował materiałami pozwalającymi na zastosowanie powyższej metody jak również metody tzw. wartości kalkulowanej przewidzianej w art. 28 Kodeksu celnego. Dlatego wartość celna sprowadzonego towaru ustalona została w oparciu o metodę tzw. ostatniej szansy określoną w art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem wartość ustalana jest na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz przepisów działu III tytułu II Kodeksu celnego -Wartość celna towarów. Wycena sprowadzonego towaru wymagała wiedzy specjalistycznej w związku z czym organ celny powołał biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii. W opinii tej biegły dokonał - zgodnie z posiadaną wiedzą i na podstawie zgromadzonych danych - analizy cen hurtowych towarów identycznych lub bardzo zbliżonych wyrobów sprzedawanych na rynku polskim. Wartości rynkowe ww. towarów ustalone zostały przez rzeczoznawcę w oparciu o ceny spotykane na większych polskich rynkach w T. i G. oraz w hurtowniach w regionie [...] i [...].
Odnosząc się do zarzutów, że strona nie była powiadomiona o terminie przeprowadzonej wyceny co uniemożliwiło jej czynny udział w przeprowadzonym dowodzie organ odwoławczy podkreślił, iż postanowienie o powołaniu biegłego z dnia [...].10.2001 r. zostało odebrane przez agenta celnego, co potwierdza jego własnoręczny podpis na tym dokumencie. Strona działała przez pełnomocnika - agencję celną - w związku z tym stosownie do art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej korespondencję doręczano pełnomocnikowi. We wskazanym w postanowieniu dniu [...].10.2001 r. dokonano wyceny towaru, pobrano jego próbkę. Natomiast dzień [...].10.2001 r. był jedynie dniem sporządzenia operatu powyższej opinii.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia opinii biegłego G. O. [wywołanej przez stronę] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż z uwagi na brak pewności co do tożsamości towaru podlegającego ocenie z towarem importowanym przez stronę ekspertyza ta nie mogła być wiarygodna przy ustalaniu wartości celnej.
Zdaniem organu odwoławczego materiał zgromadzony w sprawie został oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów [art. 191 Ordynacji podatkowej]. Organ celny, zgodnie z treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy zarówno zebrany z urzędu jak i przedstawiony przez stronę. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. skarżący wniósł o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa formalnego tj. art. 122, art. 123, art. 124, art. 187, art. 190, art. 191, art. 192 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej;
2. prawa materialnego - art. 23 i art. 29 Kodeksu celnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący sformułował tezę, iż cena towaru zadeklarowana w zgłoszeniu celnym jest ceną faktycznie zapłaconą - cena transakcyjną, która w myśl art. 23 ust. 1 Kodeksu celnego jest wartością celna towaru. Wartość celna w zgłoszeniu celnym określona została nie tylko w oparciu o fakturę handlową lecz również z uwzględnieniem załączonego do zgłoszenia kontraktu handlowego oraz potwierdzenia płatności za towar. Organ celny nie miał żadnych podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. W szczególności podstawą taką nie może być opinia J. K. z dnia [...].10.2001 r., która nie jest dowodem i nie stanowi rzetelnego opracowania.
W przypadku zakwestionowania wartości celnej importowanego towaru jego wartość może być ustalona jedynie na podstawie ściśle określonych metod. Są to metody określone w art. 25-29 Kodeksu celnego określane jako: metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, czyli dedukcyjna, metoda wartości kalkulowanej i metoda ostatniej szansy. Metody te musza być stosowane kolejno, to znaczy ani z urzędu ani na wniosek strony, nie można wybierać jednej z metod z pominięciem metod wcześniejszych. Eliminowanie kolejnych metod ustalania wartości celnej w celu zastosowania metody ostatniej szansy wymaga wskazania konkretnych i uzasadnionych przyczyn braku możliwości ich zastosowania [wyrok NSA z 19.12.2001 r., sygn. akt I S.A./Łd 2239/00 publikowany w ONSA 2003/1/28]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poza przytoczeniem odpowiednich przepisów nie wskazano przesłanek, które uzasadniałyby pominięcie przez organ wcześniejszych metod ustalania wartości celnej. Organ nie podjął żadnych działań w celu uzyskania odpowiedniego materiału porównawczego pozwalającego ustalić wartość celną w oparciu o cenę towarów podobnych, identycznych lub o wartość kalkulowaną.
Zdaniem skarżącego w ramach art. 29 należy zastosować jedną z metod opisanych w art. 23 i 25-28 Kodeksu celnego, z rozsądną elastycznością. Metodę trzeba bezwzględnie wskazać, podobnie jak miejsca, w których z rozsądną elastycznością odchodzi się od reguł określonych w zastosowanej metodzie.
Skarżący nie zgadza się z wysokością marży [25 %] przyjętej przez organy celne do pomniejszenia ceny brutto towaru, skoro w rzeczywistości wynosi ona 100% z uwagi na wysoką ilość zwrotów i ryzyko handlowe a w szczególności ze względu na sezonowość sprzedaży towaru. Dodatkowo organy celne przy ustaleniu wartości nie uwzględniły kosztów transportu i ubezpieczenia towaru oraz opłat załadunkowych i manipulacyjnych związanych z transportem towaru po jego przywozie na polski obszar celny. Elementy te powinny zostać uwzględnione ponieważ muszą zawierać się w cenie hurtowej brutto towaru ustalonej przez biegłego.
Uzasadniając zarzuty o charakterze formalnym skarżący podniósł, iż organy celne nie dążyły do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zlekceważyły jego zastrzeżenia do oceny sporządzonej przez biegłego. W szczególności organy nie zweryfikowały metod stosowanych przez biegłego jak również sprawdziły źródeł informacji z których czerpał swoje dane. Organ celny nie poinformował skarżącego o dacie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego przez co uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do przeprowadzonego dowodu. Skarżący podniósł również, iż agencja celna upoważniona była wyłącznie do zgłoszenia przedmiotowego towaru a nie do reprezentowania go w postępowaniu celnym przez co doręczenie agentowi celnemu postanowienia o powołaniu biegłego było niezasadne. Organy celne zignorowały przedłożone przez skarżącego dowody: kontrakt z eksporterem zagranicznym towaru, fakturę eksportową, potwierdzenie płatności za towar oraz opinię przygotowaną przez rzeczoznawcę G. O. - zgodnie z którą cena hurtowa brutto towaru wynosi od 47 do 52 zł. Opinia ta sporządzona została w oparciu o te samą próbkę towaru, jaką dysponował biegły J. K., sporządzając własną ekspertyzę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2005 r. skarżący podtrzymał w całości zarzuty zawarte w skardze oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozpatrując skargę w powyższym zakresie należy stwierdzić, iż jest ona zasadna.
Organy celne na podstawie art. 23 § 7 ustawy - Kodeks celny uznały, że sprowadzone kurtki damskie nie mogą zostać odprawione według wartości transakcyjnej, ponieważ wiarygodność dokumentów oraz informacji określających wartość transakcyjną nie ogranicza się do ich autentyczności [wiarygodność formalna], lecz obejmuje także ich wiarygodność materialną, która polega na wiarygodności wysokości ceny. Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego musi wynikać z uzasadnionych przyczyn. Odrzucenie wartości transakcyjnej musi być następstwem zakwestionowania wiarygodności [materialnej lub formalnej], informacji lub dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska. Stwierdzenie, że cena jest rażąco nioska, wymaga jej porównania z innymi cenami. Podstawowym zagadnieniem zatem staje się ustalenie tych cen, co nie może nastąpić dowolnie.
Podstawową metodą ustalania wartości celnej towarów jest metoda wartości transakcyjnej. Zgodnie z art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Dopiero wystąpienie prawnie uzasadnionych przeszkód, które uniemożliwiają zastosowanie wartości transakcyjnej, pozwala na zastosowanie kolejno pozostałych metod ustalania wartości celnej, opisanych w art. 25-29 Kodeksu celnego. Obowiązek uwzględniania kolejności [art. 24 Kodeksu celnego] oznacza, że organy celne powinny wykazać, iż nie jest możliwe zastosowanie wcześniejszych metod ustalania wartości celnej, które poprzedzają metodę przyjętą ostatecznie, w rozpatrywanej sprawie, dla ustalenia wartości celnej.
W sprawie niniejszej okoliczności, które zdaniem organów celnych uzasadniały konieczność zastosowania metody ostatniej szansy nie zostały należycie wyjaśnione.
W zaskarżonej decyzji nie rozważono czy treść przepisów art. 26 lub 27 ustawy - Kodeks celny nie umożliwiałaby ustalenia wartości celnej w odniesieniu do tego konkretnego przypadku. W szczególności wydaje się, że rodzaj i cechy towaru: kurtki damskie ocieplane krótkie o składzie surowcowym - zewnętrzne pokrycie 100% nylon, wewnętrzne ocieplenie 100% poliester [notatka funkcjonariusza celnego z rewizji towaru sporządzona na odwrocie zgłoszenia SAD], z C. jako kraju pochodzenia, pozwalają na dokonanie ustaleń w myśl art. 26 Kodeksu celnego. Brak postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie pozwala ocenić, czy prawidłowo organy celne przyjęły, że według tej metody wartości celnej nie można ustalić.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż stosowanie zastępczych metod ustalania wartości celnej, wymaga zasadniczo zachowania kolejności art. 25 - 28 Kodeksu celnego. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z 19.12.2001 r., sygn. akt I SA/Łd 239/00 [opublikowany w ONSA 2003/1/28] zgodnie z którym uzasadnienie przez organy celne zastosowania tzw. metody ostatniej szansy (art. 29 Kodeksu celnego) nie może ograniczać się do ogólnikowego stwierdzenia [tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie- przyp. własna] o --braku możliwości-- ustalenia wartości celnej na podstawie art. 25-28 kodeksu celnego. Eliminowanie kolejnych metod ustalania wartości celnej w celu zastosowania metody ostatniej szansy wymaga wskazania konkretnych i uzasadnionych przyczyn braku możliwości ich zastosowania.
Metoda ostatniej szansy nie polega na dowolnym ustaleniu wartości celnej. Jak wynika z uwag interpretacyjnych do art. 7 Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 r., stanowiącego załącznik 1 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu [WTO] sporządzonego w Marakeszu dn. 15.04.1994 r., wartość celna ustalona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które powinny być stosowne z ,,Rozsądną elastycznością--. Elastyczność w stosowaniu metody może wyrażać się w odstąpieniu od pewnych warunków jej stosowania. Rezygnacja z pewnych wymagań w ramach rozsądnej elastyczności wymaga w każdym wypadku indywidualnego i wnikliwego rozważenia i nie może cechować jej arbitralność.
Niezależnie od powyżej wskazanych nieprawidłowości należy podkreślić, iż organy obu instancji powołały się na wartości towaru wyliczoną w oparciu o cenę 1 sztuki kurtki damskiej określoną, przez powołanego w sprawie biegłego J. K., na kwotę 70 zł. brutto [opinia z dnia [...].10.2001 r., k.-25-28 akt administracyjnych]. Jednocześnie organy celne nie uwzględniły przedłożonej przez skarżącego opinii biegłego G. O. określającej cenę hurtową towaru w granicach od 47 do 52 zł. brutto [wycena ocieplanych kurtek dziewczęcych z dnia [...].11.2001 r., k.-46-48 akt administracyjnych]. Kwestionując tą ekspertyzę Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził m. in., iż [...] dotyczy wyceny kurtek ocieplanych dziewczęcych. Tymczasem przedmiotem importu na polski obszar celny były kurtki damskie ocieplone, co wynika z zapisu w polu J dokumentu SAD, ze świadectwa pochodzenia towaru oraz z listu pakowego, wskazującego rozmiary ww. kurtek (S, M, L, XL). W tej sytuacji z uwagi na brak pewności co do tożsamości towaru podlegającego ocenie z towarem importowanym przez Stronę, ww. ekspertyza nie mogła być wiarygodną przy ustaleniu wartości celnej towaru [...].[k.- 189 akt administracyjnych]. Stanowisko organu odwoławczego, w ocenie Sądu, jest nieuzasadnione nie znajduje bowiem potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Z treści zakwestionowanej ekspertyzy wynika bowiem jednoznacznie, iż przedmiotem wyceny są kurtki zaimportowane z C., objęte zgłoszeniem celnym z dnia [...].10.2001 r. a jako próbkę do badania pobrano, w dniu [...].11.2001 r., losowo jedną kurtkę w obecności funkcjonariusza celnego oraz pracownika magazynu. Poza tym gdyby organ celny rzeczywiście nie miał pewności co do tożsamości towaru objętego opiniami biegłych powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Tak się nie stało. Zaakcentowania wymaga również zmiana w stanowisku organu odwoławczego, który w pierwszej decyzji [z [...].07.2002 r.] uchylającej w całości rozstrzygnięcie organu I instancji [z [...].11.2001 r.] wskazał na potrzebę uzupełnienia obu ekspertyz o przekazanie źródłowych danych, będących podstawą opinii. Uzupełnienie tych informacji, zgodnie z intencją organu odwoławczego, umożliwić miało skonfrontowanie omawianych ekspertyz. Tymczasem Naczelnik Urzędu Celnego ponownie rozpatrując sprawę wystąpił jedynie do J. K. o uzupełnienie opinii a otrzymane dane, pismo z 28.03.2004 r. - w ocenie Sądu - są na tyle ogólne, iż nie wyjaśniają rozbieżności w tym zakresie.
Z omówionych przyczyn zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.] Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło