I SA/Łd 282/05

Dnia 14 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Asesor Cezary Koziński, Protokolant: asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić adwokat A. P.-M. z funduszy Skarbu Państwa – Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 75 (siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. odmówił P. P. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika następujący stan faktyczny: W dniu 30 lipca 2004 r. podatnik wystąpił z wnioskiem o zwrot pobranego przez płatnika – Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. w 2000 r. podatku dochodowego w kwocie 178,40 zł od świadczeń rentowych wypłacanych z tytułu trwałej, częściowej niezdolności do pracy. Przedmiotowa renta została przyznana skarżącemu wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 14 października 1998 r. Oprócz przyznanej renty Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. P. jednorazową kwotę 8.523 zł z tytułu doznania uszczerbku na zdrowiu. Odmawiając stwierdzenia nadpłaty organ II instancji wskazał na treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), dalej w skrócie updof, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów. Organy podatkowe oceniły, iż otrzymywana przez skarżącego renta jest wypłacana na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i nie została wyszczególniona w katalogu zwolnień z opodatkowania zawartym w art. 21 updof, w szczególności nie korzysta ona ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Zdaniem organów podatkowych przedmiotowa renta nie ma charakteru odszkodowawczego w rozumieniu art. 444 § 2 kodeksu cywilnego. W skardze z dnia 16 lutego 2005 r. (uzupełnionej pismem z dnia 22 lutego 2005 r.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.- P. P. zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i interesu prawnego skarżącego poprzez nieuwzględnienie przepisów: art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. c updof, przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 444 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w sposób mający lub mogący mieć wpływ na treść decyzji. Zgodnie z art. 9 ust. 1 updof opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów. Przepis ten wyraża zasadę powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym w ujęciu przedmiotowym. Z art. 10 ust. 1 updof zawierającego katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu wynika, że jednym ze źródeł jest emerytura i renta. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć "emerytura" i "renta", a jedynie w art. 12 ust. 7 podaje elementy składowe, które z podatkowego punktu widzenia są uznawane za świadczenia emerytalne lub rentowe. Zdefiniowania emeryta i rencisty oraz przysługujących im świadczeń – emerytury i renty należy zatem dokonać w oparciu o przepisy innych ustaw regulujących zagadnienia emerytalno-rentowe. Podstawowym aktem w tym zakresie w 2000 r. była ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Poza tym, w polskim systemie emerytalno-rentowym świadczenia rentowe przewidziane zostały także w innych aktach prawnych, a m.in. w ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułów wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. z 1983 r. Dz.U. Nr 30, poz. 144 ze zm.), obowiązującej do 31 grudnia 2002 r. Każde z tych świadczeń zaliczane jest do rent, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 7 updof, a zatem w zasadzie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, chyba że opodatkowanie to zostało wyraźnie wyłączone. W art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawodawca przewidział, że wolne od podatku dochodowego są m.in. odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw za wyjątkiem odszkodowań wyraźnie wymienionych w dalszej części przepisu. Bezspornie renta, od której płatnik naliczył i pobrał podatek, przyznana została skarżącemu na podstawie w/w ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy.... w związku z wypadkiem w drodze do pracy, któremu skarżący uległ w 1997 r. Przyznane skarżącemu świadczenie rentowe nie ma charakteru odszkodowania. Zobowiązany do wypłaty renty ZUS ani nie jest sprawcą szkody zobowiązanym do jej naprawienia, ani nie odpowiada za sprawcę, tak jak np. ubezpieczyciel za ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej. Wysokość przedmiotowej renta nie ma żadnego związku z wysokością szkody, co przeczy jej odszkodowawczemu charakterowi. Renty z tytułu wypadków przy pracy są świadczeniami objętymi systemem świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co wynika z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), a zatem nie mają charakteru odszkodowań w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. W ostatnio wymienionym przepisie chodzi bowiem o odszkodowania, a nie o świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych. Te ostatnie bowiem są źródłem uzyskiwania dochodów opodatkowanych. Stosownie do art. 34 ust. 1 updof organy rentowe są zobowiązane jako płatnicy do pobierana zaliczek miesięcznych od wypłacanych przez nie emerytur i rent oraz zasiłków z ubezpieczenia społecznego. Pobierana przez podatnika renta nie została mu przyznana na podstawie art. 444 k.c. Dodatkowym argumentem jest to, że renty wypadkowej ustawodawca nie wymienił w art. 21 updof. Należy uznać, że gdyby wolą ustawodawcy było zwolnienie takich rent od podatku, znalazłoby to odzwierciedlenie w treści tego przepisu. W ust. 1 pkt 2, oraz pkt 74 lit a i pkt 75 ( obowiązujące od 1 stycznia 2001 r.) wyraźnie zostały określone renty nie podlegające opodatkowaniu. Reasumując należy uznać, że organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa. Sąd administracyjny kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji organu podatkowego nie jest władny do rozpoznania roszczeń P. P. zawartych w uzupełnieniu skargi-piśmie z dnia 22 lutego 2005 r. Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 19 pkt 1, § 18 pkt 1 ppkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) należało przyznać wynagrodzenie adwokat A. P. M. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.