II SA/Go 505/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-12-14

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy planowana inwestycja polegająca na budowie fermy norek przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać uznana za zabudowę zagrodową w rozumieniu przepisów prawa, co pozwoliłoby na odstąpienie od wymogu "dobrego sąsiedztwa" przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana inwestycja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie spełnia wymogów zabudowy zagrodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że definicja zabudowy zagrodowej zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wymaga, aby gospodarstwo miało charakter rodzinny (z wyjątkiem gospodarstw leśnych), co nie jest spełnione w przypadku osoby prawnej. W konsekwencji, inwestycja musiała spełnić wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym wymóg "dobrego sąsiedztwa", który nie został spełniony.
Stan faktyczny
Spółka "B" Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy fermy norek. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na niezgodność z przepisami, w tym wymogi dotyczące raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz brak spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa". Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że inwestycja nie jest zabudową zagrodową, ponieważ spółka nie jest rolnikiem indywidualnym prowadzącym gospodarstwo rodzinne. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię pojęcia zabudowy zagrodowej i naruszenie przepisów Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 2 i 4, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i 4, art. 64 ust. 1 i art. 65 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.), odmówił ustalenia warunków zabudowy na rzecz "B" Sp. z o.o., dla zamierzenia budowlanego-inwestycji polegającej na budowie fermy norek na działkach nr ewid. [...] położonych w [...] ze względu na niezgodność z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunki zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. W dniu [...] marca 2003 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fermy norek na działkach ewid. [...] położonych w [...]. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 9 lit. h rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490) planowana inwestycja (700 DJP) kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który załączono do wniosku. W trakcie postępowania ww. rozporządzenie zostało zmienione na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), zgodnie z którym organ wezwał stronę o uzupełnienie przedłożonego raportu o informacje, które zgodnie z prawem ochrony środowiska powinien on zawierać. Jednakże wezwanie to pozostało bezskuteczne. Negatywną ocenę planowanej inwestycji wyraziło Koło Łowieckie i Polski Związek Wędkarski, będące dzierżawcami sąsiednich terenów, z uzasadniając ją stopniową degradacją i poważnym zagrożeniem dla środowiska naturalnego poprzez przemieszczanie się do niego norki amerykańskiej. Przeprowadzona przez organ analiza stanu faktycznego wykazała, że przedmiotowy teren jest obszarem niezaiwestowanym, położonym poza obszarem zamieszkania, otoczonym lasem. Najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się w odległości ok. 1,5 km, za torami kolejowymi. Organ ustalił także, iż właścicielami działki, na której planowana jest inwestycja jest "K" Sp. z o.o., natomiast teren dzierżawi S.N., który jest współwłaścicielem firmy B Spółka z o.o. Organ stwierdził, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami zabudowa działki rolnej jest możliwa jedynie na zasadzie zabudowy zagrodowej, czyli takiej, w której budynek mieszkalny wraz z budynkami gospodarczymi stanowi element zorganizowanej działalności gospodarstwa rolnego. W ocenie organu pierwszej instancji planowana inwestycja polegająca na budowie fermy norek nie jest zabudową zagrodową tylko specjalistyczną działalnością hodowlaną, w związku z czym art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania. Przesłanka dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy, określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy dotyczy tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, w ramach którego dopuszczalna jest nowa zabudowa na nieruchomości tylko wtedy, gdy sąsiednia działka (dostępna z tej samej drogi publicznej) jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Warunki te w przedmiotowej sprawie nie zostały, zdaniem organu, spełnione. Jednocześnie organ wskazał, że rozstrzygnięcie w zakresie planowanej inwestycji dotyczyłoby nie zagospodarowania terenu, a jego przeznaczenia, o czym zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy decyduje rada gminy poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie decyzja o warunkach zabudowy. "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odwołała się od powyższej decyzji do organu drugiej instancji, wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż planowana inwestycja jest zabudową zagrodową w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690). Przytaczając definicje pojęcia zabudowy zagrodowej strona wywiodła, że użycie przez ustawodawcę terminu "w szczególności" wskazuje, że wyliczenie rodzajów budynków jest przykładowe, natomiast zastosowanie łącznika "lub" świadczy o tym, iż wymienione elementy nie muszą wystąpić łącznie. Z tego powodu, zdaniem odwołującej się Spółki, budynek mieszkalnym nie jest - w myśl obowiązujących przepisów prawa - koniecznym elementem zabudowy zagrodowej. Konkludując strona odwołująca się uznała, że skoro w planowanej inwestycji polegającej na prowadzeniu zorganizowanej działalności gospodarstwa hodowlanego, zakładana jest budowa dwóch spośród trzech przykładowo wyliczonych przez ustawodawcę budynków (gospodarczy i inwentarski), z których wniesienie tylko jednego rodzaju na działce rolnej pozwala zaliczyć inwestycję do zabudowy zagrodowej, planowana inwestycja fermy norek amerykańskich, spełnia wymogi zabudowy zagrodowej. Ponadto polemizując ze stanowiskiem organu w zakresie zagrożenia znacznego oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne strona podniosła, że prowadzona przez wnioskodawcę od 2000 r. podobna ferma norki amerykańskiej w miejscowości [...], nie jest uciążliwa dla mieszkańców, jak również nie stanowi zagrożenia dla lokalnego ekosystemu i środowiska naturalnego. Wskazano także, iż niezależnie od negatywnej opinii Rady Gminy, mieszkańcy miejscowości, położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji, podjęli uchwałę popierającą przedmiotowa fermę, która stworzy potrzebne miejsca pracy. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn.zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 3 i 4, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 -5 i ust. 4 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunki zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, odpowiednio do zakresu i skali planowanej inwestycji (art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest m.in. w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ww. ustawy. Jeden z wyjątków od tej zasady przewiduje, że wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 nie ma zastosowania do zabudowy zagrodowej jeżeli powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z ta zabudową przekracza średnia powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Precyzując dalej definicje legalne pojęć "zabudowy zagrodowej" oraz "rolnika indywidualnego", na podstawie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592), Kolegium wskazało, że gospodarstwo rodzinne musi być prowadzone przez rolnika indywidualnego. Wnioskodawca nie jest rolnikiem indywidualnym (osobą fizyczną będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300 ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikacje rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa),w konsekwencji organ uznał zatem, że planowana inwestycja nie spełnia przesłanki zabudowy zagrodowej, a więc może być realizowana przy łącznym spełnieniu warunków przewidzianych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu drugiej instancji, z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie może być w przedmiotowej sprawie spełniony z powodu niezabudowania działki sąsiedniej dostępnej z tej samej drogi publicznej. Okoliczność ta przesądza o braku możliwości rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zgodnie z wnioskiem strony odwołującej się, mimo spełnienia pozostałych wymogów i kryteriów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisach odrębnych. "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowana przez adwokata M.M., zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) przez błędne przyjęcie, iż zabudowa zagrodowa możliwa jest tylko w gospodarstwach rolnych o charakterze rodzinnym oraz art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca ponownie podniosła, że planowana inwestycja jest "zabudową zagrodową" w rozumieniu § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, gdyż jako zabudowę zagrodową ustawodawca traktować będzie budynki gospodarskie w gospodarstwie ogrodniczym, budynki inwentarskie w gospodarstwie leśnym, jak i budynki gospodarcze i inwentarskie w gospodarstwie budowlanym, natomiast budynek mieszkalny nie jest koniecznym elementem zabudowy zagrodowej. By uznać, że w danym gospodarstwie hodowlanym, ogrodniczym, rolniczym lub leśnym istnieje zabudowanie zagrodowe, w ocenie strony skarżącej, konieczne jest istnienie w nim albo budynków mieszkalnych, albo gospodarczych, albo inwentarskich, albo łącznie kilku rodzajów tych budynków, przy czym poszczególne rodzaje budynków mogą, ale nie muszą występować łącznie. Skarżąca spółka polemizując z zastosowaną przez organ odwoławczy wykładnią pojęcia "zabudowy zagrodowej" w powiązaniu z gospodarstwami rodzinnymi wskazuje, że z przepisu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie wynika by zabudowa zagrodowa stanowiła tylko i wyłącznie domenę gospodarstw rolnych, budowlanych i ogrodniczych o charakterze rodzinnym, gdyż ustawodawca świadomie użył w definicji pojęcia "w szczególności" wskazującego na wyliczenie przykładowe. Jako potwierdzenie powyższego zarzutu wskazano przepis §2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. Nr 164, poz. 1589), który przy określeniu sposobu oznaczenia "zabudowy zagrodowej" nie stosuje wyrażenia "rodzinny" w odniesieniu do gospodarstw rolnych, hodowlanych, ogrodniczych, a także pośrednio orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto powtórzono inne argumenty wskazane w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty w niej podniesione nie mogą być uznane za skuteczne. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne bądź przepisy postępowania w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692). Sąd nie może zatem oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie fermy norek na działkach nr ewidencyjny [...] położonych w [...]. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji publicznej orzekających w sprawie, zgodnie z którym, z powodu braku dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunki zabudowy, odpowiednio do zakresu i skali planowanej inwestycji, można ustalić w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy), jednakże ustawodawca szczegółowo uregulował wymogi warunkujące możliwość ustalenia warunków zabudowy w tej formie, z pominięciem konieczności ustalenia warunków zagospodarowania terenu w drodze - powszechnie obowiązującego na danym terenie - aktu praw miejscowego uchwalanego przez radę gminy. Dla wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest m.in. łączne spełnienie warunków wskazanych w przepisie art. 61 ust. 1 ww. ustawy: 1. co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, 2. teren ma dostęp do drogi publicznej, 3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu z uwzględnieniem ust. 5 jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, 4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, 5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Od tak ukształtowanej zasady ustawodawca przewidział pewne wyjątki. Zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów ust. 1 pkt 1 (tzw. "zasady dobrego sąsiedztwa") nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest zagadnienie materialnoprawne dotyczące stwierdzenia czy planowana przez stronę skarżącą inwestycja spełnia wymogi zabudowy zagrodowej w rozumieniu przepisu art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn.zm.). Należy wskazać, że ww. rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (§1). Zgodnie z definicją ustanowioną przez ustawodawcę w przepisie § 3 pkt 3 przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz gospodarstwach leśnych. Sąd uznał za prawidłową zastosowaną przez organ odwoławczy wykładnię, zgodnie z którą jako zabudowę zagrodową należy uznać rodzinne gospodarstwa rolne, hodowlane lub ogrodnicze oraz gospodarstwa leśne (dla nich nie jest wymagany rodzinny charakter gospodarstwa) składające się w szczególności z budynków mieszkalnych, budynków gospodarczych lub inwentarskich. Zastosowane w powyższej definicji wyrażenie "w szczególności" odnosić należy zatem do przykładowego wskazania rodzajów budynków mogących wchodzić w skład danego gospodarstwa rolnego, hodowlanego lub ogrodniczego, lecz musi ono bezwzględnie spełniać wymogi gospodarstwa rodzinnego (z wyjątkiem gospodarstw leśnych). W ocenie Sądu zarówno zastosowanie wykładni językowej, jak i celowościowej oraz systemowej prowadzi bowiem do stwierdzenia, że wolą ustawodawcy było zwolnienie tego rodzaju zabudowy z pewnych wymogów w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na jej szczególny charakter "gospodarstwa rodzinnego". Natomiast jako sprzeczne z powyższymi regułami należy uznać prezentowane przez stronę skarżącą stanowisko, iż zabudowa zagrodowa oznacza każde dowolne skupisko budynków przykładowo wymienionych w § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia, niezależnie od charakteru zorganizowanej działalności gospodarstwa rolnego, hodowlanego lub ogrodniczego oraz podmiotu je prowadzącego. Prawidłowo także Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że dla właściwej wykładni pojęcia "zabudowy zagrodowej" należy posłużyć się ustawową definicją pojęcia "gospodarstwa rodzinnego" ustanowioną w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592), w myśl której jest to gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest nie większa niż 300 ha. Natomiast za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną, będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300 ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikacje rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Jednocześnie Sąd nie podzielił wywodu skargi, w myśl którego brak powiązania w innych aktach prawnych posługujących się określeniem "zabudowa zagrodowa" tego zwrotu z określeniem "gospodarstwa rodzinnego" potwierdza prawdziwość zarzutu, iż rodzinny charakter gospodarstwa nie jest warunkiem koniecznym uznania wchodzących w jego skład budynków za zabudowę zagrodową. Należy podkreślić, iż strona skarżąca powoływała się na zasadę racjonalnego prawodawcy, zgodnie z którą jeżeli jakieś pojęcie jest zdefiniowane w akcie prawnym, to takie znaczenie należy mu przypisywać dokonując wykładni przepisów znajdujących się w innych powiązanych aktach prawnych, chyba że co innego wynika wprost z przepisu. Uznając, że definicję pojęcia "zabudowy zagrodowej", zawierającej wymóg charakteru gospodarstwa rodzinnego, zawarł ustawodawca w przepisie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., czemu skarżąca Spółka nie zaprzecza, we wskazanym tam znaczeniu należy odczytywać to pojęcie interpretując inne akty prawne związane z zagadnieniami zagospodarowania przestrzennego i wymagań budynków. Podobnie nie potwierdza przedstawionej w skardze oraz odwołaniu wykładni pojęcia zabudowy zagrodowej wskazane w skardze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, analiza którego wskazuje, wbrew twierdzeniom skargi, na szczególny charakter zabudowy zagrodowej, związanej z siedliskiem (zamieszkaniem) gospodarza (rolnika, hodowcy, ogrodnika) połączonym z zabudową, w której prowadzi on z rodziną swoje gospodarstwo, wyraźnie oddzielanej i chronionej przed zastępowaniem jej zabudową innego rodzaju np. letniskową lub inną pod szyldem zagrodowej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2000 r. sygn. akt III RN 208/99, OSNP 2001/4/103, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1986 r. sygn. akt IV SA 456/86, ONSA 1986 r. nr 6, poz. 51). Z tych powodów Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podzielił ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż planowana przez wnioskodawcę (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością – osobę prawną) inwestycja, nie spełnia wymogów zabudowy zagrodowej w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów. Tym samym aby dla planowanej przez stronę skarżąca inwestycji, wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, można było wydać decyzję o warunkach zabudowy, niezbędne byłoby spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż warunek określony w pkt 1 ww. przepisu nie może zostać spełniony z powodu niezabudowania działki sąsiedniej dostępnej z tej samej drogi publicznej, zatem brak było podstaw do wydania zgodnie z wnioskiem decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej przez stronę skarżącą inwestycji na działkach nr ew. [...] położonych w [...]. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów art. 2, 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który nie został przez stronę skarżąca sprecyzowany ani też uzasadniony, Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do uznania go za słuszny. Także pozostałe wywody skargi dotyczące wyrażenia zgody na planowaną inwestycję przez mieszkańców pobliskiej miejscowości Mostki pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270z późn.zm.), orzekł jak sentencji. Jednocześnie wobec oddalenia skargi, zgodnie z przepisem art. 200 a contrario ww. ustawy, skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło