I SA/Wa 281/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz /spr./ WSA Daniela Kozłowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 281/05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną przez A. K. decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] przyznano A. K. zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. w wysokości 505,80 zł na dzieci urodzone podczas jednego porodu P. i P. K. W dniu 14 września 2004 r. A. K. przedłożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w W. umowę o pracę w sklepie spożywczo-przemysłowym w R., zawartą w dniu [...] września 2004 r. na czas nieokreślony pomiędzy nią a M. S. W dniu [...] października 2004 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wydał decyzję zmieniającą w sprawie uchylenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego nr [...], na mocy której uchylono z dniem [...] września 2004 r. prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przyznanego na mocy decyzji z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. W dniu 29 października 2004 r. A. K. złożyła ponowy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do zasiłku, do którego dołączyła zaświadczenie z dnia 17 października 2004 r. dotyczące udzielenia przez nowego pracodawcę urlopu wychowawczego na okres od 18 października 2004 r. do 2 października 2005 r. oraz zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. o zgłoszeniu do ubezpieczenia. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] odmówił przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje osobie, która bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż sześć miesięcy. Od powyższej decyzji odwołała się A. K.. W odwołaniu stwierdziła, że ustawa o świadczeniach rodzinnych reguluje zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, natomiast okres zatrudnienia przed uzyskaniem prawa do zasiłku należy ustalić w oparciu o kodeks pracy i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 1996 r., z którego wynika, że urlop wychowawczego wlicza się do okresu zatrudnienia u pracodawcy, który udzielił urlopu. Wskazała jednocześnie, że jej okres zatrudnienia przed złożeniem wniosku o dodatek do zasiłku rodzinnego wynosi ponad pięć lat. Podniosła także, że w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku pracowała w jednym i tym samym zakładzie pracy, zmienił się jedynie właściciel zakładu, który przejął go wraz z wszystkimi zobowiązaniami, łącznie z pracowniczymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując sprawę podniosło, co następuje: Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do ust. 5 dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli: 1) bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy, 2) podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, 3) dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu albo żłobku, przedszkolu lub innej instytucji zapewniającej dzienną opiekę w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, 4) w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazała, że skarżąca w dniu 13 września 2004 r. podpisała umowę o pracę na czas nieokreślony z nowym pracodawcą M. S., który jak wynika z pisma z dnia 3 listopada 2004 r. przejął sklep spożywczo-przemysłowy w R. wraz z całym wyposażeniem oraz zatrudnionymi pracownikami. Skarżąca rozpoczęła pracę w dniu [...] września 2004 r. i została zgłoszona przez nowego pracodawcę do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego jako pracownik od wyżej wymienionego dnia. W dniu 17 października 2004 r. właściciel sklepu M. S. udzielił skarżącej urlopu wychowawczego na okres od 18 października do 2 października 2005 r. Kolegium podzieliło w sprawie stanowisko organu pierwszej instancji, który odmawiając ponownego przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego stwierdził, że świadczenie to nie przysługuje z uwagi na pozostawanie przez skarżącą w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy zauważył, że na użytek ustawy o świadczeniach rodzinnych w art. 3 ust. 22 ustawodawca określił termin "zatrudnienie" jako - zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdzie zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę. Podniesiono ponadto, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162) osoba ubiegająca się o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wypoczynkowego składa wniosek o zasiłek rodzinny, do którego dołącza: zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego oraz o okresie na jaki urlop wychowawczy został udzielony oraz zaświadczenie o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w zatrudnieniu bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego. Bezsprzecznym pozostaje fakt, że zatrudnienie jest rozumiane jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, czy umowy o pracę. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że A. K. bezpośrednio przed złożeniem ponownego wniosku o przyznanie prawa do dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego była zatrudniona od 13 września 2004 r. do 17 października 2004 r., tj. krócej niż 6 miesięcy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. K.. Skarżąca wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego zarzucając, że zaskarżona przez nią decyzja jest sprzeczna z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, na podstawie których sąd zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wydaje wyrok odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia uznać należało za przedwczesną. Obowiązujące w dacie wydania kwestionowanych przez skarżącą decyzji rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162), na przepisy którego powołały się organy rozpoznające sprawę niniejszą, w sposób szczegółowy określało zasady postępowania w sprawach dotyczących tych świadczeń. W § 2 ust. 1 rozporządzenia przyjęto, że postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o zasiłek rodzinny (wg wzoru określonego w załączniku numer 1 do rozporządzenia), do którego należało dołączyć dokumenty wskazane w ust. 2. Ponadto stosownie do § 3 tego rozporządzenia osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego składając wniosek o zasiłek rodzinny winna dołączyć do tego wniosku: 1) zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego oraz o okresie, na jaki urlop wychowawczy został udzielony; 2) zaświadczenie o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w zatrudnieniu bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; 3) zaświadczenie organu emerytalno-rentowego stwierdzającego, że osoba ubiegająca się była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. W przypadku, gdy wniosek złożono bez wymaganych dokumentów podmiot realizujący świadczenia rodzinne winien wyznaczyć określony w § 2 ust. 2 rozporządzenia termin na uzupełnienie brakujących dokumentów. Mimo, że skarżąca nie złożyła wskazanego wyżej zaświadczenia o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w zatrudnieniu bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego nie została zobowiązana do uzupełnienia brakującej dokumentacji i wniosek jej rozpoznano odmownie w dniu [...] listopada 2004 r. Już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 10 listopada 2004 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wpłynęło pismo M. S. z dnia 3 listopada 2004 r., w którym stwierdzono, że z dniem 13 września 2004 r. nastąpiło przejęcie zakładu pracy - sklepu spożywczo-przemysłowego w R. przez nowego pracodawcę M. S. zgodnie z art. 23 § 1 kodeksu pracy. W odwołaniu z dnia 15 listopada 2004 r. skarżąca wnosząc o zmianę decyzji pierwszoinstancyjnej powoływała się na swoje uprawnienia wynikające z pozostawania w zatrudnieniu w tym samym miejscu pracy u poprzedniego pracodawcy – B. S. z tym, że nie udokumentowała czasu trwania tego zatrudnienia. Wskazane okoliczności nie zostały wyjaśnione, nie uzupełniono dokumentacji sprawy i nie rozważono wszechstronnie całokształtu sytuacji skarżącej. Skoro skarżąca, po krótkotrwałej przerwie związanej z powrotem do pracy, kontynuuje urlop wychowawczy na synów P. i P., to ocena czy przysługuje jej prawo do dodatku z tytułu opieki nad tymi dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kontekście regulacji zawartej w art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych winna dotyczyć okresu 6 miesięcznego bezpośrednio poprzedzającego uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego na te dzieci. Tak przeprowadzone postępowanie narusza zasady określone w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 tego kodeksu w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z podniesionych względów koniecznym stało się uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu ponownego rozpatrzenia wniosku, z uwzględnieniem powyższych uwag. W pozostałym zakresie orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.