IV SA/Po 156/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-21
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem ponadnormatywnym została nałożona prawidłowo, pomimo zarzutów dotyczących sposobu ważenia, braku uprawnień do wydania decyzji przez funkcjonariusza oraz braku należytej reprezentacji strony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Pomimo zarzutów dotyczących sposobu ważenia, sąd stwierdził, że procedura była zgodna z obowiązującymi przepisami, a waga była legalizowana. Zarzut dotyczący braku uprawnień do wydania decyzji przez funkcjonariusza nie prowadził do nieważności decyzji, gdyż funkcjonariusz działał na podstawie stosownych upoważnień. Brak należytej reprezentacji strony podczas kontroli nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona mogła podnieść swoje zarzuty w odwołaniu, a organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron w tym konkretnym przypadku.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś pojazdu o 2,77 kN. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 720 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA, brak ustosunkowania się do zastrzeżeń kierowcy oraz nieprawidłowości w procedurze ważenia. Podniesiono również zarzut doręczenia decyzji osobie nieuprawnionej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "L." Sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy O. - Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski KP/
Dnia [...] marca 2003 r. uprawniony kontroler Urzędu Celnego w O. przeprowadził kontrolę pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W trakcie kontroli dokonano ważenia pojazdu marki VOLVO F 12 4 X2 TURBO nr rej. [...] wraz z naczepą typu WIELTON NS 34ST/2002 nr rej. [...] wraz z przewożonym ładunkiem. Pojazd ów kierowany był przez J. M.. W wyniku ważenia stwierdzono, że na drugiej osi pojazdu przekroczono dopuszczalny nacisk(o 2,77 kN). Wynik tej kontroli utrwalono w protokole nr [...]. Dokument o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej podpisał kierowca przedmiotowego pojazdu, który jednak na protokole zamieścił uwagę, że nie zgadza się z przedstawioną wagą.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, i art. 40b ust. 1i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm. - dalej udp) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm. - dalej prd) i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44/99/432- dalej rozporządzenie) w zw. z ustaleniami zawartymi w/w protokole obciążył "L." Sp. z. o.o. karą pieniężną w wysokości 720 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 64 ust.1 prd, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Odpis decyzji doręczono Spółce dnia 11 marca 2003 r. (k.10 akt).
Spółka odwołała się od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o jej "anulowanie" jako wydanej z naruszeniem prawa. W protokole nr [...] kierowca wniósł zastrzeżenie ; kontrolowany ciągnik i naczepa maja zamontowany manometr, określający nacisk na osie. Ładunek rozmieszczono prawidłowo. Podczas rozmowy kontroler nie wykazał minimum dobrej woli: brak zgody na ponowny przejazd przez wagę, rozmieszczeniem towaru, mimo kilkukrotnych próśb pracownika. Pomiar masy całkowitej nie został przekroczony.
Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust.2 pkt 3, ust.2a i 2b, i art.40b ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm.) w zw. z art.64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm. - dalej prd) i § 4 i § 5 rozporządzenia Minister Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44/99/432) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że podczas kontroli środka przewozowego- przedmiotowego ciągnika wraz z naczepą, należnego do Przedsiębiorstwa, przeprowadzonej dnia 9 marca 2003 r. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w O., dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, jego wymiarów i masy całkowitej, w wyniku czego stwierdzono, że nacisk na drugą oś przekracza dopuszczalną normę ( o 2,77 kN). Osoba wykonująca transport nie posiadała wymaganego zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu którego naciski osi są większe od dopuszczalnych (art. 61 ust.11 i art. 64 prd). Zgodnie z art. 13 ust. 2a udp, bez zezwolenia określonego w prd lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne. Urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust.4 udp i kary pieniężne, ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b udp; pobór opłat drogowych i kar pieniężnych ma charakter obligatoryjny. W niniejszej sprawie druga oś pojazdu jest osią pojedynczą i nacisk na nią nie może przekroczyć 100 kN (§ 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia). W niniejszej sprawie nacisk na drugą (napędową) oś wyniósł 102,77 kN i był większy od dopuszczalnego o 2,77 kN. Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na przedmiotowej drodze, wynosi zgodnie z art. 13 ust. 2b udp i załącznikiem, stanowiącym integralna część ustawy, 720 zł. Czynności ważenia dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów - znak typu 97-114, nr fabryczny 19, posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia 15 stycznia 2001 r. nr 95/153/01 wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. Wagi typu RPT 97-114 zatwierdził do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów Prezes Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia 28 kwietnia 1997 r. - nr ZT 314/97. Urządzenie w chwili dokonywania pomiaru było sprawne technicznie i trudno na tej podstawie kwestionować wyniki pomiaru. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego znak fabryczny 50121401, posiadającego ważne świadectwo legalizacji z dnia 8 maja 2002 nr 95/1525/2002 wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. W sprawie pomiar nacisków na poszczególne osie pojazdu prowadzono prawidłowo. Pojazd poruszał się z prawidłową prędkością nie przekraczającą 5 km/h, a urządzenie pomiarowe nie wykazało żadnych nieprawidłowości, uzasadniających powtórzenie ważenia. Przyczyna przekroczenia nie jest istotna dla organu wymierzającego kary pieniężne, bowiem kar jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś i stanowi jedyne i decydujące kryterium do stwierdzenia przekroczenia nacisku na oś pojazdu (wyrok NSA z 23 stycznia 1998r.- II SA 1327/97). Wynik ważenia dynamicznego pojazdu drukuje urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla Zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe, zamontowane są specjalne oznaczenia wskazujące sposób wykonania czynności przejazdu, a wynik ważenia uzyskiwany jest za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowości przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje te nieprawidłowość przerywając proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. W trakcie tworzenia protokołu z ważenia pojazdu mierzone naciski na poszczególne osie są dodatkowo pomniejszane o 200 kg i 2% (na podstawie § 6 ust. 3 i 4 zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu),które to zarządzenie obowiązywało w dacie kontroli, co korzystnie oddziałuje na wynik ważenia i tym samym jest korzystniejsze dla Strony niż gdyby przyjmować nacisk bez tego pomniejszania. Z protokołu ważenia pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] nie wynika, by w chwili pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, zatem nie zachodziła konieczność powtórnego ważenia pojazdu. Zastrzeżenia do protokołu zgłoszone przez kierowcę nie są istotne. Strona potwierdziła odbiór decyzji. Dla organu celnego jedyne znaczenie ma wynik pomiaru nacisku na osie, wykonany przy pomocy zalegalizowanej wagi stacjonarnej, mającej świadectwo legalizacji, będącej na wyposażeniu przejścia, na którym dokonano pomiaru. Informacje Strony o równomiernym rozłożeniu ładunku na środku przewozowym nie mogą mieć wpływu na uzyskany wynik ważenia, bowiem pomiarów dokonano na wadze mającej świadectwo legalizacji. Ładunek na pojeździe winien być tak rozmieszczony, by nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę (art.61 ust.2 pkt2 prd). To na wykonującym przewóz spoczywa obowiązek podjęcia działań mających na celu właściwe rozmieszczenie ładunku na pojeździe. Gdyby nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (co w sprawie nie miało miejsca), doszłoby do obciążenia z tego tytułu dodatkową opłatą, niezależnie od opłaty za przekroczenie nacisku osi na jezdnie (wyrok NSA z 13 maja 1998 -II SA 466/98). Brak możliwości sprawdzenia nacisku na osi pojazdu na drogę po załadunku nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm (wyrok NSA z 16 marca 1998-II SA1577/97). Z mocy art.16 ust.3 ustawy o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM - pomiarów na wadze można dokonywać do 31 grudnia 2003 r. - póki waga ma ważne świadectwo legalizacji. Pobór opłat przyczynia się pośrednio do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników dróg publicznych, polepszania stanu dróg, zatem organy celne działają w szeroko rozumianym interesie społecznym.
Skargę na powyższą decyzję w imieniu L. Sp. z o.o wniosła Prezes B. L. zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i art. 108 § 1 kpa. Skarżąca wskazała, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji. Skarżąca podkreśliła też, że w decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie wniósł on w związku z przeprowadzeniem ważenia do protokołu kontroli pojazdu. W skardze podkreślono też, że we wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znaczenie większy nacisk niżby wynikałoby to z wagi położonego na nią ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Skarżąca podniosła również, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienna prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację podkreślając, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa skoro odpowiedzialny za prawidłowe załadowanie towaru kierowca samochodu strony skarżącej brał udział w ważeniu pojazdu, a następnie podpisał protokół. Skoro treść była znana stornie, a oczywistym jest, że w wyniku ważenia zostało wszczęte postępowanie administracyjne to miała ona wszelkie możliwości składania wniosków dowodowych.
W dniu 9 marca 2004 r. L. Sp. z o.o. wniosła pismo uzupełniające skargę, w którym podniosła, że Dyrektor Izby Celnej w kolejnych decyzjach dotyczących nałożenia kary pieniężnej zgodził się ze Skarżącą, że dodanie gazu przez kierowcę w trakcie przejeżdżania przez wagę ma wpływ na wynik ważenia osi napędowej. Skarżąca wskazała, że dotychczas wszystkie kary pieniężne zostały na nią nałożone w związku z przekroczeniem nacisku właśnie na oś napędową a kierowca podczas przejazdu przez wagę musi przyspieszać aby utrzymać wymaganą prędkość.
Kolejne pismo procesowe zostało złożone przez pełnomocnika Skarżącej adwokata D. S. w dniu 2 czerwca 2004 r. oraz 5 grudnia 2005 r. Pełnomocnik zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. naruszenie art. 7, 10 i 61 § 3 kpa poprzez nie poinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co strona była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W konsekwencji nie można więc uznać za podstawę do wydania decyzji protokołu z ważenia pojazdu, który - jako okoliczność faktyczna - może być na podstawie art. 81 kpa uznana za udowodnioną tylko i wyłącznie wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o niej. Nie można uznać, ze kierowca zatrudniony u Skarżącej jest jej przedstawicielem. Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisaną, czyli dla Kierownika Zmiany oraz dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 grudnia 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. bądź Dyrektora Izy Celnej dla Kierownika Zmiany, którego podpis widnieje pod decyzją pierwszoinstancyjną, Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków starszego kontrolera celnego S. M. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. szczegółowe obowiązki i uprawnienia nadane kierownikom komórek organizacyjnym i funkcjonariuszom celnym określono w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy ( art. 283 i 284 kodeksu celnego). Funkcjonariusz posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Naczelnik Urzędu celnego w Zielonej Górze zaznaczył też, ze w dniu wydawania decyzji organem administracji państwowej był Dyrektor Urzędu Celnego.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 386 z póź. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień, które pociągałyby za sobą konieczność jej uchylenia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jed. Dz.U. z 2000 r.,nr 71, oz. 838 ze z. ) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granica, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art.13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt. 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość w myśl ust. 26 powołanego art. - określał załącznik do ustawy.
Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, o 10,75 kN, w związku z czym Dyrektor Urzędu Celnego nałożył na Skarżącą - podwyższoną opłatę pieniężną w wysokości 720 zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Skarżąca zakwestionowała umocowanie S. M. do podpisania w imieniu Dyrektora Urzędu Celnego decyzji podjętej w pierwszej instancji. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, gdyż jego potwierdzenie prowadzi do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości kompetencja Naczelnika Urzędu Celnego do wydania takiej decyzji, a organ ten nie mógł jedynie na podstawie art. 268a kpa upoważnić pracownika kierowanej przez niego jednostki przez niego jednostki do załatwiania w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41. poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2 ) i utworzono naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2 ), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art.5 ust.1).
Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla funkcjonariusza podpisanego pod decyzją organu I instancji Naczelnik Urzędu Celnego w O. 2 decyzje: decyzja nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. i decyzję Dyrektora Urzędu celnego z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie pierwsza z wymienionych decyzji. Na jej podstawie upoważniono Zastępcę Naczelnika oraz kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji, jak i wykonywania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Urzędu. Kompetencję te ograniczono jednocześnie do wskazanych w decyzji przepisów Kodeksu celnego. W § 2 decyzji określono, że osoby wymienione w § 1 mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z poddziałem kompetencji określonym w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. W piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu celnego w O. określił, iż starszy funkcjonariusz celny S. M. był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I 1.4 Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego.
Podstawowy zarzut strony skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolująca zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.
Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT-97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu miar w Zielonej Górze w dniu 9 października 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczani dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 kwietnia1997 r., nr ZT 314/97. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze , a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.
Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie.
Sąd stwierdza, że opisany przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w cytowanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu ( § 2 ust. 9 zarządzenia) a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę ( § 7 ust. 5 zarządzenia).
Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2% zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1409/97). Nie ma istotnego znaczenia jakoby zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. utraciło moc w dniu 30 czerwca 2002 r. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z art.16 ust.3 z 1993 r. ustawy o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną i dopóki decyzja ta nie utraciła ważności można dokonywać na niej pomiarów, tym bardziej jeśli posiada ona ważne świadectwo legalizacji.
Okoliczność, iż uprawniony podmiot nie skorzystał z delegacji ustawowej i nie wydał aktu podustawowego normującego przebieg m.in. ważenia pojazdów w ruchu nie może powodować stanu bezczynności organów administracji publicznej w sytuacji naruszeń ustawowych obowiązków w tym obowiązku określonego w art. 64 i następnych Prawa o ruchu drogowym i postanowień ustawy o drogach publicznych.
Zauważyć przy tym należy, że nowy akt podustawowy w zakresie który ma odniesienie do niniejszej sprawy niemal identycznie uregulował sposób ważenia pojazdów w ruchu.
Także nowa (z 11 maja 2001 r.) ustawa Prawo o miarach prócz podobnej do wyżej przedstawionej regulacji (art.16) w art.29 stanowi, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia w życie ustawy (t.j. w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy do 1 stycznia 2004), a przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, nawet nie spełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
W tych okolicznościach nie znajdują podstaw zarzuty Skarżącej dotyczące rzekomych uchybień formalnych polegających na zastosowaniu nieobowiązującej procedury czy też nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Zważywszy jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia było bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy też uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten również nie ma przymiotu uchybienia formalnego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wszelkie zarzuty strona mogła bowiem podnieść w odwołaniu i zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Ponadto trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny.
Brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (por. wyrok NSA z 23 IV 1999 r., sygn. akt II SA 1838/98, wyrok NSA z 13 V 1998 r., sygn. akt II SA 358/98, wyrok NSA z 15 I 1998 r., sygn. akt II SA 1189/97, wyrok NSA z 23 I 1998 r., sygn. akt II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (por. wyrok NSA z 22 IV 1998 r., sygn. akt II SA 1421/97). W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.
Reasumując nawet przyjmując , że zarzucony i przedstawiony wyżej tok procedowania był nie do końca poprawny, to nie miał on istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu przywołanego już art. 145 §1 pkt 1 lit a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mógł prowadzić do uchylenia kwestionowanej w skardze decyzji.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/J. Stankowski
KP/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło