II SA/Bd 766/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi Wiesławy B. i Jana B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] 2004r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Wiesławy B. i Jana B. kwotę 500zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] 2004 r. Maja B. wystąpiła do Starosty B. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w K. Starosta B. decyzją z [...] 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust., 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016) oraz art. 104 KPA zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Od tej decyzji odwołanie złożyli Wiesława i Jan B. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając jednocześnie że Maja B. nie była i nie jest uprawniona do dysponowania gruntem na cele budowlane. Wskazali ponadto, że są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w [...] części. Współwłasność ułamkowa rozciąga się zarówno na grunt jak i istniejące budynki, które mają zostać przebudowane. Postanowieniem z [..] 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia przez prokuratora prawdziwości oświadczenia Mai B. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie to, na skutek zażalenia Mai B., zostało w całości uchylone w dniu [...] 2004 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...], który jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania. Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty B. Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko oparł się o następujące ustalenia i rozważania: Zamierzona przez Maję B. przebudowa budynku mieszkalnego i gospodarczego jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu Starego Miasta - rejon koryta Brdy w K. uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 2001 r. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia warunków zabudowy jedynie w przypadku braku planu miejscowego. Dlatego też zarzut odwołujących, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie ważności decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] 2003 r. nie może stanowić podstawy do jej uchylenia. Jeśli chodzi o zarzut podniesiony w odwołaniu, że Wiesława i Jan B. nie wyrazili zgody na prowadzenie robót budowanych na działce nr [...], której są współwłaścicielami, oraz że oświadczenie Mai B. jest nieprawdziwe, organ odwoławczy wyjaśnił że organ administracji architektonicznobudowlanej nie jest powołany do sprawdzania prawdziwości oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a może badać oświadczenie pod względem prawidłowości jego wypełnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wiesława i Jan B. wnieśli o uchylenie wskazanej wyżej decyzji polemizując z ustaleniami organu odwoławczego oraz powołując się na tożsame argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności podnieśli zarzut że Mai B. (obecnie A.) nie przysługuje prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Zgodnie z przepisem art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Za słuszny należy uznać podnoszony zarzut, iż w nin. sprawie inwestor nie spełnia warunku wymienionego w art.32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) W zaistniałej sytuacji organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, albowiem jest poza sporem, że Wiesława B. i Jan B. jako współwłaściciele działki nr [...] przy ul. [...] w K. już w odwołaniu z dnia [...] 2004 r. oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na dokonywanie jakichkolwiek robót budowlanych zatwierdzonych decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. Przed udzieleniem pozwolenia na budowę organ budowlany zobowiązany jest sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte wart. 35, a także warunki zawarte w art.32 ust 4 Prawa budowlanego. Dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych wymagań organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę. Tak więc jednym z wymogów formalnych jest złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z treści przywoływanego przepisu zostało w nim ustanowione domniemanie prawne, że osoba składająca oświadczenie ma prawo do korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Domniemania prawne mają jednak ze swej istoty charakter obalalny i nie mogą być wzruszone tylko w tych przypadkach, gdy przepisy prawa w sposób wyraźny taką możliwość wyłączają. Przytoczony art.32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego nie ogranicza możliwości podważenia zawartego w nim wnioskowania. Dlatego też należy stwierdzić, że może mieć to miejsce w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a konieczność taka będzie zachodziła w tych wszystkich przypadkach, w których będzie występowało zagrożenie naruszenia zasady praworządności statuowanej w art.6 kpa. Oczywiście w przypadku domniemań ustawowych odwróceniu ulegają role procesowe. Środki prawne służące ich wzruszeniu przeprowadzane są bowiem nie z urzędu a na wniosek podmiotu kwestionującego prawidłowość przyjętych reguł interpretacyjnych. W takim przypadku rola organów administracyjnych jest dokonanie oceny, czy domniemanie wynikające z przepisów prawa zostało skutecznie wzruszone czy też nie, i od tego uzależnienie dalszego przebiegu postępowania dowodowego, co do określonych okoliczności. W przedmiotowej sprawie, współwłaściciele nie wyrazili zgody na dokonanie robót budowlanych w złożonym odwołaniu od decyzji, jednakże organ administracyjny pomimo sprzeciwu nie zakwestionował treści oświadczenia M. B. i uznał je za wystarczające dla stwierdzenia prawa do dysponowania działką położoną przy ul. Krzyżowej w K. na cele budowlane. Należy podkreślić, iż oceniając domniemanie wynikające z art. 32 ust.2 pkt 4 Prawa budowlanego należy dokonać zestawienia postanowień tego przepisu z treścią art.3 pkt 11 przywoływanej ustawy, określającego, co należy rozumieć przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku istnienia współwłasności nieruchomości konieczna jest zgoda na budowę wszystkich współwłaścicieli, gdyż tylko ta zgoda wskazuje, iż współwłaściciele stosownie do art. 199 Kodeksu cywilnego zadecydowali o takim wykorzystaniu wspólnej nieruchomości. Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt II OSK 179/05, ONSA i wsa nr 3 z 2006r. poz. 88). Zważywszy na powyższe należy zwrócić uwagę organu, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, treść decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę obiektu objętego współwłasnością była uzależniona od udzielenia zgody przez współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczy rozstrzygnięcie organu. Tak więc oświadczenie, o którym mowa w art.32 ust 14 pkt 2 Prawa budowlanego powinno zawierać zgodę wszystkich współwłaścicieli. W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżoną decyzję i decyzję pierwszoinstancyjną uchylić. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie 152 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie wart. 200 p.p.s.a