IV SA/Wr 465/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-02

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Marcin Miemiec, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta Lubań, ustalając stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, mogła wprowadzić obniżki stawek dla określonych podmiotów (zarządcy dróg, gminy) oraz ustalić minimalną opłatę niezależną od wielkości zajmowanego pasa drogowego?
Ratio decidendi
Rada Miasta Lubań przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając obniżki stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dla zarządcy dróg gminnych i na potrzeby imprez organizowanych przez gminę, a także ustalając minimalną opłatę niezależną od wielkości zajmowanego pasa. Ustawowe kryteria ustalania stawek (art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych) mają charakter zamknięty i nie obejmują podmiotów, a sposób obliczania opłat jest ściśle określony w ustawie.
Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta Lubań w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Zarzucono, że § 2 ust. 1, § 2 ust. 6 i § 2 ust. 8 uchwały zostały podjęte z naruszeniem art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych, poprzez wprowadzenie obniżek stawek dla zarządcy dróg gminnych i imprez gminnych oraz ustalenie minimalnej opłaty niezależnej od wielkości zajmowanego pasa. Rada Miasta Lubań argumentowała, że działała w granicach upoważnienia ustawowego i uwzględniła rodzaj zajęcia pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 2 ust. 1 uchwały w części dotyczącej obniżenia stawki o 80% dla celów inwestycyjno-remontowych, gdy inwestorem jest zarządca dróg gminnych; § 2 ust. 6 w części dotyczącej obniżenia stawki o 90% dla potrzeb imprez organizowanych przez gminę; oraz § 2 ust. 8 uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miasta Lubań z dnia 24 kwietnia 2004r. Nr XXI/186/2004 w przedmiocie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w granicach Miasta Lubań I. Stwierdza nieważność : § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały w części w jakiej przepis ten ustanawia obniżenie stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego o 80%, w przypadku zajęć cele inwestycyjno-remontowe dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych; § 2 ust. 6 zaskarżonej uchwały w części w jakiej przepis ten ustanawia obniżenie stawki opłat za zajęcie pasa drogowego o 90% w przypadku zajęć na potrzeby imprez organizowanych prze gminę miejską Lubań, a także § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały I. orzeka, iż zaskarżona uchwała może być wykonana, II. zasądza od Gminy Miejskiej Lubań kwotę 240 (słownie dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Rada Miasta Lubań działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.); dalej ustawa o samorządzie gminnym oraz art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.); dalej ustawa o drogach publicznych podjęła w dniu 27 kwietnia 2004r. uchwałę NR XXI/186/2004 w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w granicach Miasta Lubań. Wojewoda Dolnośląski pismem z dnia 24 czerwca 2004r., NR PN.II.0914-19/06/04 - działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 ust. 1 , § 2 ust. 6, § 2 ust. 8 wymienionej wyżej uchwały. W toku badania legalności tej uchwały organ nadzoru stwierdził, że § 2 ust. 1 we fragmencie : "z tym, że wyżej wymienione stawki ulegają obniżeniu o 80% w przypadku zajęć na cele inwestycyjno – remontowe, dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych"; § 2 ust. 6 we fragmencie : "z tym, że w przypadku zajęć na potrzeby imprez organizowanych przez Gminę Miejską Lubań, powyższa stawka ulega obniżeniu o 90%"; § 2 ust. 8 podjęte zostały z istotnym naruszeniem art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych. W uchwale tej Rada ustaliła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. W § 2 ust. 1 uchwały Rada ustaliła w tabeli stawki opłat za jeden dzień zajmowania 1 m2 pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym. Jednakże w przepisie tym Rada postanowiła, że stawki te ulegają obniżeniu o 80% w przypadku zajęć na cele inwestycyjno-remontowe, dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych. W § 2 ust. 6 postanowiono, że: "Stawka opłat za jeden dzień zajmowania 1m2 pasa drogowego zajętego na prawach wyłączności, w celach innych niż określone w ust. 1-4 wynosi 0,10zł, z tym że w przypadku zajęć na potrzeby imprez organizowanych przez Gminę Miejską Lubań, powyższa stawka ulega obniżeniu o 90%". Przepisami § 2 ust. 1 i 6 w części dotyczącej obniżenia stawki opłaty o 80% i 90% Rada dokonała częściowego zwolnienia podmiotowego z opłaty za zajęcie pasa drogowego. Natomiast w § 2 ust. 8 uchwały zapisano, że : "W przypadku, gdy opłata obliczona w jednej decyzji administracyjnej jest mniejsza niż 5,00 zł, niezależnie od rodzaju zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i wielkości zajmowanego pasa drogowego, obowiązuje stawka opłaty w wysokości 5,00 zł.". Tym samym Rada ustanowiła odrębny od zapisanego w art. 40 ust. 4, 5, i 6 ustawy o drogach publicznych sposób obliczania opłat za zajęcie pasa drogowego. Organ nadzoru pismem z dnia 12 maja 2004r. wystąpił do Przewodniczącego Rady o uzasadnienie prawne zapisów § 2 ust. 1 i 6 w części dotyczącej obniżenia stawki opłaty o 80%i 90% oraz ust. 8 uchwały. Przewodniczący Rady w piśmie z dnia 24 maja 2004r. wskazał, że zapisy § 2 ust. 1 i 6 są zgodne z postanowieniami art. 40 ust. 9 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, z którym wynika, że jednym z czynników, które uwzględnia się przy ustalaniu stawek jest rodzaj zajęcia pasa drogowego. Pod uwagę wzięto fakt pełnienia dwóch funkcji przez Burmistrza Miasta, który jest jednocześnie zarządcą dróg gminnych pobierającym opłaty za zajmowanie pasów drogowych i jednocześnie płatnikiem tych opłat w przypadku robot inwestycyjnych. W piśmie tym wskazano również, iż na podstawie tego przepisu z uwzględnieniem dodatkowo postanowień art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych podjęto § 2 ust. 8 uchwały. Zdaniem Przewodniczącego nie jest to sprzeczne z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, gdyż opłaty te nie przekraczają dopuszczonej ustawą o drogach publicznych kwoty 10 zł za 1m2 za jeden dzień zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg gminnych. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowi przepis art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłat, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, stawka opłaty, o której mowa w ust. 5 nie może przekroczyć 200 zł (ust. 8). Przy ustaleniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8 , uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty, 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego, 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni, 4 ) rodzaj zajęcia pasa drogowego, 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym (ust. 9). W art. 40 ust. 9 wymieniono taksatywnie czynniki, które rada uwzględnia jeśli ustala stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Enumeratywne wyliczenie tych czynników oznacza, że rada ustalając stawki opłat nie może brać pod uwagę żadnych innych czynników niż te, które zostały wymienione w tym przepisie. Żaden z czynników wymienionych w ustawie nie obejmuje kategorii podmiotu zajmującego pas drogowy. Nie można więc ustalać stawek ze względu na to, że pas drogowy został zajęty przez określony indywidualnie lub generalnie podmiot (w tym przypadku zarządcę dróg publicznych – Burmistrza i Gminę Miejską Lubań). Nie pozwala na to ustawowy czynnik "rodzaj zajęcia pasa drogowego". Pod tym pojęciem należy rozumieć rodzaje zajęć pasa drogowego wymienione w art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych lub ich uszczegółowienie dokonane w samej uchwale rady. Uszczegółowienie to nie może mieć charakteru podmiotowego skoro ustawowe rodzaje zajęć pasa drogowego mają wyłącznie charakter przedmiotowy ( art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Tego rodzaju uszczegółowienie narusza też konstytucyjną zasadę równości wobec prawa poprzez faworyzowanie określonych podmiotów. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Jednocześnie opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną mającą powszechny i obligatoryjny charakter, naliczana jest w drodze decyzji administracyjnej. Zasady związane z trybem postępowania wobec należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego uregulowane są – w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – art. 2 § 1 pkt 1 tej ustawy. W § 2 ust. 8 uchwały Rada określiła własny sposób obliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy opłata naliczana w jednej decyzji administracyjnej jest mniejsza iż 5 zł, niezależnie od rodzaju zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg i wielkości zajmowanego pasa drogowego obowiązuje stawka opłaty w wysokości 5 zł. Cytowane wyżej przepisy art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych upoważniają radę gminy do ustalenia wyłącznie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Nie upoważniły rady gminy do ustalenia sposobu obliczania tej opłaty. Sposób obliczania tej opłaty został w sposób wyczerpujący uregulowany w art. 40 ust. 4, 5, 6 i 10 ustawy o drogach publicznych. Z ust. 4 tego przepisu wynika, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4 ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Z ust. 5 wynika zaś, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Z ust. 6 wspomnianego przepisu wynika natomiast, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 , ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Przepis ust. 10 stanowi, że za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1m2 stosuje się stawki takie jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Z przepisów tych wynika, ścisła zależność pomiędzy wielkością zajmowanego terenu, a wysokością opłaty. Wprowadzona więc uchwałą zasada, że wielkość opłaty jest niezależna od wielkości zajętego pasa drogowego, narusza przytoczone przepisy. Uzasadniając zapisy § 2 ust. 2 , ust. 6 i 8 uchwały Przewodniczący Rady wskazał także, iż "Podobne zróżnicowanie stawek opłat zawiera uchwała nr XX/539/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 lutego 2004r. ". Organ nadzoru rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 26 maja 2004r. stwierdził nieważność § 1 pkt 3 lit a, pkt 4 lit a i pkt 4 lit e tej uchwały Rady Miejskiej Wrocławia, które zawierały podobną regulację. Informacja ta podana jest w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym w tekście opublikowanej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Lubań wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz Gminy zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że Gmina nie zgadza się z zarzutem, iż podjęta uchwała narusza art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych. Ustalając stawki Gmina działała na podstawie art. 40 ust. 8 tej ustawy. W przepisie tym ustalone zostały jedynie górne granice stawek, których Rada Miasta Lubań nie przekroczyła. Nie nałożyła także obowiązku uiszczania opłat w innych niż przewidziane ustawą przypadkach. Ustawa nie ustaliła także dolnych granic stawek opłat, poniżej których organ ustalający ich wysokość nie może zejść. Art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych pozwala na różnicowanie wysokości tych stawek ze względu na kategorie drogi, rodzaj elementu zajętego pasa drogowego, procentową wielkość zajmowanej powierzchni, rodzaj zajęcia pasa drogowego oraz rodzaj zajęcia urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Z zapisów tych wynika, iż stawki opłat mogą być zróżnicowane ze względu na różne czynniki. Rada wprowadzając obniżone stawki opłat za zajęcie pasa drogowego wzięła pod uwagę rodzaj zajęcia pasa drogowego. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego na podstawie art. 7 ustawy o samorządzie gminnym obowiązana jest zaspokajać potrzeby wspólnoty samorządowej m. in. w zakresie zaopatrzenia w wodę, dostawę energii cieplnej, gazu itp. Ten ustawowy obowiązek realizuje budując podziemne urządzenia i sieci uzbrajające teren oraz zapewniające zaspokojenie potrzeb wspólnoty samorządowej wymienionych w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem wypełniając nałożony na nią ustawowo obowiązek Gmina zmuszona jest zająć pas drogowy. Działa ona jednak nie na rzecz i dla zaspokojenia potrzeb konkretnych osób oraz dla osiągnięcia zysku, lecz dla realizacji obowiązków nałożonych na nią ustawą. Zatem trudno się nie zgodzić, iż budowa urządzeń infrastruktury technicznej jest szczególnym rodzajem zajęcia pasa drogowego, a urządzenia i obiekty umieszczone w pasie drogowym są także odmienne od innych urządzeń i obiektów, gdyż służą wszystkim, a nie poszczególnym członkom wspólnoty samorządowej. Takim samym rodzajem zajęcia jest organizacja przez Gminę imprez ogólnomiejskich. Nie są to imprezy komercyjne, skierowane na osiągnięcie zysku lecz imprezy nieodpłatne, niekomercyjne, skierowane na zaspokajanie kulturalnych, rekreacyjnych, rozrywkowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Obowiązek realizowania tego typu zadań nakłada na gminę także art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych pozwala Radzie różnicować stawki opłat ze względu na podane w tym przepisie kryteria. Gmina pełni w tej sytuacji niejako dwie funkcje. Z jednej strony jest zarządcą dróg gminnych, dbającym o ich stan i pobierającym opłaty za zajęcie pasa drogowego, z drugiej zaś jest podmiotem, który zajmuje ten pas drogowy i jest obowiązany uiszczać z tego tytułu opłaty. Oznacza to, iż gmina płaci te opłaty sama sobie, przekładając niejako pieniądze z jednej kieszeni do drugiej. Ponadto wysokie opłaty podwyższą koszt inwestycji miejskich , co może spowodować ich zmniejszenie. Natomiast sieci i urządzenia infrastruktury miejskiej wymagają remontów, wymiany i rozbudowy, w celu umożliwienia rozwoju wspólnoty samorządowej, podejmowania nowych inwestycji gospodarczych powodujących powstawanie nowych miejsc pracy stymulujących rozwój miasta,. Zatem celowe jest budowanie tych urządzeń i tych sieci jak najmniejszym kosztem. Gmina nie zgadza się także z zarzutem sprzeczności § 2 ust. 8 uchwały z art. 40 ustawy o drogach publicznych. Stosowany tam mechanizm jest tożsamy z mechanizmem obliczania opłat za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej od 1m2 zastosowanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego drogi, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369). W § 4 ust. 1 lit a tego rozporządzenia ustalono także jedną minimalną ryczałtową stawkę opłaty za umieszczenie reklamy o powierzchni mniejszej niż 1 m2. Taką samą zasadę przyjęto w § 2 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym zajęcie pasa drogowego na czas krótszy niż 24 godziny traktuje się jako zajęcie za okres jednego całego dnia. Zdaniem gminy zastosowanie jednej minimalnej ryczałtowej stawki za zajęcie powierzchni mniejszej niż 1 m2 nie stanowi naruszenia ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne powołane zostały do kontroli m. in. aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd uwzględniając skargę, na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 cytowanej ustawy stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności ( art. 147 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta Lubań z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w granicach Miasta Lubań. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. W przepisie § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały Rada Miasta Lubań wprowadziła stawki opłat za jeden dzień zajmowania pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym. Z przepisu tego wynika również, że: stawki te ulegają obniżeniu o 80% w przypadku zajęć na cele inwestycyjno – remontowe, dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych. Natomiast § 2 ust. 6 tej uchwały stanowi, że: "Stawka opłaty za jeden dzień zajmowania 1 m2 pasa drogowego zajętego na prawach wyłączności, w celach innych niż określone w ust 1 -4, wynosi 0,10 zł, z tym że w przypadku zajęć na potrzeby imprez organizowanych przez Gminę Miejską Lubań, powyższa stawka ulega obniżeniu o 90%". Przytoczone wyżej przepisy zaskarżonej uchwały w części dotyczącej obniżenia opłaty za zajęcie pasa drogowego o 80% (§ 2 ust. 1) i 90% (§ 2 ust. 6) wprowadzają częściowe zwolnienie podmiotowe z opłaty za zajęcie pasa drogowego, co w istotny sposób narusza art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych. Przytoczony wyżej przepis art. 40 ust. 8 tej ustawy upoważnia radę gminy do ustalenia dla dróg, których zarządcą jest gmina, wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, w granicach określonych w tym przepisie. Natomiast z treści art. 40 ust. 9 wspomnianej ustawy wynika, że przy ustalaniu stawek za zajęcie pasa drogowego uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty, 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego, 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni, 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego, 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Przepis art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych wymienia zatem w sposób zamknięty czynniki, które powinna uwzględnić rada gminy ustalając stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Enumeratywne wyliczenie oznacza, iż rada gminy ustalając stawki opłat nie może brać pod uwagę innych czynników. Powyższe wskazuje, iż art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych nie upoważnia rady gminy do ustalenia stawek opłat dla określonej kategorii podmiotów. Rada gminy ustalając te stawki winna zastosować kryteria, o których mowa w art. 40 ust. 9 cytowanej ustawy. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż pod pojęciem "rodzaj zajęcia pasa drogowego" należy rozumieć rodzaje zajęć pasa drogowego wymienione w art. 40 ust. 2 cytowanej ustawy lub ich uszczegółowienie dokonane w samej uchwale (np. zajęcie pasa pod reklamy - § 2 ust. 4 uchwały), jak również z twierdzeniem, że uszczegółowienie to nie może mieć charakteru podmiotowego skoro ustawowe rodzaje zajęć mają charakter wyłącznie przedmiotowy. Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem Gminy Lubań zawartym w odpowiedzi na skargę, iż wprowadzając obniżone stawki opłat (zajęcie pasa drogowego na cele inwestycyjno- remontowe, dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych i zajęcie na potrzeby imprez organizowanych przez gminę) Rada wzięła pod uwagę rodzaj zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w art. 40 ust. 9 w związku z art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Przepisy § 2 ust. 1 i § 2 ust. 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej obniżenia stawki o 80% i 90 % są niezgodne z zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji, w myśl którego wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Stosownie zaś do art. 40 ust. 11 ustawy o drogach publicznych opłatę za zajęcie pasa drogowego nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Treść tego przepisu wskazuje, że opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną. Tryb postępowania administracyjnego w zakresie wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego uregulowany jest zatem w ustawie Ordynacja podatkowa. Z powyższych względów wadliwe są przepisy zaskarżonej uchwały: § 2 ust. 1 w części: "z tym, że wyżej wymienione stawki ulegają obniżeniu o 80% w przypadku zajęć na cele inwestycyjno – remontowe, dla których inwestorem jest zarządca dróg gminnych" i § 2 ust. 6 w części : "z tym że w przypadku zajęć na potrzeby imprez organizowanych przez Gminę Miejską Lubań, powyższa stawka ulega obniżeniu o 90%". Natomiast w § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały stanowi, że w przypadku gdy opłata obliczona w jednej decyzji administracyjnej jest mniejsza niż 5 zł, niezależnie od rodzaju zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową i remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i wielkości zajmowanego pasa drogowego, obowiązuje stawka opłaty w wysokości 5 zł. Rada Gminy w przepisie tym przekroczyła swoje ustawowe kompetencje, ponieważ art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych upoważnia organ stanowiący gminy wyłącznie do ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Natomiast Rada Miasta Lubań w § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały ustaliła sposób obliczania tej opłaty. Nadto § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały narusza przytoczone wyżej przepisy art. 40 ust. 4, 5, 6 i 10 ustawy o drogach publicznych, które regulują sposób obliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego. Z przepisów art. 40 ust. 4, 5, 6 i 10 ustawy o drogach publicznych istotnie wynika, iż wysokość tej opłaty zależy od wielkości zajętego pasa drogowego w związku z czym Rada nie była uprawniona, aby w § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały, wprowadzić zasadę, iż wysokość opłaty jest niezależna od wielkości zajętego pasa drogowego. Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Gminy Lubań wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż § 2 ust. 8 zaskarżonej uchwały nie pozostaje w sprzeczności z art. 40 ustawy o drogach publicznych, ponieważ zastosowany w nim "mechanizm" jest tożsamy z "mechanizmem" obliczania opłat za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1m2 uregulowanym w § 2 ust. 2 i § 4 ust. 1 lit "a" wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Rozporządzenie to reguluje wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad i nie znajduje zastosowania do wysokości opłat ustalonych przez organ stanowiący gminy na podstawie art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych. Zaskarżone przepisy uchwały naruszają również zasady techniki prawodawczej określone w § 143 w związku z § 115 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (DZ. U. Nr 100, poz. 908). Stosownie do tych przepisów w uchwale zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Przekroczenie, jak w powyższym przypadku, przez Radę Gminy kompetencji stanowi istotne naruszenie prawa. Z tych względów, na podstawie art. 147 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd jednocześnie stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło