II SA/Ol 163/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Beata Jezielska (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 13 grudnia 2004r. przywrócono do służby w Policji A. B. Decyzja ta została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 października 2004r. "[...]", którym uchylono rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 lipca 2004r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 9 czerwca 2004r. w przedmiocie zwolnienia ze służby A.B. Rozkazem personalnym z dnia 15 grudnia 2004r. Komendant Powiatowy Policji w P. zwolnił A. B. ze służby w Policji z dniem 16 grudnia 2004r., ustalając jednocześnie prawo do nagrody rocznej za 2004r. w wysokości 11/12 jednomiesięcznego uposażenia. W uzasadnieniu podano, iż mimo przywrócenia do służby policjant nie został do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu go z dniem 30 czerwca 2004r. zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, a mianowicie wydane zostało orzeczenie o całkowitej niezdolności do pełnienia służby w policji. W związku z tym powołując się na treść art. 41 ust. l pkt l ustawy o Policji stanowiący o obligatoryjnym zwolnieniu policjanta ze służby w przypadku orzeczenia jego trwałej niezdolności przez komisję lekarską wydano przedmiotową decyzję. Wyjaśniono, iż rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został wydany z uwagi na interes społeczny wynikający z konieczności obligatoryjnego i niezwłocznego zwolnienia ze służby w policji osoby, wobec której orzeczono trwałą niezdolność do służby, co ma na celu sprawne wykonywanie ustawowych zadań przez jednostkę organizacyjną Policji. Od decyzji tej odwołał się A. B., wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa. Podniósł, iż została ona wydana w oparciu o błędną interpretację przepisów prawa. Art. 43 ust. l ustawy o Policji zabrania bowiem zwolnienia ze służby policjanta na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. l pkt l i 2 orz ust. 2 pkt l i 4 przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby, a odwołujący się takiego wystąpienia nie zgłosił. Ponadto zakwestionował fakt nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie odwołującego się rygor ten nadaje się w przypadkach szczególnych, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami lub też ze względu na inny ważny interes strony, a w jego sprawie takie okoliczności nie występują. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 31 stycznia 2005r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej nagrody rocznej i ustalił ją w wysokości 7/12 jednomiesięcznego uposażenia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu podano, iż przy rozpatrywaniu sprawy uwzględniono treść art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do nie dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. l pkt 5 (powinno być: art. 41 ust. 2 pkt 5), chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. W tym przypadku podstawą taką jest art. 41 ust. l pkt l ustawy o Policji nakazujący obligatoryjne zwolnienie policjanta w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Podniesiono, iż w związku z argumentacją strony odnośnie braku możliwości zwolnienia policjanta przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby wezwano odwołującego się do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego niezdolność do służby z powodu choroby w dniach od 14 grudnia do 16 grudnia 2004r., lecz odwołujący powołał się jedynie na orzeczenie komisji lekarskiej w tej kwestii. W ocenie organu orzeczenie o trwałej niezdolności do służby w Policji nie jest tożsame z zaprzestaniem służby z powodu choroby, gdyż nie są to przesłanki które występują łącznie. Podzielono stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując iż ma to na celu zapewnienie właściwego wykonywania zadań ustawowych poprzez wprowadzenie w miejsce niezdolnego do służby policjanta innego funkcjonariusza mogącego wykonywać zadania służbowe. Wskazano jednocześnie, iż organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo przyznając policjantowi prawo do nagrody rocznej w wysokości 11/12 jednomiesięcznego uposażenia. W razie bowiem pełnienia służby przez część roku kalendarzowego nagrodę roczną przyznaje się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Do okresu tego należy zatem zaliczyć okres faktycznego pełnienia służby od dnia l stycznia 2004r. do 30 czerwca 2004r. oraz l miesiąc, za który zostało wypłacone świadczenie na podstawie art. 42 ust. 5. Natomiast nie można zaliczyć okresu od 14 do 16 grudnia 2004r., gdyż był to okres krótszy niż miesiąc. W związku z tym nagroda roczna winna wynosić 7/12 jednomiesięcznego uposażenia. Skargę na powyższą decyzję złożył A. B., zarzucając iż jest dotknięta rażącą wadą prawną skutkującą jej uchyleniem. Podniósł, iż Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia, a uchylił na jego niekorzyść w części dotyczącej nagrody rocznej. Ponadto wskazał, iż w uzasadnieniu powołano się na inną sytuację prawną, a mianowicie art. 41 ust. l pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się z Policji w przypadku zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa, co nie ma miejsca w jego przypadku. Ponadto zarzucił, iż powołano się na art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowi iż policjanta można zwolnić, gdy wymaga tego ważny interes służby, co także nie ma do niego zastosowania. Przepis ten nie ma także żadnego skorelowania z art. 43 ust. l, 2 i 3, zawierającym zakaz zwolnienia policjanta ze służby. Zakwestionował także stanowisko organu odnośnie braku tożsamości orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby z zaświadczeniem o niezdolności do służby z powodu choroby. Podkreślił, iż komisja lekarska stwierdziła u niego szereg schorzeń mających ścisły związek ze służbą. W ocenie skarżącego właśnie to miał na uwadze ustawodawca formułując zakaz zwolnienia ze służby, o którym mowa w art. 43 ust. l ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wyjaśniono, iż wskazanie błędnej podstawy prawnej zwolnienia wskutek zwykłej omyłki pisarskiej popełnionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wywołało skutków prawnych. Podniesiono także, iż trwała niezdolność do służby stwierdzona orzeczeniem komisji lekarskiej nie oznacza choroby w rozumieniu art. 43 ust. l ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji orzeczenia pierwszej instancji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zgodnie z art. 42 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r. Nr 7 póz. 58 ze zm.) uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Stosownie jednak do ust. 3 tego artykułu jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. W odniesieniu do skarżącego, pomimo przywrócenia go do służby w Policji, zaistniała podstawa do zwolnienia. Skarżący został przywrócony do służby w Policji na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 lipca 2004r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 9 czerwca 2004r. o zwolnieniu go służby z dniem 30 czerwca 2004r. Jednakże w okresie, gdy pozostawał on poza służbą zaistniały okoliczności uniemożliwiające dalsze pełnienie przez niego służby. W dniu l lipca 2004r. wydane zostało bowiem orzeczenie Komisji Lekarskiej MSWiA stwierdzające całkowitą niezdolność A.B. do służby w Policji. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w dniu 30 lipca 2004r. i z tą datą stało się prawomocne. Zgodnie z art. 41 ust. l ustawy o Policji orzeczenie takie stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby w Policji. Zatem wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby było zasadne. Podnieść przy tym należy, iż postępowanie organów w niniejszej sprawie jest nie tylko zgodne ze wskazanymi przepisami prawa, ale czyni zadość także żądaniom skarżącego zawartymi w poprzedniej skardze do tut. Sądu oraz wskazaniami zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 października 2004r. Skarżący domagał się wówczas, aby za podstawę jego zwolnienia przyjęto przepis art. 41 ust. l pkt l ustawy o Policji i taka też podstawa prawna została wskazana w zaskarżonym rozkazie personalnym. Nie można przy tym podzielić zarzutu skarżącego co do powołania przez organ niewłaściwych przepisów prawa. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - przytaczając treść art. 42 ust. 3 ustawy o policji - błędnie wskazano, iż w tym wypadku stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. l pkt 5, lecz okoliczność ta nie ma znaczenia. Podstawa prawna wskazana zarówno w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego jest prawidłowa. Ponadto wskazać należy, iż akurat ta część przepisu, która została błędnie przytoczona przez organ w ogóle nie miała zastosowania w stosunku do skarżącego. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnić należy, iż błędne jest jego przekonanie o braku możliwości zwolnienia go ze służby przez okres 12 miesięcy. Powoływany w skardze przepis art. 43 ust. l ustawy o Policji stanowi bowiem, iż zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. l pkt l i 2 oraz ust. 2 pkt l i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjanta zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, iż nie można zwolnić ze służby policjanta w trakcie jego przebywania na zwolnieniu lekarskim, jeżeli nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od zaprzestania służby z tego powodu. Z akt sprawy wynika, iż w odniesieniu do skarżącego takie okoliczności nie miały miejsca. Ani w dacie przywrócenia go do służby, ani w dacie zwolnienia z niej policjant nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, uznając iż wystarczające jest orzeczenie komisji lekarskiej o jego niezdolności do służby. Co więcej, zgłaszał gotowość do jej podjęcia. Nie można zatem uznać, iż policjant zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, a w związku z tym objęty jest ochroną wynikającą z art. 43 ust. l ustawy o Policji. Słuszne jest przy tym stanowisko organu, iż orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie jest równoznaczne z zaprzestaniem pełnienia służby z powodu choroby. Treść art. 43 ust. l należy interpretować w powiązaniu z innym przepisami ustawy o Policji. Przede wszystkim należy zważyć, iż skoro w ocenie skarżącego przepis ten ma zastosowanie w każdym wypadku zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. l pkt l, to należałoby się zastanowić, w jakim charakterze miałby on pozostawać w służbie, jeżeli nie mógłby jej pełnić z powodu orzeczenia komisji lekarskiej. Wskazać przy tym należy, iż art. 41 ust. l pkt l wyraźnie wskazuje, iż w takim wypadku policjanta zwalnia się ze służby, a nie np. zawiesza w pełnieniu obowiązków na okres 12 miesięcy. Zatem przyjmując wykładnię art. 43 ust. l ustawy o Policji proponowaną przez skarżącego należałoby dopuścić taką możliwość, iż w służbie pozostawałaby osoba, która ani nie mogłaby pełnić służby, ani nie mogłaby być z niej zwolniona. Kłóci się to z zasadą racjonalności ustawodawcy. Logiczna jest natomiast wykładnia przepisu prezentowana przez organ, iż art. 43 ust. l dotyczy tylko tych policjantów, którzy nie pełnią służby z powodu choroby (przebywają na zwolnieniu lekarskim), a w związku z tym objęci są ochroną wynikającą z powołanego przepisu. Zresztą na marginesie należy dodać, iż podobna ochrona przewidziana jest w Kodeksie pracy. Odnosząc się natomiast do kwestii niekorzystnej dla skarżącego zmiany przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej wysokości nagrody rocznej wskazać należy, iż zakaz reformationis in peius, czyli zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się, określony w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego nie dotyczy przypadku, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Uznać należy, iż ustalenie wysokości nagrody rocznej przez organ instancji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem § l ust. l i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. 86 póz. 789 ze zm.) policjantowi przysługuje nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, jednak w razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego nagrodę roczną przyznaje się, z zastrzeżeniem ust. 3-4, proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Przy czym z mocy art. 42 ust. 6 ustawy o Policji jako okres równorzędny ze służbą traktuje się okres, za który przyznano świadczenie pieniężne. Skoro zatem skarżący pełnił służbę do 30 czerwca 2004r., tj. przez okres sześciu miesięcy, a ponadto przyznano mu świadczenie za okres pozostawania poza służbą za l miesiąc, to nie ulega wątpliwości iż wysokość przysługującej mu nagrody rocznej wynosi 7/12 ( a nie jak błędnie ustalił organ pierwszej instancji 11/12) jednomiesięcznego uposażenia. Zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym zakresie jest prawidłowe. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia skargi. W związku z tym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 póz. 1270).