I OSK 58/06

Warszawa, dnia 7 lutego 2006 r. POSTANOWIENIE Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 1017/05 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. Ł. na zarządzenie Burmistrza C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora Publicznego Gimnazjum [...] w C. postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odmówić zasądzenia na rzecz A. Ł. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. Ł. na zarządzenie Burmistrza C. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że nie podziela stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, jakoby sprawa niniejsza nie jest sprawą za zakresu administracji publicznej, powołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 439/04 (OSS 2005/3/69). W dalszej części uzasadnienia Sąd skupił się na zagadnieniu terminowego wniesienia skargi. Sąd stwierdził, iż rozważając termin dla oceny bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przyjąć należy za dotychczasowym orzecznictwem, iż jest to termin dwóch miesięcy od dnia doręczenia radzie gminy wezwania. Na poparcie tego stanowiska Sąd powołał uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995 r. III AZP 9/95 (OSNIAPiUS z 1995 nr 20, poz. 243) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. FPS 2/9 (ONSA z 1998 nr 3, poz. 78). Sąd uznał, że skarga A. Ł. wniesiona została przed upływem tego dwumiesięcznego terminu i z tego powodu podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. W skardze kasacyjnej wniesionej na to postanowienie A. Ł., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając błędną wykładnię art. 101 ust 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 kpa, poprzez przyjęcie, iż skarga winna być wniesiona po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla organu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zarzucono także naruszenie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 ust 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, zaś zarzut naruszenia art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591) w zw. z art. 35 § 3 kpa należało uznać za zasadny. Przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu wykładnia przepisu art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 § 3 kpa opiera się na uchwałach: Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995 r. III AZP 9/95 (OSNIAPiUS z 1995 nr 20, poz. 243) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. FPS 2/9 (ONSA z 1998 nr 3, poz. 78), wydanych pod rządem odpowiednio przepisów działu VI kpa i ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządami ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA przyjmowano, iż w sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał organów gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stosuje się termin do wniesienia skargi określony w art. 35 ust 1 ustawy o NSA, którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu, jednakże gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. W zmienionym stanie prawnym uchwała ta straciła swą aktualność. Przepis art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustala termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi. Odnosi się on także do skarg na uchwały organów samorządowych podjętych w sprawie z zakresu administracji publicznej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Wynika to a contrario z art. 102 a tej ustawy, który wyłącza jedynie zastosowanie w tych sprawach art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyłączenie to oznacza, że pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące wnoszenia skargi do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie o ile ustawa o samorządzie gminnym nie stanowi inaczej. Oprócz wspomnianego art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mieć więc będzie zastosowanie art. 53 § 2 tej ustawy. Stanowi on, że termin na wniesienie skargi w wypadku nie udzielenia odpowiedzi przez organ na wezwanie go do usunięcia naruszenia prawa wynosi sześćdziesiąt dni od doręczenia wezwania. Błędnie zatem uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, iż termin ten rozpoczyna bieg po zakończeniu maksymalnego dwumiesięcznego terminu wynikającego z art. 35 § 3 kpa, przewidzianego dla sprawy szczególnie skomplikowanej. Jak wyraźnie wynika z treści przytoczonego przepisu art. 53 § 2 termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi rozpoczyna bieg z dniem doręczenia organowi wezwania do usunięcia prawa, na które to organ nie odpowiedział w przewidzianym przepisami kpa terminie. Przyjmując interpretację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należałoby uznać, że termin do wniesienia skargi wynosiłby aż dziewięćdziesiąt dni, co jest niezgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami. Zmiana zatem stanu prawnego upoważnia do weryfikacji tezy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, do którego odsyła art. 101 ust. 3 ustawy w sprawach wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winny odpowiadać maksymalnemu terminowi przewidzianemu w art. 35 § 3 kpa czyli dwumiesięcznemu jak to przyjęto w zaskarżonym postanowieniu. Zasadnie zwrócił na to uwagę już wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1634/04 (niepubl.), że w praktyce dwumiesięczny termin do rozpoznania wezwania wynosiłby 62 dni ( np miesiące grudzień – styczeń, czy lipiec – sierpień), co uniemożliwiałoby złożenie skargi w terminie zakreślonym art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodzącą sprzeczność pomiędzy tymi przepisami można jedynie usunąć przyjmując, że na podstawie art. 101 ust 3 ustawy o samorządzie gminnym organ gminy ma obowiązek rozpoznać wezwanie w terminie miesięcznym od jego wniesienia. Po bezskutecznym upływie tego terminu skarżący może wnieść skargę do sądu, przy czym ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi jest upływ ostatniego sześćdziesiątego dnia od dnia wniesienia wezwania. Za przyjęciem miesięcznego terminu do "udzielenia" odpowiedzi na wezwanie przemawia także to, iż wezwanie w trybie art. 101 ust. 1 stanowi surogat środka zaskarżenia, co trafnie podnosi skarżący obszernie uzasadniając swe stanowisko. Pogląd ten znalazł swe odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym wcześniej, bowiem już w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w składzie siedmiu sędziów, z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. akt OSA 2/02. Sąd ten stwierdził, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw by traktować je inaczej niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (ONSA 2003 nr 1, poz. 2). Jeśli tak – to uzasadnionym jest przyjęcie terminu miesięcznego do rozpatrzenia wezwania, bowiem termin ten odpowiada terminowi przewidzianemu w art. 35 § 3 kpa do rozpatrzenia odwołania. Innymi słowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej w trybie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynosi 30 dni, liczony po upływie trzydziestego dnia od dnia doręczenia organowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli organ gminy nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Podkreślić przy tym należy, iż późniejsze udzielenie odpowiedzi na wezwanie nie powoduje, że skarga wniesiona między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest skargą przedwczesną. W przedmiotowej sprawie skarga A. Ł. wniesiona po upływie trzydziestu dni od daty doręczenia wezwania, a przed upływem sześćdziesięciu dni nie mogła być uznana za przedwczesną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawne – art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 § 2 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do błędnego odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylił je w oparciu o przepis art. 185 § 1 z zw. z art. 182 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 209 i art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.