I OSK 717/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Barbara Adamiak, Elżbieta Stebnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, nakładający kary pieniężne za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jest zgodny z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, wprowadzający kary pieniężne za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Kara ta ma na celu wymuszenie przestrzegania prawa, zapewnienie bezpieczeństwa na drogach i ochronę ich stanu technicznego, a jej wysokość musi być na tyle dolegliwa, aby zniechęcić do naruszania przepisów, nawet jeśli nie jest uzależniona od winy sprawcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Organ pierwszej instancji nałożył karę, którą Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy, uchylając jedynie rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Strona skarżąca kwestionowała m.in. prawidłowość ważenia pojazdu, podstawę prawną decyzji, sposób reprezentacji strony oraz konstytucyjność przepisu nakładającego karę.
Rozstrzygnięcie
1) sprostowano komparycję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt IV Sa/Po 269/04 w ten sposób, że zamiast [...] wpisuje [...], 2) oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Elżbieta Stebnicka Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 269/04 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) sprostować komparycję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt IV Sa/Po 269/04 w ten sposób, że zamiast [...] wpisuje [...], 2) oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 269/04 oddalił skargę A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], Oddział Celny w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 k.p.a. obciążył A. karą pieniężną w wysokości 4200 zł za przejazd w dniu 5 lipca 2002 r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Fakt ten potwierdza protokół kontroli pojazdu nr 248 z dnia 2 lipca 2005r. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona reprezentowana przez pełnomocnika zakwestionowała sposób i wynik ważenia z uwagi na fakt, że nie jest możliwe przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osiach bez jednoczesnego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ani też uzyskanie radykalnie odmiennych wyników nacisku na osiach nr 3, 4 i 5. Na tę okoliczność przedłożono analizę nacisków osi wytypowanych zestawów transportowych sporządzoną przez pracownika Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie. Ponadto raport ważenia wskazuje, że nastąpiło ono o godz. 13.26, zaś protokół z kontroli pojazdu wskazuje godzinę 21.29, co wskazuje na istotne sprzeczności w zebranym materiale dowodowym. Odwołująca się podkreśliła również, że kierowca nie został prawidłowo pouczony o sposobie przejazdu przez wagę, a każde, nawet nieznaczne zwiększenie prędkości powoduje zmiany w wyniku pomiaru. Zdaniem odwołującej w takiej sytuacji należało przeprowadzić kolejne ważenie pojazdu, tym bardziej że kierowca tego żądał zgłaszając protest odnośnie przedstawionych mu wyników ważenia. Wskazano też, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 1999 r. (P 7/98 OTK 1999/4/72) uznał, że przepisy umożliwiające podwyższenie opłaty drogowej są niezgodne z Konstytucją RP, gdyż naruszają zakres ustawowego upoważnienia i mają charakter represyjny. Odwołująca się podniosła także, iż przewoźnik nie ma technicznej możliwości sprawdzenia po każdym załadunku wszystkich podlegających kontroli parametrów. Podniesiono również, iż organ nie uzasadnił nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także § 4 i § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzył w tym zakresie postępowanie, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu na podłoże dokonano stacjonarną wagą samochodową, posiadającą ważne świadectwo legalizacji nr 95/173/02 z dnia 15 stycznia 2002 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...], a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 8 czerwca 1998 r., nr ZT 488/98 do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego, posiadającego świadectwo legalizacji nr 95/1935/2001, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...]. Organ odwoławczy szczegółowo opisał proces ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do powtarzania ważenia pomimo protestu kierowcy, który został zgłoszony dopiero na egzemplarzu wydanej już decyzji. Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał także, że za każde przekroczenie podanych w rozporządzeniu parametrów organy mają obowiązek nałożyć osobną opłatę i to niezależnie od tego, czy przewoźnik mógł dokonać pomiaru odpowiednich parametrów po załadunku. Podkreślił również, iż Spółka miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu, gdyż decyzja jak i protokół ważenia są jej doręczane, a wykonujący transport mógł zgłosić swoje uwagi do procesu ważenia. Odnosząc się do powołanego w odwołaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenie to nie odnosi się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. Natomiast uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzenia w tym zakresie postępowania stwierdził, że potrzeba nadania tego rygoru nie została przez organ pierwszej instancji uzasadniona. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez osobę działającą z upoważnienia dyrektora urzędu celnego, a organ administracyjny o tej nazwie już wtedy nie istniał. Podkreśliła, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji. Nie miała zatem możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. Zarzuciła także, iż mimo zawartego w odwołaniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego nie został on przeprowadzony. Zakwestionowała stwierdzenie Dyrektora Izby Celnej, jakoby protest kierowcy został złożony dopiero na egzemplarzu decyzji i wskazała, że kierowca złożył protest także w protokole i na raporcie ważenia pojazdu, a organ się do niego nie ustosunkował. Zdaniem Skarżącej w sprawie nie można było zastosować art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, gdyż przepis ten narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności, a kara nałożona na jego podstawie ma charakter represyjny i nie można jej niekiedy uniknąć nawet przy dochowaniu przez przewoźnika należytej staranności. Skarżąca wskazała również, że brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji pozbawił ją możliwości skutecznego dochodzenia swych praw w postępowaniu dwuinstancyjnym, gdyż dopiero późniejsze pismo organu pierwszej instancji (przekazane w ramach korespondencji wewnętrznej) wyjaśniało przesłanki, na podstawie których wydał on swą decyzję. Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego i utworzono organ naczelnika urzędu celnego, do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych. Z mocy art. 6 ust. 2 tej ustawy utworzono urzędy celne, o których mowa w art. 284 § 2 Kodeksu celnego, które zgodnie z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych są upoważnione do pobierania kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość – w myśl ust. 2b powołanego artykułu – określa załącznik do ustawy. Przy pomiarze nacisku na podłoże jednej z osi składowych osi wielokrotnej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 5 pkt 4 cytowanego rozporządzenia, w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w [...], Oddział Celny w [...] nałożył na Skarżącą – zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych – karę pieniężną w wysokości 4200 zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Odnosząc się do zarzutu użycia przez organ pierwszej instancji pieczęci "z upoważnienia dyrektora urzędu celnego", Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust. 1), to zgodnie z art. 38 tej ustawy pieczęcie, zamknięcia celne oraz stemple i inne znaki stosowane przy wykonywaniu kontroli celnej zachowują swą ważność do czasu określenia nowych wzorów na podstawie art. 6 § 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu Skarżącej kwestionującej poprawność ważenia i sposobu prowadzenia postępowania od strony formalnej stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy wagi samochodowej, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji nr 95/173/02 z dnia 15 stycznia 2002 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...], a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 8 czerwca 1998 r., nr ZT 488/98 do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w [...] powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Z akt sprawy nie wynika, jakoby przebieg ważenia nie odpowiadał warunkom określonym w cytowanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Dlatego też, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzuty Skarżącej w tej mierze są niesłuszne. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2% zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach dozwolonej prędkości. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwo legalizacji, żądanie ponownego ważenia jest bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji podzielił zarzut Skarżącej i przyznał, że podczas ważenia brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania Spółki, to jednak brak ten nie był uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.). Skarżąca jest bowiem spółką prawa handlowego, profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą i wiedziała o procedurze ważenia, jakiej poddawane są samochody ciężarowe przekraczające granicę. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby Spółka udzieliła np. kierowcy pojazdu bądź osobie mu towarzyszącej stosownego pełnomocnictwa przed wyruszeniem pojazdu w trasę. Udzielenie takiego pełnomocnictwa pozwoliłoby na pełną realizację art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 45 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ponadto strona mogła podnieść wszelkie zarzuty w odwołaniu (co też uczyniła) i zostały one rozpatrzone przez organ drugiej instancji. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne i pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 k.p.a. Tym samym także i ten zarzut Skarżącej Sąd uznał za niezasadny. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że treść art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru, czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu. Jednakże, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie oznacza to, że przepisy przewidujące możliwość nakładania takich kar naruszają konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Jest to bowiem przykład odpowiedzialności podmiotu gospodarczego na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność ta nie jest wcale do tego stopnia nieprzewidywalna jak twierdzi to Skarżąca, choć istotnie nałożenie kary pieniężnej nie jest uzależnione od winy danego przedsiębiorcy. Uregulowanie takie jest jednak usprawiedliwione swym celem, tj. rygorystycznym zapewnieniem poruszania się po drogach publicznych wyłącznie pojazdów o dopuszczalnych parametrach, zapewniających bezpieczeństwo użytkownikom dróg i gwarantujących utrzymanie odpowiedniej jakości jezdni. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż powoływany przez Skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. (P 7/98, OTK 1999/4/72) nie dotyczył przepisów, na podstawie których wydano decyzje w przedmiotowej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ustawą P.p.s.a., skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. i zaskarżając go w całości zarzuciła: I. Naruszenie prawa procesowego: 1) naruszenie art. 145 § 1 lit. c ustawy P.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie aktów zawierających przepisy powszechnie obowiązujące, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem w przypadku stwierdzenia przez WSA naruszenia przez organy celne ww. przepisu k.p.a. doszłoby do uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez WSA zaskarżonej decyzji, bowiem podstawą prawną decyzji administracyjnej nie mogło być zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r., 2) naruszenie art. 145 § 1 lit. c ustawy P.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, tj. art. 268a k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. stanowiących o obowiązku podpisania decyzji administracyjnej jedynie przez osobę upoważnioną, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem wada polegająca na podpisaniu decyzji przez osobę nieuprawnioną stanowi rażące naruszenie prawa, a więc doszłoby do uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez WSA zaskarżonej decyzji, 3) naruszenie art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 59 ustawy P.p.s.a. poprzez uznanie, że właściwym do rozpoznania skargi był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sytuacji, gdy z ww. przepisów wynika, że do załatwienia sprawy, tj. rozpatrzenia skargi powołany został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. II. Naruszenie prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż jest on zgodny z art. 2 Konstytucji RP regulującym zasadę proporcjonalności Powołując się na powyższe naruszenia prawa Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu albo w Gorzowie Wielkopolskim albo o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...], a ponadto zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji ustalił poprawność wykonania ważenia pojazdu (w zakresie nacisków osi na drogę) w oparciu o zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 sierpnia 2000 r., to jest w oparciu o akt, który na mocy Konstytucji RP z 1997 r. nie zawiera przepisów powszechnie obowiązujących (art. 87 Konstytucji RP), podczas, gdy kwestie sposobu ważenia należą do materii aktów powszechnie obowiązujących, w tym ustaw i rozporządzeń, o czym świadczy fakt, że z dniem 13 marca 2004 r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 10 lutego 2004 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 316), które reguluje istotne kwestie związane bezpośrednio z wynikiem pomiaru nacisków osi na drogę. Zdaniem Skarżącej, oznacza to, że w chwili ważenia nie obowiązywały przepisy powszechnie obowiązujące, które regulowałyby sposób ważenia pojazdu pod kątem nacisków osi na drogę, gdyż zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar, nie może stanowić podstawy do wydania aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej), tj. nałożenia obowiązku zapłaty kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. A zatem w zaskarżonym orzeczeniu błędnie przyjęto, że organy celne poprawnie ustaliły, iż sposób ważenia i jego przebieg dokonane zostały prawidłowo. W skardze kasacyjnej podkreślono, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie kwestionowano pieczątek urzędowych, ale uprawnienia pracownika do działania w imieniu organu wydającego decyzję. Natomiast Sąd pierwszej instancji zbadał jedynie "ciągłość" wydanych dotychczas stempli i znaków, nie ustalił natomiast, czy organ odwoławczy dokonał analizy uprawnień pracownika do reprezentacji naczelnika urzędu celnego, a treść pieczątki uzasadnia co najmniej wątpliwości co do zakresu upoważnienia pracownika. Taki sposób zamiany pieczątki rażąco sprzeciwia się treści art. 107 k.p.a., który wymaga, aby elementem decyzji był podpis osoby upoważnionej. Ponadto, z art. 268a k.p.a. wynika, że upoważnienie powinno przybrać formę pisemną, a w niniejszej sprawie nie tylko brak tego rodzaju dokumentu, lecz na dodatek doszło do samodzielnej zmiany treści imiennej pieczątki pracownika. W zaskarżonym wyroku nie uwzględniono, iż brak jest ustaleń organów celnych, czy pracownik miał podstawę do działania w imieniu naczelnika urzędu celnego. Strona skarżąca podniosła również zarzut, że postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się przed niewłaściwym sądem, co oznacza nieważność postępowania (art. 183 ustawy P.p.s.a.), bowiem stosownie do rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach do rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, sprawy niezakończone do dnia 1 lipca 2005 r. (w tym niniejsza sprawa) przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu powinna być przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W zakresie zarzutu dotyczącego niekonstytucyjności art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, Skarżąca ponownie powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. (P 7/98, OTK 1999/4/72), podtrzymała argumentację zawartą w skardze do Sądu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazał, że nietrafny jest zarzut Skarżącej, iż podstawę prawną decyzji administracyjnej stanowiło zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r., gdyż organy celne nie wskazały tego zarządzenia, jako podstawy orzekania w sprawie. Miały one obowiązek posługiwania się wagami posiadającymi ważne świadectwo legalizacji i stosownie do art. 27, 29, 29 a ustawy prawo o miarach obowiązek ten wypełniły. Zarządzenie to reguluje wymagania w zakresie konstrukcji i wykonania wag oraz charakterystyki metrologiczne wag. Normy te mają znaczenie tylko dla oceny, czy dane urządzenia wagowe spełniają wymagania techniczne i metrologiczne wymagane ustawą. Zgodność ta jest potwierdzona w świadectwach legalizacji. Zatem adresatem tych przepisów nie były organy celne, były one tylko użytkownikami wag i prowadząc postępowanie tych przepisów nie stosowały. A zatem skoro organy celne posługiwały się urządzeniami posiadającymi świadectwo legalizacji, to nie zostały naruszone żadne przepisy. Dyrektor Izby Celnej w [...] nie zgodził się również z zarzutem Skarżącej, że Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów art. 268a k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. stanowiącym o obowiązku podpisania decyzji administracyjnej jedynie przez osobę upoważnioną. Wskazał, że Sąd pierwszej instancji uznał, iż organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń w tym zakresie gdyż wyraźnie to wynika z zakresu czynności funkcjonariuszy celnych. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że jest on zgodny z art. 2 Konstytucji RP regulującym zasadę proporcjonalności, Dyrektor Izby Celnej podzielił pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki normatywne określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki nieważności nie występują. W pierwszej kolejności jako najdalej idący należało rozważyć podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania przez rozpoznanie sprawy przez Sąd niewłaściwy miejscowo. W świetle art. 183 § 2 pkt 6 ustawy P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi wówczas, jeżeli wojewódzki sąd administracyjny, orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że rozpoznanie sprawy przez niewłaściwy miejscowo sąd administracyjny nie stanowi przesłanki nieważności, o której mowa w powołanym przepisie. Skoro katalog określony w art. 183 § 2 ma charakter zamknięty to nie jest dopuszczalne jakiekolwiek jego rozszerzenie. Zatem uchybienie w zakresie właściwości miejscowej sądu administracyjnego należało ocenić w kategoriach naruszenia przepisów postępowania. W myśl art. 14 ustawy P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do zakończenia postępowania, chociażby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Niewątpliwie takim przepisem szczególnym jest § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926 ze zm.), na mocy którego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przekazano z Poznania sprawy niezakończone do dnia 1 lipca 2005 r., w których skargi wniesiono na działalność organu mającego siedzibę na terenie województwa lubuskiego. Trafnie zauważa skarżąca, iż w tej sprawie nie zastosowano § 1 powołanego rozporządzenia, bowiem niezakończonej sprawy z tego terenu nie przekazano do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Niewątpliwie stanowiło to naruszenie przepisów postępowania. Jednakże warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu było ustalenie, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 kpt. 2 ustawy P.p.s.a.). W skardze kasacyjnej tej przesłanki nie wykazano i nawet się na nią nie powołano. Z kolei zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 59 ustawy P.p.s.a. nie określono, która z jednostek redakcyjnych tego przepisu została w ocenie skarżącej naruszona. Dotyczy to również zakwestionowania niezastosowania przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r., bowiem stawiając ten zarzut nie wskazano jako naruszony jakiegokolwiek przepisu tego aktu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani zobowiązany do samodzielnego doprecyzowania zarzutów skargi. Z tych względów zarzut naruszenia art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a także art. 13 § 3 i 4, art. 59 ustawy P.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004 r. oceniono jako niezasadny. Odnosząc się do dalszych zarzutów, opartych na drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) na wstępie zauważyć należy, iż oba zarzuty naruszenia prawa procesowego określono nieprecyzyjnie. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest jednostki redakcyjnej określonej jako art. 145 § 1 lit. c. Jednakże analiza uzasadnienia zarzutów prowadzi do wniosku, iż doszło do oczywistej omyłki, gdyż faktycznie Skarżąca podnosiła zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. W jej ocenie niezasadne było oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które uzasadniałoby jej uchylenie. Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w związku z art. 6 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez dokonanie oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r., czyli aktu nieposiadającego waloru źródła prawa powszechnie obowiązującego uznać należy za nietrafny. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 13 ust. 2a ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Przepis ten nakłada na organy celne obowiązek karania podmiotów wykonujących przejazdy po drogach publicznych pojazdami nienormatywnymi bez zezwolenia. Realizacja tego nakazu następuje przez kontrolowanie pojazdów będących w ruchu poprzez ich ważenie, w tym sprawdzanie nacisków na osie. W obowiązującej w dacie przeprowadzenia kontroli oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636 ze zm.) w art. 9a pkt 1 zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w formie rozporządzenia wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyk metrologicznych oraz jeżeli jest to niezbędne, warunków właściwego stosowania tych przyrządów i miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających. Wprawdzie do dnia wydania zaskarżonej decyzji stosowne rozporządzenie nie zostało wydane to jednak obowiązek przeprowadzenia kontroli pojazdów miał umocowanie w art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Wskazać należy, iż brak w dacie kontroli oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisów wykonawczych nie oznaczał zniesienia nałożonego na organy celne obowiązku kontrolowania masy pojazdów poruszających się po drogach publicznych, jak też wymierzania kary z tytułu przekroczenia dopuszczalnych norm w tym zakresie. A zatem zaniechanie wydania aktu wykonawczego nie skutkowało uchyleniem przepisu rangi ustawowej ani też nie czyniło go niewykonalnym. Organy były zatem zobowiązane do realizacji dyspozycji przepisu art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych oraz art. 55 ust.1 pkt.4 ustawy o transporcie drogowym i prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawierające regulacje dotyczące postępowania dowodowego. Okoliczność, iż w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowało kwestionowane przez skarżącą zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dziennik Urzędowy Głównego Urzędu Miar i Probiernictwa Nr 6 z 2000 r.) nie miał w tej sprawie znaczenia. Był to akt wewnętrzny, adresowany do organów korzystających z wag samochodowych, który nie stanowił podstawy prawnej decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądowym odnoszącym się do nałożenia kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym przyjmuje się, że skoro na podstawie art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach przyrządy pomiarowe mogły być nadal legalizowane, to oznacza, iż mogły być nadal stosowane do celów wskazanych w świadectwie legalizacji. Jeżeli więc użyta do pomiarów nacisku osi pojazdu waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, to nie podlega ono kontroli sądu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i jest dowodem na to, że waga spełnia wymagania metrologiczne – wyrok NSA z 8 lutego 2006 r. I OSK 431/05; por. też wyroki NSA z 10 marca 2005 r. OSK 1093/04, z 20 kwietnia 2005 r. OSK 1362/04 i z 11 maja 2005 r. OSK 1396/04. Za niezasadny uznać należy także kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a., art. 268a, art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono przyczyny uznania, że pieczęć widniejąca pod treścią decyzji organu pierwszej instancji była ważna i mogła być używana przez pracownika Urzędu Celnego. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut braku dla pracownika organu celnego upoważnienia do podpisywania decyzji w imieniu naczelnika urzędu celnego jest nietrafny, gdyż w świetle art. 37 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 365) upoważnienia dyrektora urzędu celnego wydane funkcjonariuszom celnym w celu wykonywania przez nich obowiązków służbowych stały się z mocy prawa stosownie do właściwości upoważnieniami dyrektora izby celnej lub naczelnika urzędu celnego. Tak więc pracownik podpisujący decyzję, posługując się pieczęcią zawierającą upoważnienie dyrektora urzędu celnego, działał w imieniu naczelnika właściwego urzędu celnego. Jako chybiony ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 2 a ustawy o drogach publicznych i uznanie, że jest on zgodny z art. 2 Konstytucji RP określającym zasadę proporcjonalności. Ustawa z dnia 21 czerwca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji stanowi, że korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione od wnoszenia opłat drogowych (art. 13 ust. 1). Opłaty te mogą być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów samochodowych o gabarycie i ciężarze przekraczającym dopuszczalne normy (art. 13 ust. 2 pkt 3). Z kolei przepis art. 13 ust. 2a stwierdza, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 m.in. bez zezwolenia określonego przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym lub gdy jest on wykonywany niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne. Wysokość tych kar określa załącznik do ustawy (art. 13 ust. 2 b). Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewiduje dwa przypadki odpłatności za korzystanie z dróg publicznych przez pojazdy nienormatywne. Pierwszy, gdy przejazd takim pojazdem, zgodnie z art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym, odbywa się za zezwoleniem – uiszcza się opłatę. Drugi, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym odbywa się bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu – wówczas pobiera się karę pieniężną. Zasadę proporcjonalności Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił m.in. w orzeczeniu TK z dnia 31 stycznia 1996 r., K 9/95, OTK Z.U. Nr 1/1996, s. 39, oraz wyroku z dnia 27 kwietnia 1999 r. P 7/98, OTK, nr 4 z 1999 r., poz. 72, stwierdzając, że przy rozpatrywaniu zgodności przepisów z zasadą proporcjonalności należy rozstrzygnąć trzy zagadnienia: 1) czy regulacja ta jest właściwa dla osiągnięcia zamierzonych celów, 2) czy jest niezbędna dla realizacji interesu publicznego, z którym jest związana, 3) czy jej efekty pozostają w odpowiedniej proporcji do zakresy ciężarów nakładanych na obywatela. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym spełniają wskazane warunki. Kara pieniężna za przejazd takim pojazdem, którego nienormatywność wynika z przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi, ma wymusić na właścicielach pojazdów przestrzeganie prawa zarówno w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, jak i obowiązku przestrzegania warunków uzyskanego zezwolenia, a także wymusić właściwą dbałość o stan techniczny pojazdu. Ta pierwsza forma represji nadaje się do osiągnięcia tych celów, bowiem z reguły dotyczyć będzie osób zajmujących się zarobkowo przewozem towarów, co uzasadnia jej surowość przejawiającą się w wielokrotnym przekroczeniu stawek opłaty, którą przedsiębiorca musiałby zapłacić za przejazd pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia. Kara pieniężna musi być wielokrotnie wyższa od opłat za zezwolenie, aby nie opłacało się ponosić ryzyka nieprzestrzegania prawa. Kara ta musi być też na tyle dolegliwa, aby wymusić na właścicielu pojazdu należytą staranność o jego stan techniczny w celu uniknięcia ewentualnego przekroczenia normatywnych wartości nacisków osi, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka regulacja dotycząca kar pieniężnych jest niezbędna dla ochrony i realizacji interesu publicznego, z którym jest związana. Tym interesem publicznym jest niewątpliwie porządek publiczny związany ze stanem i bezpieczeństwem dróg publicznych. Zły stan dróg publicznych w Polsce jest faktem notoryjnym i już z tego powodu regulacja w postaci kar pieniężnych dla podmiotów przyczyniających się do pogorszenia tego stanu winna być uznana za niezbędną dla ochrony tego interesu publicznego. Wskazać należy, że niezbędność kar pieniężnych może być oceniana w dwóch płaszczyznach, mianowicie samej zasady obciążenia oraz stopnia jego dolegliwości. Dokonując oceny w tym drugim aspekcie znowu należy podnieść, że specyfika działalności, która wiąże się z możliwymi naruszeniami, uzasadnia większą represyjność tych kar. Niezbędne dla ochrony dróg publicznych jest nie tylko wprowadzenie kar pieniężnych, ale ustalenie ich wysokości na takim poziomie, aby skutecznie zniechęciły one także podmioty zajmujące się zarobkowo przewozem towarów do niepożądanych z punktu widzenia interesu publicznego zachowań. W doktrynie prawa przyjmuje się, że bezpośrednim celem sankcji administracyjnych, do których niewątpliwie zaliczyć należy kary pieniężne za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków, jest spowodowanie dolegliwości dla naruszających określone normy (Z.Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, str. 122-123). Należy również przypomnieć stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 14 czerwca 2004 r. w sprawie SK 21/03 (OTK-A nr 6 z 2004 r., poz. 56) stwierdził, że, aby sankcje administracyjne były skuteczne, muszą być dolegliwe, ale także współmierne w stosunku do charakteru naruszenia prawa i nieuchronne. Ponadto w odniesieniu do kategorii ważnego interesu publicznego chronionego przez Konstytucję konieczne jest stworzenie takiej sytuacji, w której naruszenie prawa staje się dla sprawcy nieopłacalne. Wysokość opłaty (...) powinna zapobiegać kalkulowaniu przez zobowiązanego ewentualnych korzyści płynących z naruszenia prawa. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, ze przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, który był m. in. podstawą prawną zaskarżonej decyzji organu administracji publicznej nie jest sprzeczny z wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wynikającą tez z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą proporcjonalności. Ponadto, zauważyć należy, że powołany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. stwierdzał, iż § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 123, poz. 578 ze zm.)jest niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 1985 r. o drogach publicznych, to jednak uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, iż zakwestionowany, akt prawny został wydany na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej art. 15 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. Nr 12, poz. 136). Powtórzone zatem przez autora skargi kasacyjnej z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego argumenty wskazujące na naruszenie zasady proporcjonalności, w stanie prawnym z dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 30 września 2002 r. były nieaktualne. W tym czasie sankcją administracyjną, jaką mógł zastosować organ celny w stosunku do przewoźnika naruszającego przepisy była sankcja określona w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, a więc kara pieniężna. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w komparycji wyroku Sądu pierwszej instancji wystąpiła oczywista omyłka pisarska polegająca na nieprawidłowym określeniu nazwy skarżącej wpisano [...] w [...], a powinno być [...]. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 156 § 3 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło