I OSK 431/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3425/03 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2004 r. 6/II SA 3425/03 oddalił skargę Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia [...] Nr [...], którą – na podstawie art. 13 ust. 2a – 2b ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) – nałożono na Przedsiębiorstwo karę pieniężną w wysokości 480 zł za przejazd bez zezwolenia pojazdu o nacisku na V oś przekraczającym dopuszczalną wielkość. Ważenia pojazdu, w celu ustalenia nacisku osi, dokonano podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 15 października 2002 r., po czym – pismem z dnia 30 października 2002 r. – zawiadomiono Przedsiębiorstwo o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przejazdu bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym i sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi uznając, że nie doszło do naruszenia, ani ustawy o drogach publicznych, ani kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził w szczególności, że użyta podczas kontroli waga przenośna do pomiarów dynamicznych posiadała ważne świadectwo legalizacji, zgodnie z którym mogła być stosowana do wyznaczania obciążenia osi pojazdów samochodowych, i odpowiadała wymaganiom określonym w zarządzeniu Nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miast z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 10, poz. 26), zmienionego zarządzeniem Nr 32 z dnia 31 października 200o r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 5, poz. 31), przy czym przepisy metrologiczne nie wprowadzały obowiązku użycia wag do pomiarów statycznych w zależności od rodzaju przewożonego ładunku. Sąd stwierdził również, że wprost niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 79 § 1 kpa, gdyż postępowanie kontrolne ma szczególny charakter, nie można więc domagać się uprzedzenia o zamierzonej kontroli. Wnoszące skargę kasacyjną Przedsiębiorstwo T. (obecnie C. Spółka z o.o. w [...]) nie przytoczyło odrębnie jej podstaw – jak stanowi art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – lecz powołało tylko art. 174 pkt 1 i 2 tej ustawy, szczegółowe zaś podstawy, ze wskazaniem naruszonych przepisów zawarto dopiero w uzasadnieniu podając, że: "Zaskarżonym wyrokiem Sąd naruszył przepis art. 13 ust. 2a oraz 2b (obecnie art. 13g ust. 1 i 2) ustawy o drogach publicznych przez niewłaściwe jego zastosowanie. Zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach minister właściwy do spraw gospodarki upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia wymagania, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe. Rozporządzanie takie nie zostało wydane, wobec czego cytowany przepis art. 13 jest przepisem "martwym". Na skutek braku stosownych przepisów wykonawczych metody i warunki, w jakich dokonano pomiaru obciążenia osi pojazdu, były dowolne oraz uznaniowe i nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej. Z tych przyczyn stanowisko Sądu, iż ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz przy użyciu dopuszczonych do użytku urządzeń pomiarowych, posiadających stosowne atesty, nie może być uznane za prawidłowe. Zaskarżony wyrok wydany został również z naruszeniem przepisu art. 133 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie Sąd stwierdził, że "z akt sprawy zebranych w toku postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, iż w skontrolowanym samochodzie użytkowanym przez skarżącą spółkę z o.o. przekroczony był nacisk na osi pojedynczej pojazdu o 2,67 kN", jednakże nie wziął pod uwagę, że okoliczność ta została w postępowaniu administracyjnym oparta jedynie na protokole nr 114B/2002 zatrzymania i kontroli pojazdu, znajdującym się w aktach, który to protokół nie spełnia warunków przewidzianych przepisem art. 68 § 1 k.p.a., gdyż nie uwidoczniono w nim szybkości przejazdu samochodu przez pomosty wagi. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy pomiarze dynamicznym, zatem protokół ten nie może być uznany za dokument urzędowy w rozumieniu przepisu art. 76 § 1 k.p.a., stanowiący prawidłowo sporządzony materiał dowodowy. Nadto Sąd w sposób niezrozumiały ustosunkował się do poniesionego w skardze zarzutu obrazy w postępowaniu administracyjnym przepisu art. 79 k.p.a., stwierdzając, że strona skarżąca sugeruje obowiązek organu zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli. Nie jest to bowiem sugestia strony, lecz obowiązek organu wynikający z przepisu bezwzględnie obowiązującego. Brak takiego zawiadomienia pozbawił stronę jej prawa wynikającego z przepisu art. 10 § 1 oraz art. 79 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego stwierdzić wypada, że ważenie na wadze dynamicznej cysterny samochodowej przewożącej płynny ładunek nie gwarantuje uzyskanie prawidłowych wyników. W takim wypadku, ze względu na ruchomy ładunek, ważenie powinno odbywać się na stacjonarnej wadze pomostowej do ważenia samochodów po ustabilizowaniu się cieczy w cysternie. Do tego zarzutu Sąd się nie ustosunkował". Na rozprawie Spółka "C." podniosła dodatkowo, że protokół ważenia jest niewiarygodny, gdyż wykazuje różne wyniki w odniesieniu do różnych osi pojazdu, podczas gdy przewożono płynny ładunek i takie różnice są niemożliwe bez względu na sposób ważenia. Spółka przedstawiła ponadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 232 kwietnia 2004 r. 3 II SA/Lu 1317/03 – uwzględniający jej skargę w podobnej sprawie – w którym wyrażono właśnie pogląd, że art. 13 ust. 2a oraz ust. 2b o drogach publicznych są " przepisami martwymi" do czasu wydania przepisów metrologicznych na podstawie art. 9 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), która zastąpiła ustawę z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie można podzielić poglądu, aby art. 13 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy o drogach publicznych były "przepisami martwymi" do czasu wydania odpowiednich aktów wykonawczych na mocy art. 8 Prawa o miarach z 1993 r., czy tez na mocy art. 9 pkt 3 (obecnie art. 9a) nowego Prawa o miarach, jak to zarzuca się w skardze kasacyjnej z powołaniem na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (jedn. tekst Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.) jest wprost mowa, że przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem jej wejścia w życie, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, przy czym nie dłużej niż 10 lat. Natomiast, jeżeli przyrządy pomiarowe mogły być nadal legalizowane, mogły być zatem stosowane do celów wskazanych w świadectwie legalizacji, użyta zaś do pomiaru nacisku osi pojazdu waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, które nie podlegało kontroli sądu w tej sprawie i było dowodem, że waga spełnia wymagania metrologiczne. Z kolei nie można podzielić zarzutu, aby doszło do naruszenia art. 133 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak stanowi powołany przepis, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, i sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy; zarzut jest więc niezrozumiały. Natomiast, jeżeli skarżący uważa, że akta sprawy nie dawały podstawy do oddalenia skargi, czy też dawały podstawę do uwzględnienia skargi z przyczyn określonych w art. 145 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien był przytoczyć ten przepis oraz wykazać dlaczego znajdował zastosowanie. Nie jest więc wystarczające samo powołanie, że protokół kontroli nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w art. 68 § 1 k.p.a., gdyż naruszenie kodeksu postępowania administracyjnego obciąża organy administracji, sąd administracyjny zaś obciąża naruszenie przepisów postępowania, na których podstawie działa. Wymaga zarazem wyjaśnienie, że – odmiennie niż uważa skarżący – postępowanie kontrolne nie jest regulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, który normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, lecz w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 k.p.a.), i postępowaniem administracyjnym – podlegającym przepisom Działu II k.p.a. - było dopiero postępowanie dotyczące przejazdu pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej bez zezwolenia, wszczęte zawiadomieniem z dnia 30 października 2002 r. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.