III SA/Łd 695/05

WyrokWSA w Łodzi2006-02-08

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzenie słuchu u pracownika, który był narażony na hałas w miejscu pracy, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli badania medyczne wskazują na pozazawodową przyczynę tego schorzenia?
Ratio decidendi
Uszkodzenie słuchu może zostać uznane za chorobę zawodową tylko wtedy, gdy zostanie wykazany związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy. W przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego, organy inspekcji sanitarnej są związane tym orzeczeniem i nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej w celu stwierdzenia choroby zawodowej. Jeśli badania medyczne wskazują na pozazawodową przyczynę uszkodzenia słuchu, nawet przy narażeniu na hałas, nie można stwierdzić choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżący R.R. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na pozazawodową przyczynę schorzenia słuchu. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na narażenie na hałas w miejscu pracy i zarzucając organom nieuwzględnienie wytycznych sądu z poprzedniego postępowania oraz odmowę skierowania do innego ośrodka medycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi R.R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę. III SA/Łd 695/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działający na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po zapoznaniu się z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Łd 424/03 oraz po szczegółowej analizie zgromadzonej dokumentacji i rozpatrzeniu odwołania R.R. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] nie stwierdzającej choroby zawodowej ,, uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" u R.R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2004 r. zostało ponownie przeprowadzone postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia choroby zawodowej u R.R. Inspektor wskazał, iż powtórnie rozpatrując sprawę podjęto niezbędne działania mające na celu zgromadzenie wiedzy wynikającej z opinii lekarskiej z opisem rozpoznanego schorzenia, etiologii i zaistniałych objawów w narządzie słuchu. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swoim piśmie z dnia 1 czerwca 2005 r., po ponownej analizie dokumentacji sprawy ( w tym również uzupełnionej dokumentacji lekarskiej) podtrzymał treść orzeczenia wydanego w dniu 8 listopada 2002 r. , w którym nie rozpoznano choroby zawodowej narządu słuchu u R.R. Uzasadniając brak merytorycznych podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia, Instytut Medycyny Pracy udzielił jednocześnie wyjaśnień dotyczących wątpliwości na które wskazał Sąd. Swoje stanowisko Instytut Medycyny Pracy oparł na rozpoznaniu dokonanym o wyniki badań otolaryngologicznych i badań audiologicznych przeprowadzonych w Instytucie, z których wynika, że stwierdzony u R.R. ubytek słuchu jest typu mieszanego ze współistniejącym uszkodzeniem lewego błędnika i nie jest przyczynowo związany z narażeniem na hałas środowiska pracy oraz, że powstał z przyczyn pozazawodowych. Uzasadniając powyższe stanowisko Instytut Medycyny Pracy zaznaczył, że częściowy ubytek słuchu ujawnił się u R.R. już po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, gdzie w latach 1967-1969 będąc mechanikiem samolotowym był on narażony na hałas. Z dalszego okresu zatrudnienia w Zakładach A w W. - do 2000 roku - w dokumentacji medycznej brak jest informacji dotyczących narządu słuchu, co nie pozwala na prześledzenie dynamiki rozwoju pogorszenia słuchu. Dopiero w badaniach okresowych z dnia 18 grudnia 2000 r. (audiogram) określono obustronny ubytek słuchu niewielkiego stopnia, który wynosił dla ucha lewego 17,3 dB i dla ucha prawego 20,6 dB (są to wyliczenia uśrednione i z uwzględnieniem poprawki dla wieku R.R.). W roku 2001 wykryto u R.R. gruźlicę płuc i od dnia 20 czerwca 2001 r. do dnia 14 sierpnia 2001 r. był leczony w Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc Szpitala w W. lekami przeciwprądkowymi, których działanie uboczne jest ototoksyczne czyli ma wpływ na słuch. Potwierdzeniem zaistniałej sytuacji jest wynik badania dr H.S. specjalisty medycyny pracy z dnia 22 lutego 2002 r. gdzie wyraźnie stwierdzono w oparciu o dostarczone audiogramy (z dnia 13 grudnia 2001 r. oraz 20 lutego 2002 r.) - znaczne pogorszenie słuchu po leczeniu gruźlicy płuc, a pacjent został skierowany do WOMP w Ł. z zaznaczeniem na ukierunkowane badania specjalistyczne narządu słuchu w celu uzyskania orzeczenia lekarskiego, zawierającego odpowiedź na pytanie czy istniejące schorzenie słuchu może być klasyfikowane jako zawodowe. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] Przychodni Konsultacyjno Diagnostycznej WOMP lekarze po zbadaniu R.R. wskazali, iż brak podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu, bowiem stwierdzone zmiany, jakim jest obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego i dysfunkcja lewego błędnika nie wykazują klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu i mają tło pozazawodowe. Natomiast podstawą do rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie obustronnego odbiorczego ubytku słuchu o lokalizacji ślimakowej będącego skutkiem wieloletniego i ciągłego narażenia na hałas przekraczający dopuszczalną normę. Badania audiologiczne wykonane w IMP w Ł. w dniu 26 lipca 2002 r. (po odwołaniu się R.R. od wyżej wymienionego orzeczenia WOMP) wykazały średni ubytek słuchu w uchu lewym 49 dB i w uchu prawym 42,3 dB. Tak znacząca progresja niedosłuchu w przedziale czasu od końca 2000 r. do lipca 2002 r. nie jest uwarunkowana narażeniem na hałas, a potwierdzenie uszkodzenia lewego błędnika poświadcza brak następstw przewlekłego urazu akustycznego wskutek wykonywanej pracy. Tym samym podtrzymane zostało orzeczenie WOMP, a Instytut Medycyny Pracy w swoim orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, zaś jako przyczynę upośledzenia słuchu u R.R. wskazał uszkodzenie ucha wewnętrznego w przebiegu schorzeń ogólnoustrojowych. A więc schorzenie narządu słuchu u zainteresowanego ma etiologię pozazawodową i nie ma związku przyczynowego z ekspozycją na hałas w środowisku pracy. Stanowisko powyższe Instytut Medycyny Pracy wyjaśnia dodatkowo w piśmie z dnia 1 czerwca 2005 r. stwierdzając jednoznacznie, że obiektywnym testem oceniającym funkcję ślimaka w narządzie słuchu jest otoemisja akustyczna, a przeprowadzony pomiar otoemisji u R.R. wykazał jej obecność w pełnym zakresie częstotliwości od l do 6 kHz w obu uszach, co wyklucza uszkodzenie słuchu hałasem. Należy jednocześnie podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie uwzględniony był hałas jako czynnik szkodliwy występujący na wszystkich stanowiskach pracy R.R. w całym jego okresie zatrudnienia w A S.A. w W. od 1963 do 2001 roku. Odnosząc się do wniosku R.R. zawartego w piśmie z dnia 26 lipca 2005 r. o ponowne przeprowadzenie badań przez inny ośrodek medyczny i wydanie opinii". Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż nie zachodzi potrzeba kolejnego badania słuchu przez jednostkę orzeczniczą, bowiem typ uszkodzenia słuchu (pozaślimakowy) rozpoznany u zainteresowanego wyklucza możliwość zawodowego uszkodzenia słuchu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. rozpatrując niniejszą sprawę oparł się na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl postanowień § l ust. l wyżej wymienionego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli była spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. W myśl tego przepisu do uznania choroby zawodowej niezbędne jest: - wymienienie choroby w wykazie chorób zawodowych, - istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem, a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej Przy ocenie warunków pracy uwzględnia się m.in. rodzaj występujących czynników szkodliwych dla zdrowia, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy. W tym celu przeprowadza się postępowanie wyjaśniające oraz analizuje wszelką posiadaną dokumentację. W przedmiotowej sprawie wymóg ten został spełniony. Rozpatrzono cały okres zatrudnienia R.R. i wykonywane czynności na jego stanowisku pracy. R.R. był poddany dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia - Przychodni Konsultacyjno Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Wydane przez nie orzeczenia zawierają zgodne w treści stwierdzenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, dodatkowo uzasadnione pismem Instytutu Medycyny Pracy z dnia l czerwca 2005 roku. Etiologia zaistniałego schorzenia narządu słuchu u R.R. jest pozazawodowa. Do uznania choroby zawodowej niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem i warunkami pracy stwarzającymi narażenie zawodowe. Nie zostały zatem spełnione wymogi zawarte w § l ust. l rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, w związku z czym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. i orzekł jak w sentencji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia powołując się na orzecznictwo( wyrok NSA z 24.02.1998 r. I S.A. 1520/97) zaznaczono ponadto , że państwowy inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, sprzecznie z orzeczeniami lekarskimi wydanymi w sprawie, gdyż jest tymi orzeczeniami związany i nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia Powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.R., wskazując na nieuwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2004r. sygn. akt 3 II SA/Łd 424/03 oraz odmowę skierowania do innego Instytut Medycyny w celu przeprowadzenia ponownych badań przez lekarza biegłego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, iż pracując w Zakładach A S.A. w W. skarżący narażony był na ponadnormatywne szkodliwe działanie hałasu w całym okresie zatrudnienia. Pomimo tego, iż w toku badań lekarskich stwierdzono u skarżącego obustronny mieszany ubytek słuchu, organy administracji publicznej prowadzące postępowanie stwierdziły brak podstaw do klinicznego rozpoznania choroby zawodowej. Opierając się na dwóch lakonicznie uzasadnionych orzeczeniach lekarskich organy rozstrzygające w sprawie niniejszej wskazały, że schorzenie skarżącego powstało na skutek okoliczności nie mających związku z warunkami pracy zawodowej i że warunki te nie miały wpływu na powstanie uszkodzenia słuchu . W orzeczeniach lekarskich, na których oparto rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej nie wskazano jakie pozazawodowe przyczyny spowodowały u skarżącego obustronny ubytek słuchu oraz nie wyjaśniono, na czym polega ubytek słuchu typu mieszanego i dlaczego ten rodzaj schorzenia nie może zostać uznany za pozostający w związku z pracą wykonywaną w ponadnormatywnym hałasie. Skarżący wskazał ponadto, iż orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, a orzeczenie to musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla organu jak i dla stron postępowania. Dodatkowo należy podkreślić, że przy wydaniu decyzji organy administracji powinny uwzględnić fakt, iż w razie stwierdzenia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz wykonywania pracy w warunkach narażających na jego powstanie istnieje domniemanie, że choroba jest następstwem warunków, w jakich praca była wykonywana. Obalenie tego domniemania może nastąpić tylko w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Skarżący wskazał, na naruszenie przepisów art. 7,8,9,12, 24 pkt 4 kpa oraz fakt uniemożliwienia zapoznania z trzema audiogramami. W ocenie skarżącego nie wykazano, które dokumenty potwierdzają etiologię pozazawodową występującego u niego ubytku słuchu, ani które leki przyjmowane przez niego w trakcie leczenia gruźlicy uszkadzają ucho. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo powołując się na kryteria medyczne określone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych w odniesieniu do zawodowego uszkodzenia słuchu wskazano, że zostały one zaostrzone, ale zawsze musiał to być ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej, gdyż hałas uszkadza komórki Cortiego umiejscowione w ślimaku. Dlatego przy stwierdzaniu, czy ubytek słuchu jest chorobą zawodową istotne jest rozpoznanie lokalizacji ubytku słuchu. Organ orzekający podkreślił, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym usunięto wszelkie niejasności, zgodnie z wytycznymi WSA w Łodzi zawartymi w wyroku z 16 czerwca 2004r. sygn. akt 3 II SA/Łd 424/03. Odnosząc się do zarzutu odmowy skierowania skarżącego ,, do innego Instytutu Medycyny w celu przeprowadzenia ponownych badań" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż zarzut ten pokrywa się z wcześniejszym wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 26 lipca 2005 r. i był już on rozpatrywany podczas prowadzenia postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzi potrzeba kolejnego badania słuchu przez jednostkę orzeczniczą, ponieważ typ uszkodzenia słuchu ( pozaślimakowy) jaki został rozpoznany u R.R. z całą pewnością wyklucza zawodowe uszkodzenie narządu słuchu. W piśmie procesowym z dnia 6 stycznia 2006r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę R.R. zakwestionował fakt, że występujący u niego ubytek słuchu ma charakter pozazawodowy i przedstawił dowód w postaci decyzji PPIS w W. jaką otrzymał jego pracownik, u którego stwierdzono chorobę zawodową uszkodzenia słuchu. Kwestionując ustalenia dotyczące występującego u skarżącego uszkodzenia błędnika powołał się na opinię biegłego z dnia 13 lipca 2004 r. sporządzona w postępowaniu przez Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Dodatkowo skarżący złożył wniosek o dopuszczenia dowodu z zeznania strony przeciwnej w dniu rozprawy, jaką metodą był badany narząd Cortiego. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 roku skarżący złożył oświadczenie z dnia 25 stycznia 2006roku. Przewodnicząca zarządziła przerwę, celem zapoznania się Sądu z treścią złożonego oświadczenia. Analiza przedstawionego oświadczenia była podstawą pouczenie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie z urzędu adwokata bądź radcy prawnego. Skarżący oświadczył jednak, że nie składa takiego wniosku, gdyż posiada określony majątek i wie, ze nie może liczyć na taką pomoc. Przewodnicząca pouczyła również skarżącego, że jego wniosek zawierający żądanie powołania przez sąd oskarżyciela publicznego do udziału w jego sprawie nie może zostać uwzględniony, bowiem w świetle art. 92 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , postępowanie przed sądem toczy się z udziałem prokuratora jeżeli wniósł skargę albo gdy zgłosił swój udział w postępowaniu przed sądem. Z wnioskiem o wzięcie udziału przez prokuratora w postępowaniu przed sądem administracyjnym może więc wystąpić tylko sam skarżący. Jeżeli skarżący ma zamiar złożyć taki wniosek to Sąd odroczy rozprawę. Skarżący oświadczył, że nie będzie występował do prokuratora o wzięcie udziału w postępowaniu ze względu na to, że wnosił o to poprzednio w innych sprawach i prokurator odmówił wzięcia w nich udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń.zm. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz. 1115)) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Podstawowym więc obowiązkiem organu rozpoznającego roszczenie o uznanie choroby zawodowej jest ustalenie, czy choroba zawodowa stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a następnie ustalenie, czy praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. Są to dwa ustalenia o fundamentalnym znaczeniu dla uwzględnienia żądania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984roku – II PRN 9/84 wskazał, na konstrukcję § 1 powołanego wyżej rozporządzenia, przemawiającą za istnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie. W Wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm.) w pozycji 15 jako chorobę zawodową wymieniono uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. W tej sytuacji w przypadku pracy zawodowej świadczonej z narażeniem na działanie hałasu uszkodzenie słuchu nie będzie mogło być rozpoznane jako choroba zawodowa tylko wówczas, gdy właściwy zakład służby zdrowia w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu swej opinii /orzeczenia/ stwierdzi, że uszkodzenie słuchu nie jest następstwem działania hałasu. W przedmiotowej sprawie jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie dotyczących zarówno przebiegu pracy zawodowej jak i warunków występujących w środowisku pracy skarżącego, bezspornym między stronami jest fakt zatrudnienia R.R. w warunkach narażających na działanie hałasu. Wykonywanie zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie jest jednak jedynym elementem podlegającym badaniu przez organy sanitarne w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej. Potwierdzenie świadczenia pracy w środowisku narażającym na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczające. Choroba wymieniona w Wykazie chorób zawodowych musi bowiem zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim. Stosownie bowiem do § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), koniecznym warunkiem stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie. Rozpoznawanie chorób zawodowych zostało powierzone specjalistycznym jednostkom służby zdrowia, natomiast w tej sprawie dwie z nich - Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. będący jednostką odwoławczą w lekarskim postępowaniu rozpoznawczym - orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z treści opinii Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] Nr [...] wynika, że na podstawie analizy dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia na hałas na stanowisku pracy oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań audiologicznych, brak jest podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. Również w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Nr [...] z dnia [...] stwierdzono w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań audiologicznych zweryfikowanych audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR, otoemisja) brak podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym uszkodzeniem słuchu, a ekspozycją na hałas w środowisku pracy. Instytut Medycyny Pracy w Ł. uzasadniał wówczas, że podstawą do rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie obustronnego odbiorczego ubytku słuchu o lokalizacji ślimakowej co jest charakterystyczne dla następstw przewlekłego urazy akustycznego. Przeprowadzone badania audiologiczne nie wykazały cech uszkodzenia ślimaka (obuusznie otoemisja obecna w pełnym zakresie częstotliwości, brak objawu wyrównania głośności). Stopień i rodzaj stwierdzonego uszkodzenia słuchu u skarżącego nie jest charakterystyczny dla głuchot uwarunkowanych ekspozycją na hałas w środowisku pracy i sugeruje etiologię pozazawodową (uszkodzenie ucha wewnętrznego w przebiegu schorzeń ogólnoustrojowych). W tym miejscu należy podnieść, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2004 roku sygn. akt 3II SA/Łd 424/03, Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełnić orzeczenia lekarskie o opinię wyjaśniającą na czym polega upośledzenie słuchu u R.R. oraz co było przyczyną powstania niedosłuchu. Dopiero po wydaniu orzeczeń odpowiadających wymogom opinii w świetle art. 84 § 1 kpa., organy administracji powinny ocenić zebrany materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie. Stosując się do powyższych zaleceń Instytut Medycyny Pracy w Ł. został zobowiązany do uzupełnienia swojej opinii. Dodatkowo PWIS wezwał skarżącego do przedstawienie posiadanej dokumentacji lekarskiej dotyczącej przebiegu występujących u skarżącego schorzeń oraz dokumentacji prowadzonej w Przychodni Przyzakładowej w zakładzie A z całego okresu zatrudnienia. Dokumentacja ta (28 kart ponumerowanych kolorem czerwonym) oraz pozostała dokumentacja opisana w załącznikach do pisma z dnia 28 lutego 2005r. skierowanego przez PWIS do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o uzupełnienie opinii, została uwzględniona. Mając na uwadze posiadaną dokumentację lekarską dodatkowo przedstawione przez skarżącego dowody, uwzględniając przebieg pracy zawodowej skarżącego, fakt narażenia na hałas w środowisku pracy, przebyte choroby (gruźlicę) mogące mieć ewentualny wpływ na stan zdrowia ( w tym stan słuchu) skarżącego, Instytut Medycyny Pracy w Ł. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u R.R. Powołując się na wyniki badań stwierdzono ponad wszelką wątpliwość, że uszkodzenie słuchu u skarżącego powstało z przyczyn pozazawodowych. W uzupełnieniu opinii Instytut Medycyny Pracy w Ł. uzasadniał, że hałas powoduje obustronny symetryczny ubytek słuchu typu ślimakowego. Obiektywnym testem oceniającym funkcję ślimaka jest otoemisja akustyczna. Przeprowadzony pomiar otoemisji u skarżącego wykazał obecność otoemisji w pełnym zakresie częstotliwości od 1-6kHz w obu uszach, co wyklucza możliwość uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wskazał, że na stan słuchu wpływ mają również przebyte choroby ( w przypadku skarżącego gruźlica) i fakt przyjmowania w trakcie jej leczenia leków przeciwprądkowych, które jak wiadomo mają uboczne działania ototoksyczne. Zgodnie z § 10 ust. 1 cytowanego rozporządzenia inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W tej sytuacji skoro specjalistyczne jednostki służby zdrowia właściwe w sprawach rozpoznawania chorób zawodowych orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stąd nie było możliwe jej stwierdzenie, gdyż rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim. Powyższy pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1998r. sygn. akt I SA 297/98 LEX 45837, wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r. sygn. akt I SA 1801/00 LEX 77663, wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998r. sygn. akt II SA 634/98 Pr.Pracy 1998/12/38). Przepisy obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych pozwalały na stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem tego rozporządzenia tylko w przypadku, gdy zostanie wykazany związek przyczynowy pomiędzy powstałym schorzeniem wymienionym w Wykazie chorób zawodowych, a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Nie sam fakt pracy w warunkach szkodliwych stanowi podstawę stwierdzenia choroby zawodowej, lecz wykazanie, że występujące schorzenie zostało wywołane pracą w warunkach szkodliwych. Stwierdzenie utraty słuchu ( co ma miejsce u skarżącego) nie oznacza więc automatycznego stwierdzenia choroby zawodowej. W przypadku choroby zawodowej wymienionej w pkt 15 Wykazu chorób zawodowych nie chodzi bowiem o każde uszkodzenie słuchu, ale tylko takie, które zostało wywołane działaniem hałasu. W przedmiotowej sprawie medyczne jednostki orzecznicze stwierdziły jednoznacznie, że schorzenie skarżącego nie zostało wywołane czynnikami zawodowymi (hałasem), a charakter tego schorzenia nie jest charakterystyczny dla klinicznego obrazu głuchot spowodowanych hałasem w środowisku pracy. Swoje opinie jednostki orzecznicze wyczerpująco uzasadniły i poparły wynikami przeprowadzonych badań i testów specjalistycznych. W tej sytuacji nawet stwierdzenie przez organy sanitarne pracy w warunkach szkodliwych (co potwierdziło dochodzenie epidemiologiczne) nie upoważniało do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej w przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego, którym organy sanitarne są związane w danej sprawie i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W kontekście powyższych ustaleń za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i pominięciem wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia 16 czerwca 2004r. Sąd nie neguje udokumentowanego naukowo wpływu hałasu na ludzki organizm, co jednak nie zmienia oceny , że w okolicznościach przedmiotowej sprawy występujący bezspornie w środowisku pracy skarżącego hałas nie był przyczyną choroby zawodowej u skarżącego. Należy również podnieść, że zgodnie z wytycznymi WSA organ orzekający miał obowiązek wystąpić do lekarskich jednostek orzeczniczych badających skarżącego o uzupełnienie opinii lekarskiej. W tej sytuacji żądanie skarżącego przeprowadzenia badań przez inny Instytut Medycyny Pracy było nieuzasadnione. Sąd nie podziela również zarzutu skarżącego naruszenia art. 24 pkt 4 kpa z uwagi na fakt, iż przypadek ten w ogóle nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie. Dr n.med. Urszula Sztuka-Polińska jest Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym i nie występowała w sprawie w charakterze osoby wymienionej w art. 24 pkt 4 kpa. W kwestii podnoszonego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 6 stycznia 2006roku (stanowiącym uzupełnienie skargi) dowodu w postaci opinii biegłego wydanej w postępowaniu przez Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Sąd stwierdza, że dowód ten nie dotyczy bezpośrednio kwestii będącej przedmiotem sporu w sprawie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Opinia, na którą powołuje się skarżący ( nie przedstawiając jej), dotyczy bowiem uszkodzenia (braku uszkodzenia) błędnika. Dodatkowo skarżący wskazuje na ten dowód dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym w piśmie z dnia 6 stycznia 2006r. w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana [...], a organ orzekający w sprawie nie był w posiadaniu tej opinii, ani nie miał wiedzy na jej temat w momencie wydawania zaskarżonej decyzji ( mimo, iż skarżący wzywany był do przedstawienia dokumentacji lekarskiej dotyczącej jego stanu zdrowia). W kwestii wniosku zgłoszonego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 6 stycznia 2006 roku o dopuszczenie dowodu z zeznania strony przeciwnej w dniu rozprawy, jaką metodą był badany narząd Cortiego, Sąd wyjaśnia, że w świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) wniosek skarżącego jest bezpodstawny. Zgodnie z cytowanym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast w świetle art. 133 § 1 cytowanej ustawy Sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy. Stanowisko organu, że hałas uszkadza komórki Cortiego umiejscowione w ślimaku zostało wyrażone w odpowiedzi na skargę, która nie jest aktem skarżonym, a dodatkowo w ocenie Sądu nie pozostaje w sprzeczności z opinią Instytutu Medycyny Pracy w Ł., w której nie stwierdzono uszkodzenia ślimaka wyjaśniając jednocześnie jakimi metodami badano skarżącego i wykluczono uszkodzenie ślimaka, co zostało opisane wyżej. Na marginesie sprawy Sąd pragnie również poinformować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA i SN sąd powszechny w sprawie o świadczenia przysługujące pracownikowi z tytułu choroby zawodowej nie jest związany decyzją administracyjną inspektora sanitarnego o istnieniu bądź nieistnieniu tej choroby, a więc również wyrok sądu administracyjnego nie przesądza i nie determinuje ewentualnych uprawnień do dochodzenia przez skarżącego roszczeń w postępowaniu przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Na zakończenie należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, art.8, art.9 i art. 12 kpa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Na każdym etapie postępowania administracyjnego strona była informowana o działaniach podejmowanych w jej sprawie i wynikach tych działań. Dowodem na to jest również korespondencja skarżącego prowadzona z organami administracji. Należy bowiem podkreślić, że nie każde naruszenie procedury powoduje konieczność uchylenia decyzji, ale tylko istotne naruszenie, to znaczy takie, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło