I SA/Łd 1087/05
WyrokWSA w Łodzi2006-02-10
Skład orzekający: Anna Świderska, Paweł Kowalski, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo rozpoznał zarzuty strony skarżącej dotyczące odpowiedzialności spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok, uwzględniając wytyczne sądu zawarte w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej nie wykonał w pełni zaleceń sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny materiału dowodowego, nie odniósł się do wszystkich kwestii wskazanych przez sąd, w szczególności dotyczących rozliczeń z umów zleceń, zaliczek pobranych przez Prezesa Spółki oraz przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto, sąd nie podzielił wysokości zasądzonego zwrotu kosztów postępowania, uznając, że część zarzutów skargi była powieleniem argumentacji z poprzedniej sprawy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. A została obciążona odpowiedzialnością jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok z powodu nieprawidłowości w naliczaniu i odprowadzaniu zaliczek na podatek. Dotyczyło to m.in. różnic między listami płac a faktycznie wypłaconymi wynagrodzeniami, nieprawidłowego dokumentowania wydatków na używanie prywatnych samochodów do celów służbowych, nieodprowadzania podatku od umów zleceń oraz zaliczek pobranych przez Prezesa Spółki. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu pierwszej instancji i następnie decyzji Izby Skarbowej, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję, która została zaskarżona przez Spółkę. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących opodatkowania, odpowiedzialności płatnika oraz przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i określono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 5.172 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.172 zł (pięć tysięcy sto siedemdziesiąt dwa zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Urząd Skarbowy Ł.-Ś., po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w Spółce z o.o. A z siedzibą w Ł., stwierdził szereg nieprawidłowości dotyczących naliczania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r.
Ustalono, iż faktycznie wypłacone kwoty wynagrodzeń pracowników przewyższały te wynikające z listy płac, a różnice nie zostały opodatkowane. Dodatkowo Spółka nie udokumentowała prawidłowo wydatków związanych z otrzymaniem przez pracowników środków finansowych na używanie prywatnych samochodów do celów służbowych, a także nie odprowadziła podatku w formie ryczałtu od umów zleceń. Zaniechała także wpłacania naliczanych i pobranych zaliczek od tych umów, zawieranych zarówno z własnymi, jak i obcymi pracownikami. Ponadto stwierdzono uchybienia w obowiązku rozliczenia pobranych w ciągu roku przez Prezesa Spółki zaliczkowych wynagrodzeń.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Urząd Skarbowy Ł.-Ś. w dniu [...] wydał decyzje nr [...], stwierdzając odpowiedzialność płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. i określając zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 22, art. 23 ust. 5, art. 31, art. 32, art. 38 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarzucono także naruszenie przepisów art. 30 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Zdaniem strony, argumenty podniesione w motywach decyzji pierwszoinstancyjnej nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Urząd Skarbowy nie wyjaśnił, dlaczego uznał za wiarygodne kwoty wynagrodzeń wynikające z listy płac, a nie z deklaracji. Błędnie zinterpretowano także art. 12 ust. 1 i art. 23 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przyjmując, że otrzymane przez pracowników kwoty, stanowiące zwrot wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu do celów służbowych podlegają opodatkowaniu. Środki te zdaniem strony, mogłyby zostać zakwalifikowane w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wyłącznie jako przychód ze stosunku pracy. Dodatkowo podkreślono, iż w 1997 r. prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów według "ustalonego wzoru" nie było możliwe, albowiem jej wzór do końca 1997 r. nie został określony w obowiązujących w tym czasie przepisach prawa. W badanym roku podatkowym każdy pracownik wykorzystujący prywatny samochód do celów służbowych, mimo iż nie był do tego zobowiązany prowadził ewidencję przebiegu pojazdu, która zaginęła w archiwum Spółki. Strona wniosła jednak o jej odtworzenie argumentując, iż dla zwolnienia od opodatkowania kwot stanowiących zwrot kosztów używania samochodu, decydujące znaczenie ma istnienie ewidencji w momencie dokonania wypłaty na rzecz pracownika, nie zaś w momencie prowadzenia postępowania podatkowego.
W odniesieniu do zaliczek pobranych przez Prezesa Spółki strona wyjaśniła, iż w roku podatkowym 1997 Prezes był członkiem zarządu, a także pracownikiem firmy, otrzymującym wynagrodzenie za pracę. Z uwagi na konieczność wykonania zadań związanych z działalnością firmy poza jej siedzibą musiał dysponować środkami na ich realizację, pobierając z kasy niezbędne kwoty. W tej sytuacji nie można mówić o "otrzymaniu" lub "postawieniu do dyspozycji" Prezesa skarżącej Spółki jakichkolwiek środków pieniężnych w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem strony organ podatkowy powinien zaliczyć na poczet zaliczek kwoty wpłacone do kasy przez Prezesa w 1998 r., gdyż stanowiły one częściowy zwrot zaliczek pobranych w 1997 r.
Odnosząc się do zarzutu niewpłacenia pobranych od pracowników zaliczek na podatek dochodowy od umów zlecenia strona stwierdziła, iż na podstawie art. 41 ust. 2 w/w ustawy była ona zwolniona od ich poboru.
Ponadto zarzucono, iż w sprawie wydano dwie decyzje, z których jedna została nazwana projektem.
Po rozpoznaniu odwołania, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i określiła odpowiedzialność Spółki jako płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie niższej – 78.775,60 zł, niż wynikało to z decyzji Urzędu Skarbowego.
Na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1125/03 uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia odpowiedzialności Spółki z o.o. A jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 122 Ordynacji podatkowej. W szczególności nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości kwestii sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie jaka była przyczyna występujących różnic między listami płac a imiennymi kartotekami wynagrodzeń, stanowiącymi podstawę wystawienia rocznych informacji PIT-11, a także dlaczego zgodne ze stanem faktycznym są kwoty wynikające z listy płac, nie zaś z deklaracji. Ustalenie tych okoliczności oraz zbadanie, w jaki sposób pracownicy rozliczali się (ewentualnie – rozliczeni byli) za dany rok podatkowy, pozwoliłoby dopiero na prawidłową ocenę, czy od stwierdzonych nadwyżek strona miała obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy. W tym celu organ winien był rozważyć m. in. możliwość przesłuchania w charakterze świadków głównej księgowej oraz wszystkich pracowników Spółki, którym według ustaleń wypłacono wyższe sumy niż to wynika z listy płac. Organy podatkowe zobowiązane były także do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodzi negatywna przesłanka odpowiedzialności płatnika, którą jest wina podatnika – w myśl art. 30 § 2 Ordynacji podatkowej.
Sąd wskazał także, iż takie samo postępowanie powinno być przeprowadzone w stosunku do pobranych i nierozliczonych zaliczek przez Prezesa Spółki, jak i w stosunku do pobranych zaliczek od umów zlecenia.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, dotyczących wydania w postępowaniu dwóch decyzji przez organ pierwszej instancji, a także braku obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów przez pracowników.
W celu wykonania zaleceń Sądu organ odwoławczy, działając w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie. W dniach 15-19 listopada 2004 r. organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził kontrolę uzupełniającą w firmie A, poczym w dniu [...] wydano decyzję nr [...], którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji w części ponad kwotę 77.821,30 zł, a w pozostałej części utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Porównując zeznania świadków - głównej księgowej oraz pracowników Spółki z okazaną dokumentacją ustalono, że nie można obiektywnie wyjaśnić rozbieżności w występowaniu innych, wyższych kwot w listach płac, niż w deklaracjach PIT-4 i informacjach PIT-11. Główna księgowa Spółki zeznała, że listy płac i karty wynagrodzeń były w badanym okresie prowadzone w formie komputerowej i zapisy dokonywane w wymienionych dokumentach były ze sobą powiązane – wprowadzenie zapisu w liście płac powinno automatycznie znaleźć odzwierciedlenie w karcie wynagrodzeń. Także przesłuchani pracownicy nie przypominali sobie sytuacji, aby pomiędzy naliczonymi, a wypłaconymi wynagrodzeniami za 1997 r. występowały różnice, które skutkowałyby koniecznością zwrotu pracodawcy nadpłaconego wynagrodzenia, bądź też wypłaceniem przez pracodawcę wyrównania z tytułu dokonania pierwotnie wypłaty w zaniżonej kwocie.
Ponadto, jak stwierdzono, prowadzone postępowanie uzupełniające nie dało podstaw do przyjęcia, iż spełniona została negatywna przesłanka odpowiedzialności płatnika, którą w myśl art. 30 § 2 Ordynacji podatkowej jest wina podatnika. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż podatnicy w jakikolwiek sposób doprowadzili do pobrania zaliczek na podatek przez płatnika w wysokości mniejszej od należnej.
Organ odwoławczy zmniejszył zaległość podatkową obciążającą Spółkę jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych o kwotę 639,20 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przeanalizował treść umowy o pracę wiążącą Prezesa ze Spółką, z której w § 9 pk1 stwierdzono – "jeśli Zarząd (Prezes) ponosi w ramach wykonywanych obowiązków służbowych koszty i wydatki, wówczas Spółka mu je zwraca, jeśli udokumentuje ich konieczność i będą one powszechnie wiadome". Jednakże, jak zauważono, w toku prowadzonego postępowania uzupełniającego Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wydatki poniesione przez Prezesa na rzecz Spółki, a pobrane zaliczki nie zostały przez Prezesa rozliczone - ani w 1997 r., ani w1998 r., co przesądza w sposób bezstronny o uznaniu pobranych kwot za przychód Prezesa Spółki, a tym samym o istnieniu obowiązku płatnika w przedmiocie zaliczek na podatek dochodowy.
Organ odwoławczy wskazał także, iż na ogólną kwotę zaległości podatkowej obciążającej A składają się także zaległości, które nie były zakwestionowane przez Sąd, a tym samym nie objęte postępowaniem uzupełniającym: wypłaty z tytułu zwrotu kosztów związanych z używaniem prywatnych samochodów przez pracownika – J.O., do celów służbowych (1.426,90 zł).
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał także, że kontrolowana Spółka dokonała także w 1997 r. wypłat z tytułu umów zleceń, od których zostały naliczone i potrącone zaliczki na podatek dochodowy wysokości 20%, jednakże nie zostały one przekazane na konta właściwych Urzędów Skarbowych, co spowodowało naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odniesieniu do zgłoszonego w trakcie postępowania zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tego tytułu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, iż decyzja wydana na podstawie art. 30 Ordynacji podatkowej kształtuje nowy stan prawny i ma charakter konstytutywny. Jednakże w tym przypadku ma zastosowanie art. 68 § 2 pkt 2 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazany przez ustawodawcę termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika upłynął 31 grudnia 2002 r., zaś decyzja ustalająca tę zaległość została doręczona w dniu 20 lutego 2002 r., a zatem przedmiotowe zobowiązanie podatkowe przedawni się z dniem 31 grudnia 2007 r.
Organ odwoławczy podkreślił także, iż w pełni zastosował się do zaleceń Sądu wyrażonych w wyroku z dnia 20 maja 2004r., co wynika z przeprowadzonego postępowania uzupełniającego.
Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. pełnomocnik Spółki z o.o. A złożył w dniu 30 sierpnia 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 22, art. 23 ust. 5, art. 29 ust. 1, art. 31, art. 32 i art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że stanowią one podstawę opodatkowania zdarzeń wskazanych w zaskarżonej decyzji,
- przepisów postępowania, tj. art. 30 § 1, art. 68 ust. 1 i 2, art. 53 § 1–4, art. 54 § 1 i 3, art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 289 § 1 Ordynacji podatkowej, przez ich błędne zastosowanie.
Na wstępie uzasadnienia skargi pełnomocnik Spółki zarzucił organowi podatkowemu pierwszej instancji wydanie dwóch decyzji merytorycznych, z których jedną nazwano "projektem decyzji".
Ponadto wskazał, iż zaskarżona decyzja rozstrzyga o wysokości zobowiązania podatkowego za rok podatkowy, do czego brak było podstaw.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej w odniesieniu do ustaleń w zakresie rozbieżności pomiędzy kwotami wypłaconymi pracownikom, a kwotami wynikającymi z listy płac organ podatkowy ponownie nie wyjaśnił w należyty sposób tej kwestii. Przyjęte przez Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko, iż "nie ma możliwości wyjaśnienia istniejących rozbieżności", jest formą ucieczki od wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co jest sprzeczne z art. 122 Ordynacji podatkowej.
Za błędne uznano także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że zaliczki wypłacone Prezesowi Spółki należało opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 13 pkt 7 i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona stoi na stanowisku, że zaliczki te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a Spółka nie miała obowiązku naliczania, poboru i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy. Pobrane przez Prezesa w 1997 r. zaliczki nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, gdyż zaliczki te nie mogą być traktowane jako przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 w/w ustawy, czy też z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 7). Środki, które zostały jedynie powierzone pracownikowi w celu wykonania przy ich użyciu określonych przez pracodawcę zadań nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1. Samo tylko powierzenie pracownikowi przez pracodawcę określonych środków pieniężnych lub rzeczowych, nie jest tożsame z uzyskaniem przez pracownika przychodu podlegającego opodatkowaniu. Przepisy prawa nie precyzują w jakim zakresie pracownik powinien rozliczyć pobrane zaliczki, a w szczególności nie wskazują, że po upływie określonego czasu (roku podatkowego), nierozliczone zaliczki można traktować jako przychód podlegający opodatkowaniu. W nawiązaniu do tego za niezrozumiałe uznano to, że organ II instancji uzależnił sposób opodatkowania pobranych zaliczek, od aktualnej formy zatrudnienia Prezesa Zarządu Spółki.
Strona skarżąca wskazała także, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie z opodatkowania wypłaconych pracownikowi kwot z tytułu używania prywatnego pojazdu do celów służbowych. W 1997 r. pracownicy Spółki prowadzili ewidencje przebiegu pojazdów, pomimo iż nie byli do tego zobowiązani. Prowadzenie w 1997 r. ewidencji przebiegu pojazdu według ustalonego wzoru nie było jednak w ogóle możliwe, gdyż wzór takiej ewidencji nie został do końca 1997 r. określony. Wzór ewidencji ustalony przez Ministra Finansów w wytycznych z dnia 18 grudnia 1996 r. nie może stanowić źródła prawa powszechnie obowiązującego.
Ponadto zarzucono, iż samo pobranie zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń wynikających z umów zleceń, nie stanowi o fakcie, że podatek ów jest należny organom podatkowym. Prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy wymagałoby w tym zakresie ustalenia, czy i którzy ze zleceniobiorców wykonali zlecenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej doszło przy tym do naruszenia art. 289 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż zawiadomienie o terminie przesłuchania świadków – p. K. i W. nie zostało doręczone w terminie.
W odniesieniu do zarzutu przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego, pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, iż o ile przyjąć, że decyzja ma charakter konstytutywny to w niniejszej sprawie zastosowanie powinien mieć art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej (trzyletni okres przedawnienia), a nie termin pięcioletni. W odniesieniu do zaliczek pobranych przez Prezesa Spółki za okres styczeń – wrzesień 1997 r. skarżąca w ogóle nie miała obowiązku składać deklaracji, z uwagi na to, że przepisy podatkowe nie przewidują takiego obowiązku (podatek ma charakter ryczałtu), podobnie jak w przypadku umów zleceń na kwoty nie przekraczające 77,- zł. Nie jest zatem prawdą, że skarżąca nie ujawniła w deklaracjach wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Skarżąca podniosła także, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia, co do odsetek za zwłokę. Skoro Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przyjął, że zobowiązanie podatkowe powstaje w trybie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, odsetki za opóźnienie powinny być liczone od doręczenia tej decyzji, z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. uznał przedstawione zarzuty za bezzasadne i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy stwierdzić, iż sprawa w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Spółki z o.o. A, jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1125/03 uchylił w tym zakresie decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...]. W orzeczeniu tym Sąd dokonał oceny prawnej przepisów art. 30 Ordynacji podatkowej (podkreślając brak ustosunkowania się organów podatkowych do negatywnej przesłanki wynikającej z § 2 tego artykułu), jak również wskazał w jakim kierunku powinno iść postępowanie dowodowe, aby sprawa została należycie wyjaśniona.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W związku z tym Sąd w tym składzie orzekającym, jak i Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. są związani oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku z dnia 20 maja 2004 r. Organ odwoławczy nie musiał zatem ponownie przeprowadzić wszystkich czynności procesowych, lecz tylko te, które nakazał Sąd.
Na okoliczność sprawdzenia, jaka była przyczyna występujących różnic między listami płac, a imiennymi kartotekami wynagrodzeń, przesłuchano w charakterze świadków główną księgową firmy oraz sprawdzono, przesłuchując pracowników, czy pomiędzy naliczonymi, a wypłaconymi wynagrodzeniami za 1997 r. występowały różnice, które skutkowałyby koniecznością zwrotu pracodawcy nadpłaconego wynagrodzenia, bądź też wypłaceniem przez pracodawcę wyrównania z tytułu dokonania pierwotnie wypłaty w zaniżonej kwocie. Przesłuchano także główną księgową na okoliczność wypłaconych i niezwróconych zaliczek Prezesowi Spółki.
Zdaniem organu podatkowego nie zaistniała również negatywna przesłanka, przewidziana w art. 30 § 2 Ordynacji podatkowej, która wykluczałaby odpowiedzialność płatnika za niepobranie lub pobranie i niewpłacenie podatku.
W wyroku z dnia 20 maja 2004 r. Sąd nakazał zbadać w jaki sposób pracownicy rozliczali się (ewentualnie – rozliczeni byli) za dany rok podatkowy, porównać dane dotyczące przedłożonych przez nich zeznań rocznych i danych z prowadzonych (ewentualnie) postępowań wymiarowych w zakresie danego okresu rozliczeniowego oraz przesłuchać pracowników Spółki na tę okoliczność. W odniesieniu do zaliczek wypłacanych Prezesowi Spółki nakazano przeanalizować nie tylko zakresu zadań Prezesa Spółki, czy też jego umowy o pracę, ale także i dokumentację firmy związaną np. z działalnością lub reprezentacją firmy, wskazującej na realizację jakich ewentualnych zadań owe zaliczki dotyczyły.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy ograniczył się tylko do wskazania następujących dowodów – zeznań głównej księgowej firmy, zeznań pracowników w odniesieniu do których wykryto nieprawidłowości w naliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz do przedstawienia treści § 9 pkt 1 umowy o pracę zawartej z Prezesem Spółki. Wynika z tego, że zalecenia Sądu zostały wykonane przez Dyrektora Izby Skarbowej tylko w części.
Nie dokonano także oceny dowodu z przesłuchania głównej księgowej firmy w dniu 5 listopada 2004 r., co do opodatkowania dochodów z umów zleceń. Świadek zeznała, iż "jeżeli w ogóle miała miejsce taka sytuacja, że zleceniobiorca prowadził działalność gospodarczą, to z całą pewnością był to przypadek pojedynczy". Zdaniem Sądu niewykluczone zatem jest, iż mogły być przypadki pobrania zaliczek na podatek dochodowy, przy wypłacaniu należności wynikających z umów zleceń, od osób prowadzących działalność gospodarczą. Ta kwestia nie została jednak wyjaśniona przez organ.
Organ odwoławczy nie odniósł się także w uzasadnieniu decyzji, co do pobranych i zwróconych przez Prezesa Spółki w 1998 r. kwot zaliczek na działalność firmy. Z akt sprawy za 1998 r. wynika, iż w tym roku Pan W.S. pobrał kwotę 109.403,79 zł, a zwrócił więcej, tj. 109.863,10 zł. W związku z tym nie wiadomo jakiego okresu dotyczy zwrócona zaliczka w wysokości 459,31 zł.
W wyroku o sygn. akt I SA/Łd 1125/03 Sąd wskazał, iż "uzasadnienie faktyczne decyzji winno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności .... Swobodna ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów". Wobec tego organ odwoławczy powinien przeanalizować i ocenić materiał dowodowy, celem udzielenia odpowiedzi na pytania Sądu zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2004 r.
Należy zgodzić się także z zarzutem skargi, co do braku wskazania w zaskarżonej decyzji okresów rozliczeniowych (poszczególnych miesięcy), w których nie dopełniono obowiązku pobrania lub niewpłacenia pobranego podatku. Skoro zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych pobierane i wpłacane są w okresach miesięcznych (art. 32 i 42 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 z póź. zm.) organ podatkowy, chociażby w uzasadnieniu decyzji, powinien określić te należności w odniesieniu do poszczególnych okresów rozliczeniowych, co również ma istotny wpływ na określenie prawidłowej kwoty odsetek za zwłokę. Tej możliwości nie wyłącza przepis art. 30 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z póź. zm.), który stanowi, że decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika organ podatkowy może wydać również po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego.
Z kolei za niezasadne należy uznać zarzuty, co do wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji dwóch decyzji w sprawie oraz braku obowiązku dokumentowania wydatków związanych z używania prywatnych samochodów pracowników Spółki do celów służbowych. Te zarzuty zostały ocenione i uznane za bezzasadne w wyroku Sądu z dnia 20 maja 2004 r.
W odniesieniu do przedawnienia przedmiotowych zobowiązań pieniężnych Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. oparł się na dyspozycji art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej uznając, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe powstało z dniem doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, tj. w dniu 20 lutego 2002 r. i zgodnie z art. 70 Ordynacji przedawni się w dniu 31 grudnia 2007 r. Jednakże organ podatkowy nie odniósł się do uregulowań zawartych w przepisie art. 70 w związku z art. 71 Ordynacji podatkowej. Art. 71 tej ustawy stanowi, iż przepisy art. 70 oraz art. 70b stosuje się odpowiednio do należności płatników lub inkasentów z tytułu niepobranych albo niewpłaconych podatków. Przepis ten mówi ogólnie o należnościach płatników i inkasentów, a ponadto nie zawiera odesłania do art. 68 Ordynacji podatkowej, stanowiącego o okresach przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego. W związku z tym Sąd uznał, iż także tej kwestii organ odwoławczy nie ocenił zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego.
Pomimo zasadności skargi, Sąd w tym składzie orzekającym nie uznał wysokości kosztów zastępstwa prawnego, wykazanego przez pełnomocnika skarżącej Spółki w zestawieniu kosztów. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z póź. zm.) zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (ust. 1). Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2).
W związku z tym, że skarga w tej sprawie w znacznej części powielała zarzuty skargi rozpoznanej przez Sąd w wyroku z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1125/03 nie można uznać aby wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy był na tyle duży, aby uzasadniał zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 14.400,- zł. Tym samym Sąd zasądził tą opłatę według stawek minimalnych dla tego rodzaju spraw.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i określić, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło