I SA/Gd 1329/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski, NSA Ewa Kwarcińska /spr./, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowa odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1 488,30 (jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt osiem 30/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1329/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § l pkt. 3 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; w skrócie O.P. ) umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającej skarżącemu A, S A z o.o. z siedzibą w G. zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za październik 1997r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za listopad 1997r. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po omówieniu szczegółowo toku sprawy wskazał, na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2003r. w sprawie I SA/Gd 615/01. Na etapie postępowania odwoławczego organ stwierdził, że zobowiązanie podatkowe, a co za tym idzie prawo do wydania decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i listopad 1997r. uległo przedawnieniu, stąd też konieczność uznania postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe i niemożność merytorycznego orzeczenia rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzucono naruszenie art. 233 § l pkt. 3 w związku z art. 70 § 1 O.P. Zasadnie wskazano, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik i listopad 1997r. wygasło wskutek przedawnienia; błędnie jednak uznano, że przedawnienie zobowiązania stanowi przesłankę do umorzenia postępowania odwoławczego. Skoro bowiem zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia to Izba Skarbowa winna uchylić decyzje organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1270; w skrócie u.As.a.). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stan faktyczny sprawy jest poza sporem - na etapie postępowania odwoławczego organ stwierdził, że zobowiązanie podatkowe strony skarżącej wygasło na skutek przedawnienia. Zachodzi wobec tego pytanie, czy organ odwoławczy winien, kierując się art. 233 § 1 pkt. 3 w związku z art. 70 § 1 O.P. umorzyć postępowanie odwoławcze, czy też korzystając z art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) O.P. uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, co wydaje się wynikać jest żądaniem strony zawartym w skardze. Z mocy art. 233 § 1 O.P. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo 2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie zaś z treścią art. 70 b O.P. (przepis uchylony z dniem 1 września 2005r. - por. DZ.U.05.143.1199 wart. 1), jeżeli w trakcie toczącego się postępowania podatkowego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, postępowanie to umarza się w drodze postanowienia. Brak precyzji dyspozycji art. 70b jest źródłem wielu zastrzeżeń komentatorów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA jak i poglądem doktryny, decyzja wydawana w podatkowym postępowaniu odwoławczym jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja wydana przez organ I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy i wydanie jednej z decyzji, o której mowa wart. 233 O.P. Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło przed wniesieniem odwołania lub przed datą wydania decyzji organu II instancji, organowi temu nie wolno wypowiadać się na temat zobowiązania podatkowego, które już nie istnieje. W takim przypadku organ odwoławczy winien zastosować dyspozycję art. 233 § l pkt 2 lit. a) O.P. w części, w której jest uprawniony do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie. W ocenie sądu również po 1.1.2003 r. podstawy do wydania innego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy nie mógł stanowić wprowadzony z tym dniem w art. 1 pkt 59 ustawy z 12.9.2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) przepis art. 70 b O.P. Przepis ten stanowi o tym, iż (.) jeżeli w trakcie toczącego się postępowania podatkowego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, postępowanie to umarza się w drodze postanowienia (.). Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść art. 70 b w związku z art. 233 § l O.P., dyspozycja zacytowanego art. 70 b O.P. może mieć zastosowanie do postępowania przed organem I instancji. Takiego sposobu postępowania nie przewidują bowiem przepisy o postępowaniu odwoławczym, a w szczególności art. 233 O.P., stanowiącego zamknięty katalog rozstrzygnięć, do wydania których uprawniony jest organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania. Zdawać by się mogło, że skoro art. 70 b znajduję się w części materialnoprawnej Ordynacji podatkowej, to winien mieć pierwszeństwo przez przepisami proceduralnymi w tym przed art. 233 O.P. W przeciwnym wypadku w obrocie prawnym pozostanie decyzja organu I instancji, zaś organ I instancji nie będzie miał podstaw do uznania jej za bezprzedmiotową by orzec o jej wygaśnięciu w trybie art. 258 § l pkt. 1 O.P. Reasumując: Jeśli organ odwoławczy stwierdza, że zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia organ ten powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji (w zależności od okresu przedawnienia - w całości lub w części), a dopiero w następstwie - umorzyć postępowanie na podstawie dyspozycji art. 233 § l pkt 2 lit. a) O.P. Sąd tym samym podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie prezentowane w wyroku z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie III SA/Wa 1637/04 (publ. Monitor Podatkowy 2005/12/47). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l c) w zw. z art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.