VII SA/Wa 131/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania remontu budynku skargę oddala. VII SA/Wa 131/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ulicy [...] w W. nakazał E. C. wykonanie remontu instalacji elektrycznej, remontu kominów w zakresie wskazanym w opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. - w terminie jednego miesiąca od dnia ustatecznienia się decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas oględzin budynku przy ulicy [...] w W. w dniu [...] grudnia 2003 r. ustalono, iż został on wybudowany przed rokiem 1939. W związku ze złym stanem technicznym obiektu, postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. organ nadzoru nałożył na właścicielkę budynku obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku, uwzględniającej prawidłowość wykonania i funkcjonowania instalacji wentylacyjnej, kominowej i elektrycznej. Postanowienie to zostało zaskarżone przez właścicielkę a następnie utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Właścicielka przedłożyła ekspertyzę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. H. B. , ekspertyzę instalacji elektrycznej sporządzoną przez K. K. oraz opinię kominiarską nr [...] mistrza kominiarskiego I. K.. Organ uznał, iż z ekspertyzy technicznej wynika, że budynek jest w złym stanie technicznym i winien być poddany remontowi kapitalnemu, lecz nie stwierdzono aby któryś z elementów konstrukcyjnych budynku zagrożony był bezpośrednio zawaleniem. Natomiast z ekspertyzy elektrycznej wynikało, że dalsza eksploatacja instalacji grozi porażeniem prądem elektrycznym i pożarem, W opinii kominiarskiej stwierdzono, że "podłączenia kuchni węglowych są nieszczelne , trzon kominowy w części poddasza i ponad dachem nie nadaje się do użytkowania a korona komina grozi wykruszeniem i zawaleniem". W tej sytuacji organ postanowił nałożyć obowiązki wskazane w decyzji. Podniósł również, że na pozostałe roboty wynikające z ekspertyzy technicznej wymagane byłoby uprzednie uzyskanie przez właścicielkę pozwolenia na budowę, E. C. złożyła od tej decyzji odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniosła, że remont jest niezbędny, ale w znacznie szerszym zakresie, niż to orzekł organ I instancji. Jej zdaniem należałoby wydać decyzję w oparciu o przepis art. 68 Prawa budowlanego i nakazać opróżnienie budynku, co pozwoliłoby na wykonanie wymienionych w decyzji robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 66 ust 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakazującej właścicielce wykonanie remontu - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł merytorycznie nakazując E. C. w terminie 6 miesięcy od daty doręczenia decyzji wykonanie w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W., czynności polegających na: * wymianie konstrukcji nośnej drewnianej klatki schodowej, * wymianie konstrukcji stropu drewnianego na nowy strop ognioodporny, * wykonaniu remontu połaci dachowej wraz z przykryciem dachu, * wykonaniu remontu instalacji elektrycznej, * wykonaniu remontu kominów w zakresie wskazanym w opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...].03.2004r. Do czasu wykonania powyższych robót zakazał użytkowania budynku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał, że niewłaściwa jest interpretacja organu I instancji, jakoby decyzją wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowlanego możliwe było nakazanie tylko takich robót budowlanych, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Osoba zobowiązana do wykonania robót winna jest przy wypełnianiu obowiązku zachowywać przepisy Prawa budowlanego i jeżeli na określone roboty potrzebne jest uzyskanie pozwolenia na budowę - takie pozwolenie uzyskać. Wykonanie jedynie tych robót, które nakazał organ powiatowy nie doprowadziłoby budynku do odpowiedniego stanu technicznego i dlatego organ odwoławczy jako zasadne ocenił twierdzenie właścicielki, że remont winien być nakazany w szerszym zakresie. Mając na uwadze zalecenia zawarte w ekspertyzie technicznej organ odwoławczy uznał, że zachodzi potrzeba zakazania użytkowania budynku do czasu wykonania orzeczonych robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 66 ust 2 Prawa budowlanego "w decyzji, o której mowa w ust 1 pkt 1 i 2, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości". Zakres obowiązków orzeczony decyzją wynikał z wniosków zawartych w ekspertyzie technicznej. Organ uznał jednak, że kwestia doprowadzenia bieżącej wody oraz wykonania instalacji kanalizacyjnej nie może być uregulowana w decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, gdyż brak tych instalacji nie powoduje pogorszenia stanu technicznego przedmiotowego budynku. Termin 6-miesięczny na wykonanie orzeczonego obowiązku w ocenie organu jest uzasadniony ze względu na zakres robót, które należy wykonać. Skargę na to rozstrzygniecie złożyła E. C.. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 lub art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Podniosła , że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zakazując użytkowania budynku w zakresie nie do pogodzenia z pozostawieniem w nim lokatorów, którym właściwy organ powinien zapewnić lokale zamienne. Zdaniem skarżącej nastąpiło naruszenie art. 68 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przez brak jego zastosowania w sytuacji zagrożenia zawalenia się budynku, oraz nie wydanie orzeczenia o wyłączeniu budynku z użytkowania i przesłaniu decyzji właściwemu organowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych, stanowiło to tym samym naruszenie przepisów postępowania. Skarżąca podnosiła w uzasadnieniu skargi, że w załączonych do niej opiniach oraz w protokole oględzin stwierdzone zostało, że budynek grozi zawaleniem. Wykonanie czynności nakazanych przez organ nadzoru budowlanego jest niemożliwe wobec pozostawania w budynku lokatorów. Orzeczenie na podstawie art. 66 ust 2 Prawa budowlanego zakazu użytkowania budynku nie daje właścicielowi legitymacji do usunięcia najemców lokali zajmowanych na podstawie przepisów o szczególnym trybie najmu. Organ II instancji nie ustosunkował się do wniosku skarżącej zawartego w odwołaniu a dotyczącego zastosowania art. 68 Prawa budowlanego . Wobec przebywania w zagrożonym budynku lokatorów właściwy organ powinien orzec o uprawnieniu do lokalu zastępczego stosowanie do art. 68 pkt 2 Prawa budowlanego . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna . Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem . W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póz. zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego rozstrzygniecie wydane przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu. Przepis art. 66 Prawa budowlanego będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym , odpowiadającym jego funkcjom. Rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb. W decyzji opartej na tym przepisie zakazać można również użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego II instancji zasadnie nałożył na właścicielkę obowiązek wykonania remontu budynku poprzez nakazanie wymiany: konstrukcji nośnej drewnianej klatki schodowej, wymiany konstrukcji stropu drewnianego na nowy strop ognioodporny, wykonaniu połaci dachowej wraz z przykryciem dachu, wykonaniu instalacji elektrycznej, wykonaniu kominów. Ten zakres robót wynikał z dostarczonej przez skarżącą ekspertyzy stanu technicznego budynku, która wskazywała na nieprawidłowości w konstrukcji stropu oraz połaci dachowej i pokrycia dachu, w konstrukcji drewnianej klatki schodowej. Załączniki dołączone do ekspertyzy wskazywały na konieczność wykonania remontu instalacji elektrycznej i kominowej. Nakazany zakres remontu doprowadzi budynek do należytego stanu technicznego. Remont ten jest konieczny i jednocześnie wystarczający bowiem w nakazach opartych na tym przepisie istotny jest przede wszystkim stan techniczny umożliwiający prawidłowe wypełnianie funkcji obiektu. Natomiast kwestia dalszych rozwiązań technicznych np. podłączenie bieżącej wody i kanalizacji nie może być przedmiotem rozstrzygania przez organ, gdyż budynek mieszkalny bez tych instalacji może prawidłowo wypełniać funkcję mieszkaniową. W odniesieniu do żądania właścicielki budynku, wydania decyzji organu na podstawie przepisu art. 68 Prawa budowlanego a zwłaszcza nakazania jego opróżnienia należy stwierdzić, iż brak było w ekspertyzie jak i w toku dokonanych przez organ oględzin, stwierdzenia, że któremuś z elementów konstrukcyjnych budynku grozi bezpośrednio zawalenie. Takie ustalenie znalazło się tylko w opinii kominiarskiej gdzie stwierdzono, że korona komina może ulec wykruszeniu i zawaleniu . Przy czym korona komina jakkolwiek istotna dla eksploatacji budynku nie stanowi jego elementu konstrukcyjnego. Nade wszystko jednak trzeba podkreślić, iż obowiązkiem właściciela jest należyta dbałość o stan techniczny budynku. Zatem remont wykonany faktycznie, może mieć dużo szerszy zakres niźli wynika to z przedmiotowej decyzji. Organ nałożył obowiązki, które nazwać można niezbędnym minimum, ich ewentualna egzekucja będzie miała na celu zapewnienie odpowiedniego stanu budynku. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że dwa lokale w budynku zajmowane są przez lokatorów których prawo najmu wywodzi się z decyzji administracyjnych wydanych w przeszłości. Gdyby bowiem w budynku tym mieszkał tylko właściciel i jego rodzina, rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego byłoby tożsame, bez względu na faktyczne możliwości opróżnienia przez nich budynku. Nadto art. 10 ust 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. "o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego" (Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz.26 tekst jednolity ) określa wzajemne prawa i obowiązki właściciela i lokatora w przypadku konieczności przeprowadzenia remontu przez właściciela budynku. Te relacje pozostają jednak poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego. Organ zasadnie oparł swoje rozstrzygniecie na przepisie art. 66 Prawa budowlanego bowiem aby wydać nakaz przewidziany w przepisie art. 68 Prawa budowlanego, organ musiałby ustalić, że budynek znajduje się w stanie technicznym bezpośrednio grożącym zawaleniem. Przesłanką uzasadniającą zastosowanie tego przepisu nie jest więc tylko zły stan techniczny budynku ani też nawet taki stan, który grozi zawaleniem w bliżej nieokreślonym czasie, przesłankę z tego przepisu wypełnia bezpośrednia groźba zawalenia. Bezpośredniość zdarzenia oznacza, że nastąpi ono niezwłocznie, bez żadnych ogniw pośrednich. Bezpośrednia groźba zawalenia oznacza, że jedynym skutkiem stanu obiektu poddanego kontroli może być zawalenie się tego budynku. Stąd również działania organu muszą być szybkie i skuteczne , czyli nakazanie opróżnienia budynku, (porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. VII SA/Wa 718/04 , LEX nr 169396 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 1998 r. sygn. IV SA 944/96, LEX nr 43340). Odmiennie niż w przypadku określonym w art. 66 Prawa budowlanego przedmiotem rozstrzygnięcia organu nie jest troska o należyty stan techniczny budynku ale przede wszystkim troska o bezpieczeństwo ludzi wywołane istniejącym krytycznym stanem budynku . Jak się wydaje skarżąca kwestionuje decyzję organu nie dlatego, że określa ona obowiązek wykonania remontu lecz dlatego, iż nie przewiduje w jaki sposób zapewnić lokale zastępcze lokatorom zamieszkującym w budynku do czasu wykonania remontu, tak z uwagi na zakaz jego użytkowania jak i z uwagi na techniczną potrzebę opróżnienia budynku. Ta kwestia jednak musi być rozwiązana indywidualnie przez właściciela, gdyż organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie miał kompetencji do rozstrzygania w jaki sposób zrealizowany zostanie zakaz użytkowania budynku do czasu jego wyremontowania. Podkreślić też należy, iż jest to skutek braku remontów w tym budynku przez wiele lat. W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).