I OZ 568/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. P. i W. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1016/05 odrzucające skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn.. akt I SA/Wa 1016/05 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) marca 2005 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1016/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę M. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) marca 2005 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Od tego wyroku, w dniu (...) kwietnia 2006 r. pełnomocnik M. P., adwokat M. J. – W., złożyła skargę kasacyjną, wraz z wnioskiem o zwolnienie strony od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2006 r. odmówił przyznania M. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt I OZ 1275/06, utrzymał w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1016/05, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M. P. z powodu jej nieopłacenia. Sąd wskazał, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r., które utrzymywało w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 października 2006 r. i od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę na treść art. 221 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W związku z tym Sąd stwierdził, że skoro adwokat M. J. – W. ma status profesjonalnego pełnomocnika, to zobowiązana była do uiszczenia we wskazanym terminie należnego wpisu stałego bez uprzedniego wezwania jej przez sąd. Na to postanowienie zażalenia złożyły: M. P. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. J. – W. oraz W. T. reprezentowana przez adwokata z urzędu T. L., który to adwokat w całości przychylił się i poparł treść zażalenia złożonego przez pełnomocnika M. P. W zażaleniu tym tenże pełnomocnik, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, stwierdził, że art. 221 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje przypadku, gdy wraz z pismem podlegającej opłacie stałej adwokat łączy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego też – w ocenie skarżących – w tym konkretnym przypadku Sąd pierwszej instancji powinien wezwać pełnomocnika M. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 221 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Zauważyć należy, że przepis ten z dniem 9 kwietnia 2010 r. został uchylony przez ustawę z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196). Jednakże w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, to jest w dniu 9 listopada 2006 r., obowiązywał we wskazanym wyżej brzmieniu. Podkreślenia wymaga, że art. 221 powołanej ustawy stanowił wyjątek od ogólnej zasady opłacania pism procesowych na wezwanie sądu, a wobec tego norma ta nie może być interpretowana rozszerzająco. Trzeba więc odnieść się do przepisów ogólnych regulujących sposób uiszczania opłat i przyjąć, że po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, adwokat, bądź radca prawny musi zostać wezwany do uiszczenia opłaty stałej po rygorem przewidzianym w art. 220 tejże ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 58/05; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1090/09, postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2081/09). Taki też pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 1976 r. sygn. akt III CZP 11/76 oraz postanowieniu z dnia 15 października 1997 r. sygn. akt III CZ 70/97. W niniejszej sprawie wraz ze skargą kasacyjną pełnomocnik M. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który to wniosek został ostatecznie załatwiony odmownie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt I OZ 1275/06. W związku z tym, po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej M. P. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien wezwać tegoż pełnomocnika do uiszczenia wpisu stałego od skargi kasacyjnej. Uznać zatem trzeba, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, gdyż – jak słusznie podniesiono – art. 221 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje przypadku, gdy adwokat składając do sądu pismo podlegające opłacie stałej, składa równocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w powoływanym wyżej postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady wzywania stron do opłacania pism procesowych i w związku z tym nie może być interpretowany rozszerzająco. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.