II GZ 39/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt III SAB/Łd 5/06 o stwierdzeniu swojej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Łodzi z siedzibą w Zduńskiej Woli w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/06, stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Łodzi z siedzibą w Zduńskiej Woli, w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego, i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), powoływanej dalej jako u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jest miasto stołeczne Warszawa. Na mocy art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia i rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Postanowieniu temu zarzuciła naruszenie art. 38 Kodeksu cywilnego, art. 13 § 2 p.p.s.a., art. 66 ust. 1 u.s.u.s., art. 74 ust. 5 u.s.u.s. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 3 ust. 1, 2 i 3, § 12, § 13 i § 14 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 80, poz. 914). W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że dla badania właściwości sądu administracyjnego w danej sprawie konieczne jest stwierdzenie, gdzie ma siedzibę organ Zakładu, którego działalność została zaskarżona. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma siedzibę w Warszawie, jednak Prezes ZUS może upoważnić Zarząd Zakładu, głównego inspektora kontroli Zakładu, naczelnego lekarza Zakładu, dyrektorów komórek organizacyjnych Centrali Zakładu i dyrektorów oddziałów, przy pomocy których kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje go na zewnątrz, do podejmowania decyzji w jego imieniu. Siedzibą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Łodzi - podmiotu upoważnionego przez Prezesa ZUS do wydawania decyzji – jest Zduńska Wola. Zdaniem strony, do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie właściwy jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi z siedzibą w Zduńskiej Woli, a niewydanie przez ten właśnie Oddział ZUS decyzji jest przedmiotem skargi na bezczynność, a zatem do rozpoznania tej skargi ze względu na siedzibę Oddziału jest właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na obszarze właściwości którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła skargę na bezczynność II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z siedzibą w Zduńskiej Woli, gdyż w jej ocenie ten organ pozostaje w bezczynności w zakresie wskazanym w skardze, a polegającej – w ocenie strony – na niedoręczeniu orzeczenia z dnia 1 kwietnia 2001 r. o zerwaniu układu ratalnego. W przypadku skargi na bezczynność o właściwości sądu decyduje siedziba organu, który zdaniem skarżącego pozostaje w bezczynności. Sąd nie może uznać się za niewłaściwy i przekazać sprawę innemu sądowi administracyjnemu dokonując własnej oceny, jak powinien być określony organ pozostający w bezczynności. Jeżeli skarżący wnosi skargę na bezczynność określonego organu, to sąd powinien rozpoznać skargę na bezczynność organu wskazanego przez stronę, gdyż dopiero w wyniku rozpoznania skargi może dojść do rozstrzygnięcia, czy wskazany przez skarżącego organ pozostaje w bezczynności. Dotyczyć to może również dopuszczalności skargi. Wobec tego na tym etapie postępowania nie jest trafne przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie z tym uzasadnieniem, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako osoba prawna ma siedzibę w Warszawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.