I SA/Po 1045/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-16

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowej, gdy podatnik ponosi wysokie koszty leczenia i studiów, a jednocześnie dysponuje środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowej, nawet w przypadku trudnej sytuacji życiowej podatnika, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 67 Ordynacji podatkowej, a podatnik dysponuje środkami pochodzącymi z jednorazowego dochodu, które zostały przeznaczone na inne cele (np. zakup działki, spłatę kredytu). Umorzenie jest możliwe tylko w przypadku stwierdzenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Stan faktyczny
Skarżąca A.T. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu sprzedaży nieruchomości, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz poniesione koszty leczenia i studiów. Podkreślała również, że część środków ze sprzedaży przeznaczyła na zakup działki z prawem do zabudowy. Organ odwoławczy odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącej nie uzasadnia umorzenia, a przeznaczenie środków na zakup działki i spłatę kredytu nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/M. Skwierzyńska Wyrokiem z dnia 17 lutego 2004 r. o sygnaturze akt I SA/Po 363/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że nie czyni bezprzedmiotowym postępowania zapłata zaległości podatkowej w celu uniknięcia określonych konsekwencji. W przypadku złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy jest obowiązany ocenić, czy zachodzą przesłanki z art. 67 Ordynacji podatkowej i wydać stosowną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia A. T. zaległości w podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w 1999 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że analizując ponownie wniosek strony o umorzenie, organ odwoławczy pismem z dnia [...]2004 r. zwrócił się do podatniczki o dostarczenie dodatkowych dokumentów. Podatniczka przesłała pismo z dnia [...]2004 r., w którym poinformowała, że jej sprawa winna być rozstrzygnięta na podstawie dokumentów zebranych i przedstawionych 3 lata temu. Strona uważa, że obecnie Izba Skarbowa powinna rozpatrzeć odwołanie na podstawie wówczas złożonych dokumentów, a przeprowadzenie nowego postępowania dowodowego nie odzwierciedli jej ówczesnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Ponadto podatniczka żąda, aby "wreszcie odniesiono się do kwestii zakupu przeze mnie działki z prawem do zabudowy". Wg strony zakup tej działki jest spełnieniem warunku, że w ciągu dwóch lat przychód ze sprzedaży przeznaczy na cele mieszkaniowe. Uważa, że zakup działki z prawem pod zabudowę (jej wartość) powinien być odliczony od dochodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania i dopiero od pozostałej kwoty zapłacić podatek. Podatniczka wnosi o sprostowanie kwoty należnej do zapłaty z tytułu sprzedaży mieszkania i zwrócenia jej niesłusznie pobranego podatku oraz karnych odsetek. W dalszej części zobowiązana wskazuje, że nadal musi się leczyć (przedstawiła zaświadczenie o stanie zdrowia), załączyła ostatni rachunek za lekarstwa z dnia [...]2004 r. (kwota [...]zł). Oświadczyła, że średnio miesięcznie przeznacza na leki kwotę od [...] do [...] zł, ponosi koszty związane ze studiami w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Do pisma dołączyła również oświadczenie matki o wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu ([...] zł miesięcznie). Poinformowała także, że dochody rodziny nie zmieniły się, a jedynie został spłacony kredyt ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania. Rozpatrując wniosek podatniczki o umorzenie organ odwoławczy uznał, że wydatki związane z ochroną zdrowia, studiami nie stanowią wystarczających przesłanek do jego pozytywnego załatwienia. Należy wziąć pod uwagę, że przychód ze sprzedaży jest dochodem jednorazowym i dodatkowym. Przeznaczenie części środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania na zakup działki rekreacyjnej, na spłatę kredytu, a domaganie się umorzenia przedmiotowego zobowiązania, aby zabezpieczyć sobie odpowiedni start życiowy stanowiłoby naruszenie zasad powszechności obowiązku podatkowego i równości obywateli wobec prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.T. zwróciła uwagę na okoliczność, że w okresie 2 lat od sprzedaży mieszkania kupiła działkę z prawem pod zabudowę. Ponadto w związku z jej przewlekłą chorobą sytuacja finansowa skarżącej i najbliższej rodziny jest bardzo trudna. Wszystkie zaświadczenia potwierdzają chorobę podatniczki oraz ponoszone koszty leczenia. Zdaniem skarżącej organy podatkowe ignorują fakt zakupu przez nią działki . Z wyjaśnień podatniczki wynika, że pragnąc uniknąć zwiększających się odsetek zapłaciła całą kwotę zaległego podatku z odsetkami. Jednocześnie oczekiwała, że Izba Skarbowa kwestię zakupu działki weźmie pod uwagę w rozliczeniu podatkowym. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Należy wskazać, że istnienie ustawowego kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o czym traktuje art. 67 Ordynacji podatkowej, powinno być w każdym wypadku indywidualnie ustalone przez organ w ramach postępowania podatkowego. W celu jego stwierdzenia organ podatkowy obowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie umorzenia zaległości podatkowej jest możliwe jedynie ze względu na okoliczności związane z osobą podatnika, w szczególności uwzględniające jego sytuację życiową i materialną, wskazującą na możliwość uiszczenia zaległego podatku. Dopiero uzyskanie przez organ podatkowy przekonania, że po stronie podatnika występuje ważny interes upoważnia go do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, wykonując zalecenia wyroku z dnia 17 lutego 2004 r., przeprowadził nowe postępowanie dowodowe. W aktach administracyjnych znajdują się: - dokumenty nadesłane przez skarżącą przy piśmie z [...]2004 r., w tym faktura na leki, bilety PKP, zaświadczenie o studiowaniu, zaświadczenie lekarskie (k.73-77), - akty notarialne dotyczące sprzedaży przez skarżącą mieszkania oraz zakupu działki (k.1-4 i 6-9), - deklaracja o osiągniętych przychodach i odpłatnego zbycia nieruchomości PIT 23 (k.18), - oświadczenie o stanie majątkowym skarżącej z [...]2004 r. (k.82), - pismo skarżącej z [...]2004 r., w którym oświadczyła, że kredyt zaciągnięty na zakup mieszkania przy ul. [...] w P. został spłacony ze środków pozyskanych ze sprzedaży tego mieszkania (k. 78). Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ doszedł do przekonania, że w sytuacji A. T. nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej. Organ zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca z uzyskanej ze sprzedaży mieszkania kwoty [...]zł (§ 4 aktu notarialnego z [...], deklaracja PIT-23) zakupiła za [...]zł niezabudowana działkę w T. (§ 6 aktu notarialnego z [...]r.). Ponadto skarżąca jest właścicielem [...] ha lasu w L. . Źródłem utrzymania skarżącej oraz jej matki i siostry jest renta R. T. (matka). Gdyby przyjąć, że skarżąca oprócz zakupu działki sama spłaciła kredyt zaciągnięty w dniu [...] r. (w umowie kredytowej jako kredytobiorcy wpisani są również T. i J. S. k.33), który wyniósł [...]zł (bez odsetek), to i tak nie wydałaby wszystkich środków pozyskanych ze sprzedaży mieszkania. W tych okolicznościach prawidłowy więc był wniosek organu, że brak przesłanek do umorzenia zaległości. Ponadto należy zauważyć, że jeśli skarżąca kwestionowała wysokość podatku, to w tej sprawie winna złożyć stosowny wniosek do właściwego organu podatkowego I instancji, który w odrębnym postępowaniu wydałby odpowiednią decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ K. Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/M. Skwierzyńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło