II FSK 1104/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędzia NSA Janusz Ruszyński (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ś. sp. z o. o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1235/05 w sprawie ze skargi Ś. sp. z o. o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 20 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatnicze - umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę kasacyjną. II FSK 1104/06 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 01 marca 2006 r. w sprawie I SA/Gl 1235/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "Ś." Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 20 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym ustalonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanie faktycznym: Spółka z o.o. Ś." w C. domagała się umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 r. w kwocie 78.380,20 złotych wraz z odsetkami w wysokości 879,39 złotych. Wniosek swój uzasadniała brakiem środków z uwagi na poniesienie znacznych nakładów w celu dostosowania zakładu do wymogów Unii Europejskiej przez modernizację instalacji amoniakalnej oraz ochronę środowiska (kotłownia ekologiczna). Spółka wskazała również na nakłady związane z uzyskaniem certyfikatu ISO 9001-2000. Spółka otrzymała pomoc publiczną w wysokości 97.833,20 złotych. Na dzień 31 października poniosła straty w wysokości 486.283,78 złotych z powodu nadmiernego stanu wyrobów gotowych. W roku 2003 osiągnęła zysk w wysokości 542.331,62 złote. Wskazując na treść art. 67 Ordynacji podatkowej Sąd I instancji stwierdził, że jeżeli organ podatkowy stwierdzi wystąpienie sytuacji odpowiadającej opisowi tej normy, to i tak nie ma obowiązku udzielenia ulgi. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd obejmuje samo postępowanie poprzedzając jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego wyboru. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uznał, że decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy zachowaniu norm regulujących procedurę oraz przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Rozpatrując sprawę organy podatkowe miały na uwadze wskazane przez stronę okoliczności i zdarzenia uzasadniające wystąpienie ustawowych przesłanek opisanych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, przeprowadziły ich analizę i doszły do wniosku, iż w sprawie nie zachodzi tego rodzaju szczególny stan faktyczny, który powodował udzielenie tej ulgi podatkowej. Wskazały, że działania inwestycyjne podatnika były działaniami przewidywalnymi i planowanymi a ich koszt był a przynajmniej powinien być znany podatnikowi. Poczynione przez Spółkę inwestycje nie wynikały więc z konieczności chwili, z przyczyny nagłej, wcześniej stronie nieznanej. Fakt przystąpienia do Unii Europejskiej był faktem powszechnie znanym i racjonalny przedsiębiorca mógł z łatwością przewidzieć a nawet wiedzieć, że będzie to oddziaływać na prowadzone przez niego interesy. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy słusznie nie uwzględnił podniesionego przez stronę argumentu, że odmowa umorzenia zaległości w łącznej kwocie nieprzekraczającej 80.000 zł spowoduje, ze niemożliwym może się stać dalsza działalność podatnika oraz zatrudnienie 130 osobowej załogi. W sytuacji, gdy straty z prowadzonej działalności do 31 października 2004 r. wyniosły prawie 500.000 zł okoliczność ta nie stanowi logicznego uzasadnienia twierdzenia o istnieniu ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego. Prowadzenie przedsiębiorstwa należy bowiem do władz Spółki, które decydują o tym czy istniejąca sytuacja ekonomiczna, gospodarcza pozwala na podejmowanie konkretnych inwestycji, jakie powinno być ich zabezpieczenie finansowe z uwzględnieniem wydatków stałych jakimi są podatki w tym podatki od nieruchomości. Podatnik nie może bowiem liczyć na to, że poniesiona w danym roku podatkowym strata musi skutkować udzieleniem ulg podatkowych, a jednocześnie zakładać, że poczynione inwestycje w dającej się przewidzieć przyszłości nie przyniosą spodziewanych zysków. Nie może również prowadzić swojej działalności w taki sposób by doprowadzić do upadłości firmy, a zagrożenie upadłością tłumaczyć koniecznością zapłaty podatków stanowiących dochód gminy na terenie której znajduje się jego zakład. Podejmowanie przez podatnika określonych decyzji ekonomicznych mających wpływ na osłabienie kondycji prowadzonego zakładu, również dotyczących ponoszenia nakładów finansowych w związku z modernizacją i rozbudową tego zakładu nie może stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych. Organ podatkowy mógł więc uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły przyczyny uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej. Trudności finansowe nie mogą być traktowane jako okoliczność uzasadniająca zastosowanie ulgi szczególnie, gdy wystąpiły one w następstwie działań samej strony i bez wykazania, że zastosowanie ulgi ( jako swoistego kredytowania podatnika ) przyczyni się do istotnego polepszenia tej sytuacji i spowoduje znaczącą naprawę jego kondycji finansowo -ekonomicznej. Według Sądu I instancji organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności i nie przekroczyły granic swobodniej oceny dowodów. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku "Ś." w C. Sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jako podstawę prawną skargi kasacyjnej jej autor wskazał art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającą na błędnej interpretacji powodów podejmowania przez skarżącą decyzji ekonomicznych i pominięciu ważnego interesu publicznego jako przesłanki uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowych. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że skarżąca Spółka miała świadomość konieczności uregulowania podatku od nieruchomości również w czasie, w którym zdecydowała się na modernizację instalacji amoniakalnej i poniesienie w związku z tym kosztownych nakładów. Władze Spółki, mając na względzie dobro miasta C. i bezpieczeństwo całego regionu, podjęły odpowiedzialną decyzję o konieczności poniesienia wydatków na poprawę bezpieczeństwa obiektu poprzez modernizację instalacji amoniakalnej i budowę ekologicznej kotłowni, co w znaczący sposób wpłynęło ostatecznie na ochronę. Zarzucił, że działaniom podatnika przyświecał jeden cel: dobro publiczne, zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom, w tym zatrudnionym w spółce pracownikom i ochrona środowiska naturalnego. Koniecznie zdać sobie należy sprawę z tego, że nie poniesienie przez skarżącą spółkę przedmiotowych wydatków mogło doprowadzić do katastrofy ekologicznej, czego Sąd odwoławczy w ogóle nie uwzględnił w swoich ustaleniach. Zdaniem autora skargi kasacyjnej indywidualna decyzja władz spółki podjęta w interesie publicznym powinny być wartością nadrzędną w stosunku do konieczności uregulowania należności publicznoprawnej. Nie uwzględniono korzyści jakie wskutek działań Spółki odniosła gmina: zatrudnienie wielu pracowników, ekologiczne technologie produkcyjne. bezpieczeństwo regionu i wyeliminowanie możliwości skażenia regionu. Według autora skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie nie występuje przypadek niepowodzenia finansowego lecz konieczność modernizacji i przebudowy instalacji amoniakalnej, a więc inwestycja nastawiona na ochronę dobra publicznego, którym jest zdrowie mieszkańców i ochrona środowiska naturalnego. Nie występuje więc przypadek nierozważnych działań gospodarczych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że autor skargi kasacyjnej zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu mylne rozumienie normy prawnej zawartej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut powyższy okazał się nieuzasadniony. Nie powinno budzić wątpliwości stwierdzenie, że udzielenie uznaniowej ulgi podatkowej, którą jest umorzenie zaległości podatkowych jest czynnością z zakresu gospodarowania zasobami finansowymi państwa. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor akcentuje jako przesłankę umorzenia zaległości podatkowych interes publiczny, który w tym konkretnym przypadku polega na konieczności poniesienia nakładów na modernizację chłodni, na przystosowaniu jej do wymogów prawa unijnego i na zapewnieniu właściwej ochrony środowiska i bezpieczeństwa mieszkańców. Przesłanka interesu publicznego, o której mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej stanowi dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa. Interes publiczny ma charakter niedookreślony. Wymaga to od organów stosujących art. 67 Ordynacji podatkowej dokonania oceny skutków rozstrzygnięć z punktu widzenia wartości tworzących ten interes publiczny. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia przez organy podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął, że w sprawie objętej skargą kasacyjną nie wystąpiła sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, skarżąca Spółka nie była w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zresztą nie twierdzi tego również autor skargi kasacyjnej, Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że działania inwestycyjne Spółki były działaniami przewidywalnymi i planowanymi, a ich koszt powinien być Spółce znany. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie zastosował kierunkowe dyrektywy zawarte w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej oceniając trafność rozstrzygnięcia organów podatkowych. Należy też zwrócić uwagę na to, że decyzja wydana na podstawie uznania administracyjnego wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznych przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia sprawy mimo zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Nie kwestionując tego, że decyzje Spółki z o.o. Ś." w C. o modernizacji zakładu były uzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydatki na modernizację i na inwestycje nie dają podstaw do twierdzenia, że mają one pierwszeństwo wobec zasady płacenia podatków. Ta konstatacja jest prawidłowa, gdyż każda działalność gospodarcza jest związana z koniecznością podejmowania działań zmierzających do poprawy konkurencyjności na rynku, a więc i do polepszenia kondycji finansowo-ekonomicznej. Działania te muszą jednak uwzględniać zasadę powszechności opodatkowania. Skoro więc nie można stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował błędną wykładnię art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej należało skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.