II OSK 788/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 669/05 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Sąd I instancji podniósł, iż podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu strony stanowi art. 15 ust 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 roku Nr.87 poz.960). Przepis ten wymaga - dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego - zaistnienie przesłanki opuszczenia przez tą osobę lokalu. Wiążę się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcje ewidencji umożliwiającą określenie, gdzie kto mieszka. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], został eksmitowany w dniu [...] przez organ do tego uprawniony tj. Komornika Rewiru [...] Sądu Rejonowego w S. Tym samym została spełniona przesłanka art. 15 ust 2 powołanej ustawy. Sąd I instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku V SA 234/00 (Lex 80641), zgodnie z którym sąd administracyjny nie może uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpieniem z powództwem o eksmisję, a wyrok eksmitujący wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Powoływanie się skarżącego w skardze, że nie posiada on prawa do lokalu socjalnego nie uzasadnia, zdaniem Sądu I instancji, wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł C. P. reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w S. podczas gdy skarżący uważa, że opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu nie jest trwałe. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zastosowanie względem C. P. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest dalece krzywdzącym dla skarżącego. Wskutek eksmisji musiał on bowiem opuścić przedmiotowy lokal jednakże nie można powiedzieć, iż jest to stan trwały. Skarżący nie wyprowadził się bowiem z S. Cały czas, mieszka i pracuje w S. Ponadto do miejsca, z którego został eksmitowany przychodzi odwiedzać swoje dzieci. W komórce znajdującej się na terenie posesji, z której został eksmitowany są cały czas rzeczy należące do niego i skarżący również przychodzi tam, jeżeli któraś z tych rzeczy jest mu potrzebna. Nadto skarżący w związku z decyzją o wymeldowaniu nie może podawać stałego adresu do korespondencji. W tym celu korzysta z adresu znajomych u których aktualnie zamieszkuje. O trwałym opuszczeniu przez skarżącego miejsca zamieszkania można mówić w sytuacji, gdyby na stałe wyjechał z S., nie utrzymywał żadnych kontaktów z rodziną, w tym ze swoimi dziećmi oraz byłą żoną oraz, gdyby zabrał wszystkie swoje rzeczy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania A. P. wskazała, iż skarżący od dnia eksmisji, czyli od [...] nie pobierał rzeczy pozostawionych przez komornika na jej posesji. Nadal komórka jest zaplombowana oryginalnymi pieczęciami komorniczymi. Skarżący odwiedza dzieci raz lub dwa razy w miesiącu, gdyż nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Dodatkowo A. P. podniosła, iż dom, w którym mieszka, został jej przekazany aktem notarialnym przez matkę - umową darowizny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie można skutecznie zarzucać, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Bezsporne jest, iż w dniu [...] została wykonana wobec skarżącego eksmisja z lokalu przy ul. [...] w S. przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. C. P. nie zamieszkuje zatem od tej daty w spornym lokalu, co potwierdzają zarówno sąsiedzi przesłuchani w toku postępowania administracyjnego, jak również fakt ten wynika z przeprowadzonej w dniu [...] kontroli meldunkowej pod wskazanym adresem. Okoliczności tych nie kwestionuje również sam skarżący, który przyznał, iż przy ul. [...] przebywa sporadycznie, albowiem w przedmiotowym lokalu zamieszkują jego dzieci, które odwiedza. Nadto skarżący bywa na terenie posesji bowiem w komórce na podwórku znajdują się jego rzeczy przeniesione tam w dniu eksmisji przez Komornika. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, iż w sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07). W skardze kasacyjnej skarżący wywodzi, iż trwałe opuszczenie przedmiotowego lokalu mogłoby mieć miejsce tylko w sytuacji, gdyby skarżący opuścił S. i nie utrzymywał żadnych kontaktów z byłą żoną i z dziećmi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela takiego stanowiska. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyraźnie wskazują przesłanki wymeldowania, tj. opuszczenie miejsca stałego lub czasowego pobytu (lokalu) oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. A zatem nie jest konieczne zerwanie jakichkolwiek kontaktów z rodziną i wyprowadzenie się z danej miejscowości. Rzeczywiście wymeldowanie niesie za sobą pewne niedogodności, o których wspomina skarżący w skardze kasacyjnej, jednakże nie mogą one stanowić podstawy jej uwzględnienia. Trzeba bowiem pamiętać, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu C. P. Skoro skarżący od 2003 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, albowiem przepisy art. 209 i 210 ustawy P.p.s.a. mają zastosowanie tylko co do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną ze środków Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny – art. 258-560 ustawy P.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), pełnomocnik powinien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie.