II SA/Wa 2224/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Kube (spraw.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. w sprawie ustalenia wysokości odprawy emerytalnej - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 1996 r. na podstawie art. 139 kpa oraz art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), w wyniku odwołania złożonego przez J. R. od decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...], dotyczącej wypłacenia odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby, uchylił zaskarżona decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości odprawy emerytalnej w wysokości [...] % wynagrodzenia miesięcznego wraz z dodatkami o charakterze stałym i ustalił wysokość tej odprawy w wysokości [...] %. Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach, po rozpoznaniu skargi na wyżej wymienioną decyzję ostateczną, wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 oddalił skargę. Sąd w uzasadnieniu tego orzeczenia, wskazał, że skoro organ I instancji wyliczył odprawę emerytalną z ewidentnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 pkt 2 kpa, to organ odwoławczy był umocowany do wydania orzeczenia na niekorzyść odwołującego się. Wyjaśniono, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw prawnych do kwestionowania odmowy zaliczenia do nieprzerwanej służby w rozumieniu art. 99 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy okresu od [...] lutego 1988 r. do dnia podjęcia przez skarżącego służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnej w G. W dniu [...] czerwca 2005 r. J. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. zarzucając: • naruszenie przepisu art. 99, 129 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, • naruszenie art. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 48 dekretu z 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 ze zm.), • naruszenie § 2 pkt 5 zarządzenia MSW z dnia 4 marca 1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa (MP. Nr 9, poz. 48 ze zm.), • naruszenie art. 19 Wytycznych nr 9 Komendanta Głównego Straży Pożarnej z 15 grudnia 1976 r. w sprawie niektórych zasad dotyczących mianowania, przenoszenia i zwolnienia ze służby funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. Zarządzeń i Rozkazów KGSP z 1997 r. nr 1 , poz. 6), • rażące naruszenie procedury administracyjnej w szczególności art. 7 – 9, 11, 77, 80 – 107 kpa). Komendant Główny PSP decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. Po rozpoznaniu wniesionego przez J. R. odwołania przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że brak jest podstaw do zakwestionowania ze względów merytorycznych zaskarżonej decyzji, ponieważ było ona już przedmiotem kontroli OZ NSA w Katowicach, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 oddalił skargę. Powołując się na te orzeczenie zwrócono uwagę, że Sąd w jego uzasadnieniu szczegółowo analizował przebieg pracy i służby J. R. i wyliczenia przyznanej kwestionowaną decyzją odprawy uznał za prawidłowe. Organ podał, że jest związany oceną wyrażoną w tym wyroku. Jednocześnie wskazano, że od chwili wydania tego orzeczenia nie pojawiły się żadne okoliczności, które mogłyby kwestionować te ustalenia. Organ za bezpodstawne uznał zarzuty wnioskodawcy, iż został zwolniony ze służby podstępnie bez wydania decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2005 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią, w mocy decyzji organu I instancji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. Wnoszący skargę, na podstawie art. 55 § 3 i 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł o rozważenie możliwości wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z informacją o istotnych naruszeniach prawa przez organ administracji. Ponadto zwrócił się do Sądu o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono: • rażące naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 99, 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 art. 48 dekretu z 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, art. 5, 29 § 3 kodeksu pracy, art. 56 kodeksu cywilnego w związku z art. 48 powołanego wyżej dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, • naruszenie § 2 pkt 5 zarządzenia MSW z dnia 4 marca 1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa, • naruszenie art. 19 Wytycznych nr 9 Komendanta Głównego Straży Pożarnej z 15 grudnia 1976 r. w sprawie niektórych zasad dotyczących mianowania, przenoszenia i zwolnienia ze służby funkcjonariuszy pożarnictwa, • dowolną interpretację § 8 i § 9 zarządzenia nr 23 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1976 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania nagród jubileuszowych i dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. Zarz. Rozk. KGSP 1976 nr 1 -2, poz. 11), • dowolną interpretację art. 76 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 11 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.), • art. 13 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przez niezastosowanie przepisów Uchwały Nr 34 Rady Ministrów z 18 lutego 1976 r. w sprawie wynagrodzenia funkcjonariuszy pożarnictwa oraz niezastosowanie przepisów § 2 pkt 5 Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa. Skarżący wyjaśnił, że wyrok OZ NSA z 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 jest przedmiotem jego skargi o wznowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 156 § 1 kpa ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach zakreślonych przez ten przepis, tzn. nie może jej rozpatrywać co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, organ winien wykazać brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 kpa. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzja ostateczna Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] marca 1996 r., której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący była przedmiotem kontroli OZ NSA w Katowicach, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1900/00 oddalił skargę. W tej sytuacji odwołując się do poglądów wyrażonych w piśmiennictwie, a także w orzecznictwie sądowym, należy stwierdzić, że w wypadku, gdy decyzja lub postanowienie były już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd, to oddalenie przez sąd administracyjny skargi zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzania nieważności, co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1992 r., I SAB 63/92, J. Borkowski Komentarz, 2004, s. 710). Natomiast w sytuacji gdy wskazane zostały przez stronę przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 kpa, które wykraczają poza przedmiot rozstrzygnięcia Sądu, a w szczególności takie, które nie były znane Sądowi i przezeń oceniane, organ winien po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w tym przedmiocie, wydać stosowną decyzję. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Komendanta Głównego PSP nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wydana na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 kpa o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. nie narusza prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organ bowiem prawidłowo ustalił, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 kpa decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...], skontrolowanej przez Sąd w wyniku wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Należy także wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.