II SA/Go 807/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 7 zł (siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005r. S.S. zwrócił się do Wójta Gminy o unieważnienie decyzji o zameldowaniu K.U., w miejscowości [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Wójt Gminy odmówił wymeldowania K.U. z miejsca pobytu stałego. Decyzja wydana została na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DZ.U.z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że brak jest przesłanek do wymeldowania K.U., bowiem od 1999roku zamieszkuje on pod wskazanym adresem wraz z rodziną. Od decyzji I instancji S.S. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona podnosi, że jest właścicielem nieruchomości nr [...] oraz, że nie wyrażała zgody na zameldowanie pod wskazanym adresem swego zięcia – K.U.. W odwołaniu strona podważa zgodność z prawem decyzji zameldowaniu K.U., ponadto opisuje konflikty rodzinne, które - w jej ocenie – są przeszkodą w zameldowaniu K.U. pod wskazanym adresem. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ II instancji w całości podzielił argumentację organu I instancji co do braku przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wymeldowania K.U. ze wskazanego lokalu. S.S. wniósł skargę. W skardze skarżący stwierdza, że zameldowanie K.U. nastąpiło, pomimo sprzeciwów skarżącego jako właściciela nieruchomości. Skarżący opisuje nieporozumienia jakie mają miejsce pomiędzy nim, a K.U.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz na bezczynność organów. Kontrola wykonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozstrzygając dana sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień, niż te które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, Sąd nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, uchylił decyzje organów obydwu instancji z innych przyczyn, niż opisane w skardze. Skarżący w swoim wniosku z dnia [...] czerwca 2005r. domaga się unieważnienia decyzji o zameldowaniu K.U. w miejscowości [...]. Z treści wniosku skarżącego wynika wyrażnie, że domaga się on cyt: "unieważnienia decyzji zameldowania", co należy rozumieć w ten sposób, że skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji o zameldowaniu. Organ jest związany treścią żądania strony, a dopiero w wypadku wątpliwości organ administracyjny winien wezwać wnoszącego podanie o sprecyzowanie treści żądania. Wobec jednoznacznie sformułowanego żądania, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba wzywania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez sprecyzowanie jego treści. Z datą doręczenia organowi żądania skarżącego, winno nastąpić wszczęcie pierwszego etapu postępowania w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji o zameldowaniu K.U.. Tymczasem organ administracyjny prowadził postępowanie w kierunku wymeldowania K.U. z lokalu położonego w [...], a decyzje wydane zostały w przedmiocie wymeldowania. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest stwierdzenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęte na żądanie strony, składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich dotyczy kwestii wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, drugi zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Datę wszczęcia pierwszego z nich ustala się według art. 61 § 1 i 4 k.p.a. Natomiast drugie rozpoczyna się z momentem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zgodnie z treścią art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. W pierwszej fazie postępowania bada się jedynie kwestie formalne. Postępowanie wyjaśniające winno w tym przypadku dotyczyć takich kwestii jak: wniesienia żądania przez legitymowany podmiot, mający zdolność do czynności prawnych, wskazania podstaw z art. 156 § 1 k.p.a. Pierwsza faza postępowania kończy się bądź wydaniem postanowienia o wszczęciu, gdy spełnione są warunki formalnoprawne, bądź decyzją o odmowie wszczęcia, gdy warunki te nie są spełnione. O tym, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. organ może zadecydować, dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania. Zgodnie z treścią art. 157 § 1 kp.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. A zatem, reasumując, postępowanie w niniejszej sprawie winno być prowadzone w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji o zameldowaniu K.U., czyli na podstawie a rt. 156 i nast. k.p.a. Organ błędnie przeprowadził postępowanie w kierunku wymeldowania K.U.. Należy ponadto zwrócić uwagę, że w aktach sprawy brak jest przedmiotowej decyzji o zameldowaniu K.U. w wymienionym lokalu, co stanowi uchybienie z art. 7 i 77 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Skarżącemu przyznane zostało w niniejszej sprawie prawo pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 8 marca 2006r. skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania w postaci kosztów dojazdu do Sądu w wysokości 7 zł. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.