II SA/Bk 1027/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-03-09
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, jeśli skarżący na jednej kartce papieru złożył zarówno odwołanie od decyzji, jak i skargę na bezczynność organu, a podpis widniał jedynie pod skargą na bezczynność?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 62 w zw. z art. 64 § 2 kpa, poprzez nieprawidłowe wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołania. Organ powinien był wezwać skarżącego do złożenia kopii odwołania podpisanej przez niego, a nie jedynie do podpisania złożonego pisma, zwłaszcza gdy odwołanie i skarga na bezczynność stanowiły odrębne żądania podlegające rozdzieleniu do osobnych akt.Stan faktyczny
Kierownik MOPS wydał decyzję przyznającą częściowo zasiłek celowy i odmawiającą przyznania innych świadczeń. K. M. wniósł odwołanie do SKO oraz skargę na bezczynność organu I instancji, umieszczając oba pisma na jednej kartce papieru. Podpis widniał jedynie pod skargą na bezczynność. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania z powodu braku jego podpisu, mimo wezwania do uzupełnienia braków. K. M. zaskarżył postanowienie SKO do WSA, argumentując, że podobne odwołania były wcześniej rozpatrywane.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., stwierdził, że postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy przyznania części świadczeń z pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego K. M. kwotę 34,20 (trzydzieści cztery dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia [...] września 2005 roku, nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał panu K. M. zasiłek celowy w wysokości 120 zł na częściowe pokrycie wydatków, odmówił przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 1 lit. a) i c) oraz świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 2 lit. b), c), d) i f) oraz od i) do o), umorzył postępowanie w zakresie przyznania zasiłku okresowego oraz odmówił przyznania pomocy z Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących..
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się pan K. M. wnosząc w jednym piśmie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz skargę na bezczynność tego organu w rozpatrywaniu jego wniosków w okresie od miesiąca sierpnia do września 2005 roku.
W dniu [...] października 2005 roku w sprawie nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. powołując się na art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowe odwołania, którego braków formalnych strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu stwierdzono, iż pismo odwołującego sporządzone zostało w formie wydruku komputerowego na jednej kartce papieru. Na jednej ze stron została zawarta skarga (odwołanie) dotyczące przedstawionej wyżej decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., na odwrocie tej kartki skarga na bezczynność organu
I instancji w sprawie rozpatrywania wniosków pana K. M. w okresie czasu od sierpnia do września 2005 roku. Podpis pana K. M. widnieje jedynie pod skargą na bezczynność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż zarówno odwołanie, jak i skarga na bezczynność mimo, że sporządzone na jednej kartce papieru - stanowią dwie odmienne i nie związane ze sobą czynności prawne. Świadczy o tym ich treść oraz samo rozmieszczenie na kartce papieru. Na podstawie przepisu art. 63 § 3 Kpa każda z przedmiotowych czynności powinna zostać podpisana przez odwołującego. Organ podkreślił, iż w trakcie postępowania administracyjnego pan K. M. został wezwany (zgodnie z treścią art. 64 § 2 Kpa) do złożenia podpisu pod odwołaniem oraz pouczony o konsekwencjach prawnych niedopełnienia nałożonego na niego obowiązku. We wskazanym terminie nie uzupełnił jednak braku formalnego odwołania, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Organ jednocześnie podkreślił, iż wydając powyższe rozstrzygnięcie opierał się na stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w którym wskazano w jakiej formie winno zapaść orzeczenie w tym przedmiocie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku pan K. M. stwierdził, iż jego dotychczasowe odwołania na decyzje MOPS w Z. składane w okresie od maja do sierpnia 2005 roku miały identyczną formę i treść jak przedmiotowe odwołanie i nie stanowiło to przeszkody w ich rozpatrzeniu. Skarżący wskazał również, iż organ zobligowany jest do osobnego rozpatrzenia każdego wniosku, przy równoczesnym braku możliwości połączenia ich do wspólnego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte
w omówionym orzeczeniu, w konkluzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia Sąd również do oceny sprawy w nieco innym aspekcie, niż ujęły to zarzuty skargi.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony tylko w aktach sprawy.
W sprawie niniejszej skład orzekający dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący na jednej kartce papieru złożył zarówno skargę na bezczynność organu I instancji w szeregu bliżej nie określonych sprawach jak i odwołanie od konkretnej decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z.
Przepis art. 62 kpa dopuszcza rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych
w jednym postępowaniu, ale tylko przy zaistnieniu określonych w nim przesłanek
tj: identyczności stanu faktycznego, identyczności podstawy prawnej oraz właściwości jednego organu administracji państwowej. Przesłanki te
w rozpatrywanej sprawie łącznie nie wystąpiły, dlatego też organ słusznie potraktował oświadczenia woli złożone przez stronę jako dwa odrębne żądania:
a) odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2005 roku oraz
b) zażalenie na bezczynność MOPS polegającą na nierozpoznaniu bliżej niewskazanych wniosków skarżącego.
Potraktowanie w/w oświadczeń woli jako odrębnych żądań niosło za sobą
skutek w postaci konieczności spełnienia przez każde z nich
z osobna wymogów co do treści i formy określonych przez przepis art. 63 kpa. Podaniem bowiem w rozumieniu przepisów Kpa są wszelkiego rodzaju oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania i należą do nich również odwołania jak i skarga na bezczynność.
Zgodnie z treścią art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. § 3 cytowanego przepisu stanowi o obowiązku podpisania podania wniesionego na piśmie.
W myśl natomiast z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymogom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Oba pisma (zawarte w jednej " skardze" z dnia [...] października 2005 roku) podlegały rozdzieleniu. W tym celu należało zobowiązać stronę do złożenia drugiego egzemplarza pisma, podpisanego przez stronę. SKO wezwało jedynie stronę do podpisania odwołania, natomiast nie wezwało do złożenia kserokopii dokumentu.
Niezrozumiałe pozostaje zobowiązanie skarżącego jedynie do podpisu pisma, mając na uwadze to, iż pisma te podlegały rozdzieleniu do osobnych akt administracyjnych. Dotyczyły bowiem odrębnych żądań skarżącego, które podlegały rozdzieleniu stosownie do art. 62 kpa.
Takie stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zajął już w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2005 roku sprawie sygnatura akt II SA/Bk 14/05, gdzie wskazano, iż stronę należało zobowiązać do złożenia drugiego egzemplarza podpisanego, a nie podpisania złożonego już odwołania.
Organ wprawdzie wziął pod uwagę wytyczne Sądu - wskazane w tym orzeczeniu - w przedmiocie formy pozostawienia odwołania bez rozpoznania
i prawidłowo wydał postanowienie w trybie art. 134 kpa tj. stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Zgodnie bowiem z poglądem dominującym w orzecznictwie jak i doktrynie, pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w art. 134 Kpa ( vide: Komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Wyd. Zamykacze 2000 r., Lex ("Omega") 4/2005; Piotr Przybysz, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", s. 266-267,Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r.; wyrok NSA z dnia 17.11.1998 r., sygn. akt III SA 1161/97, publ. Lex nr 37130; wyrok NSA z dnia 22.12.1998 r., sygn. akt III SA 4842/97, publ. Lex nr 37160 ).
Reasumując, naruszenie art. 62 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa, poprzez nieprawidłowe wezwanie pana K. M. do usunięcia braków formalnych odwołania tj. jego podpisania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu.
Rozpatrując obecnie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych wyżej wskazań co do dalszego postępowania. Wezwie skarżącego do złożenia
w określonym terminie kopii odwołania podpisanej przez niego i w zależności od postawy strony albo nada odwołaniu bieg, albo wyda postanowienie o jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 Kpa.
Reasumując, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie Sądu odnośnie pkt II wyroku stanowi wymóg procesowy z art. 152 cyt. ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie przez sąd o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 209 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Kierując się tym przepisem sąd uznał, iż skarżący wykazał fakt poniesienia wydatków związanych z przyjazdem do sądu – łącznie 34,20 zł. Sądowi z urzędu jest wiadomym, iż cena biletu PKS podana przez stronę odpowiada rzeczywistości. Jako zatem celowe i niezbędne należało uznać koszty dojazdu do sądu na rozprawę
w dniu 9 marca 2006 roku.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło