II FSK 1201/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędzia NSA Janusz Ruszyński (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 19/06 w sprawie ze skargi M. G. o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Lu 1106/99 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II FSK 1201/06 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie I SA/Lu 19/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. G. o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Lu 1106/99 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji wyjaśnił, że M.G. uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania wskazał, że podstawą prawną wniosku jest popełnienie przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez sędziów orzekających w sprawie, (art. 273 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzekanie na podstawie zwyczaju (art. 271 pkt 2 ppsa). Wnioskodawca twierdził, że sędziowie nie zapoznali się rzetelnie ze stanem faktycznym sprawy, a zaniedbanie to mieści się w wymiarze ocen karnych, ponieważ naraża go na rażące straty materialne. Sąd I instancji wskazał, że z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub, że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Według Sądu I instancji powyższe wyjątki nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż nie zostało wszczęte postępowanie karne. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez Sąd orzekający w trybie zwykłym art. 271 pkt 2 ppsa przez to, że orzekał on na podstawie zwyczaju, co przy braku informacji dla skarżącego o takim sposobie orzekania pozbawiło go możliwości działania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 271 pkt 2 ppsa. Skarżący miał bowiem zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona oraz prawo do samodzielnego podejmowania czynności prawnych. Skarżący brał udział w postępowaniu sądowym i nie był pozbawiony możliwości działania. Zdaniem Sądu I instancji z samego uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania wynika, że podnoszone przez wnioskodawcę podstawy nie zachodzą, co skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 § 1 ppsa. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. G. reprezentowany przez doradcę podatkowego zarzucił naruszenie art. 273 § 1 pkt 2, 274, 280 i 281 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 7 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za wszystkie instancje. Zdaniem autora skargi kasacyjnej powyższy przepis konstytucyjny wyklucza powoływanie się jakiegokolwiek sądu na jakiekolwiek orzecznictwo w ogóle. Kolejny zarzut sprowadza się do tego, że mimo wątpliwości Sądu I instancji, co do dopuszczalności wznowienia, Sąd ten nie wystąpił w trybie art. 280 § 2 do skarżącego o udzielenie wyjaśnień. Nadto według autora skargi kasacyjnej nietrafne jest wnioskowanie Sądu I instancji na temat art. 274 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W szczególności nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 273 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z jego treścią można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub, że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przestępstwo musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem, gdyż tylko taki wyrok potwierdza popełnienie przestępstwa. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż nawet autor skargi kasacyjnej nie wskazuje na istnienie prawomocnego wyroku stwierdzającego popełnienie przestępstwa uzasadniającego wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania bez ustalenia popełnienia przestępstwa wyrokiem skazującym jest możliwe również w przypadku, gdy postępowanie karne nie może się toczyć. Chodzi tu np. o zawieszenie postępowania karnego. Również i taki przypadek w niniejszej sprawie nie występował. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że istnieją jakiekolwiek przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania karnego. Postępowanie karne dotyczące przestępstwa uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie I SA/Lu 1106/99 nie zostało wszczęte i nie wykazano, by ono nie mogło być wszczęte. Trafnie uznał Sąd I instancji, że brak podstaw do zastosowania art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i 274 p.p.s.a. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył również art. 280 i 281 p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania Sąd wstępnie bada skargę pod względem formalnym. Badanie to dotyczy sprawdzenia, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania. Sąd przy wstępnym badaniu skargi o wznowienie postępowanie musi stwierdzić, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają rozpoznanie skargi. Jeżeli z samej treści skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia nie zachodzi, to taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa do zażądania przez Sąd, aby zgłaszający skargę uprawdopodobnił okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Do skargi o wznowienie nie dołączono odpisu wyroku skazującego z poświadczeniem jego prawomocności. Nie dołączono odpisu jakiegokolwiek wyroku skazującego potwierdzającego, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Podstawą do wznowienia postępowania nie jest również zarzut wydania wyroku na podstawie przywołanego w nim orzecznictwa. Zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ewentualne wydanie wyroku na podstawie orzecznictwa, którego skarżący nie zna w niczym nie pozbawia skarżącego możności działania. Z powyższych względów uzasadnione było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że skarżący miał zdolność do występowania przed sądem jako strona i prawo do samodzielnego podejmowania czynności procesowych. Skarga kasacyjna podlega więc oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.