VI SA/Wa 1300/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-15
Skład orzekający: Maria Jagielska, Halina Emilia Święcicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, cofając uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów, jest związany datą początkową biegu tego zakazu wskazaną przez sąd, a jeśli sąd jej nie podał, czy organ ma obowiązek ją ustalić?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym przez sąd. Jeśli sąd, przesyłając orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów, nie podał daty początkowej biegu tego zakazu, organ administracji ma obowiązek ją ustalić, a nie dowolnie ją określać. Niewłaściwe ustalenie tej daty stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, wydanej w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów na okres dwóch lat. Sąd nie podał daty początkowej biegu zakazu. Organ pierwszej instancji ustalił tę datę na podstawie oświadczenia skarżącego o utracie prawa jazdy, a następnie skorygował ją w kolejnym zawiadomieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, kwestionując ustalenia organów odnośnie daty rozpoczęcia biegu zakazu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. W. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. B prawo jazdy nr [...], seria druku [...] wydane w dniu [...] czerwca 1990 r. przez Urząd Dzielnicy [...] powołując się na art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Karny Sekcja Wykonawcza przy piśmie z dnia 24 lutego 2004 r. sygn. akt [...] przesłał Urzędowi Gminy [...] Wydziałowi Komunikacji odpis orzeczenia z dnia [...] lutego 2004 r. sygn. akt [...] celem wykonania kary dodatkowej w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W piśmie nie podał początkowej daty, od której należy liczyć okres wykonywania tego zakazu.
Pismami z dnia 8 marca 2004 r. i 31 marca 2004 r. Podinspektor Dzielnicy [...] działający z upoważnienia Prezydenta m. W. wezwał skarżącego o zwrot dokumentu prawa jazdy lub złożenia oświadczenia o jego utracie. Wezwania, dwukrotnie awizowane, zostały zwrócone do organu z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie".
Komisariat Policji [...] - do którego zwrócił się organ o pomoc - ustalił, iż skarżący przebywa w Areszcie Śledczym Warszawa [...] do dnia [...] sierpnia 2004 r.
Pismem z dnia 10 września 2004 r. wezwano skarżącego o zwrot do depozytu dokumentu prawa jazdy. Na wezwaniu zamieszczona była informacja, iż orzeczony środek karny w sprawie zakazu prowadzenia pojazdów liczony będzie od dnia zwrotu dokumentu.
W dniu 23 lutego 2005 r. skarżący złożył oświadczenie o zagubieniu dokumentu prawa jazdy w 2002 roku.
Podinspektor Dzielnicy [...] działający z upoważnienia Prezydenta m. W. pismem z dnia 23 lutego 2005 r. zawiadomił Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny Sekcję Wykonawczą w W. oraz skarżącego o wykonaniu środka karnego. W zawiadomieniu wskazano, iż początek orzeczonej kary dodatkowej liczy się od dnia 23 lutego 2005 r. a koniec upływa z dniem 23 lutego 2007 r.
Decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2005 r. z up. Prezydenta m. W., na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.) orzeczono o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. "B" – prawo jazdy nr [...], seria druku [...] wydane w dniu [...] czerwca 1990 r. przez Urząd Dzielnicy [...], wobec M. K.
W uzasadnieniu powołano się na wyrok Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Karny z dnia [...] lutego 2004 r., którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Wskazano, iż bieg orzeczonego środka karnego rozpoczął się od dnia 23 lutego 2005 r., tj. dnia, w którym zostało złożone oświadczenie o utracie wymienionego w sentencji dokumentu prawa jazdy.
W aktach sprawy znajduje się protokół ze złożonego w dniu 1 marca 2005 r. przez skarżącego oświadczenia o utracie prawa jazdy w 2002 roku oraz złożeniu kopii aktu oskarżenia z którego wynika, że we wskazanym roku powiadomił organy Policji o utracie prawa jazdy.
W dniu [...] marca 2005 r. zawiadomieniem o wykonaniu środka karnego z odręczną adnotacją "korekta do zawiadomienia z dn. 23.02.05r." organ powiadomił Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny Sekcję Wykonawczą w W. oraz skarżącego o wykonaniu środka karnego wskazując, iż początek liczy się od 26 sierpnia 2004 r. a koniec upływa z dniem 26 sierpnia 2006 r. Na odwrocie zawiadomienia wskazano, że wyrok jest prawomocny z dniem [...] lutego 2004 r. ale z racji przebywania w zakładzie karnym od [...] czerwca 2003 r. do [...] sierpnia 2004 r. zakaz nie biegnie, rozpoczyna się z dniem [...] sierpnia 2004 r.
Z decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie zgodził się skarżący, składając w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. pismo z dnia [...] marca 2005 r. zatytułowane jako "zażalenie".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, przytaczając treść art. 182 kodeksu karnego wykonawczego, iż organ I instancji miał obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na okres dwóch lat, tak bowiem orzekł sąd. Organ przyjął datę zgłoszenia zagubienia prawa jazdy jako datę rozpoczęcia terminu cofnięcia uprawnień. Powołał się na art. 43 kodeksu karnego, który w § 2 stanowi, iż pozbawienie praw publicznych lub zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia; okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo, a w § 3 wskazuje, iż orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.
Ponadto, organ wskazał, iż ustne powiadomienie policjantów o zagubieniu prawa jazdy nie jest powiadomieniem właściwego organu, którym jest Prezydent m. W.
Od powyższej decyzji M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, iż została wydana z naruszeniem art. 7, 75 § 1, 76, 77 i 80 k.p.a. Kwestionował ustalenia organu odnośnie daty, od której biegnie zakaz prowadzenia pojazdów. Powoływał się na zawiadomienie, w którym wskazano datę 26 sierpnia 2004 r. Podnosił, iż zgłaszał już w 2002 roku zagubienie prawa jazdy. Do skargi załączył protokół przesłuchania oskarżonego potwierdzający ten fakt.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie podkreślając, że organ administracyjny był związany wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2004 r. o sygn. akt [...]. Organ nie dokonywał czynności materialno-technicznej (przejęcia dokumentu prawa jazdy), lecz czynności administracyjno-prawnej (cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydanej w wyniku orzeczonej przez sąd kary dodatkowej w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat.
W myśl art. 182 kodeksu karnego wykonawczego, organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184).
Jak wynika z art. 182 § 2 k.k.w. i jak zasadnie wskazano w odpowiedzi na skargę, organ jest związany orzeczeniem sądu. W stosunku do skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów przez okres dwóch lat.
Sąd przesyłając odpis orzeczenia, w którym orzeczono karę dodatkową w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, pomimo obowiązku wynikającego z art. 184 k.k.w. nie wskazał daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Organ nie zwrócił się do sądu o wskazanie tej daty i sam ja ustalał. Wydając decyzję o cofnięciu uprawnień wskazał jako datę początkową, od której liczony jest zakaz, datę, w której skarżący złożył oświadczenie; taką samą datę wskazał w zawiadomieniu o wykonaniu środka karnego. Datę początkową skorygował w wydanym, drugim zawiadomieniu o wykonaniu środka karnego uznając, iż kara liczy się od dnia wyjścia z zakładu karnego.
Sąd nie kwestionował wskazanego w drugim zawiadomieniu, z dnia [...] marca 2005 r. okresu odbycia orzeczonej kary dodatkowej, do czego miał prawo na podstawie art. 185 k.k.w., co zdaje się potwierdzać prawidłowość wskazanych w nim dat.
Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów miał obowiązek cofnięcia posiadanego uprawnienia ale na podstawie podanej przez sąd daty początkowej. Organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2004r. nie ustalił, która data jest datą, od której liczony jest okres wykonywania orzeczonego środka karnego.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo wskazanych wyżej uchybień stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. są związani rygorami procedury administracyjnej, określającej obowiązki organu administracji publicznej w zakresie prowadzenia postępowania i podejmowania decyzji. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jest zobowiązany zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Swoje rozstrzygnięcie uzasadnić według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
W rozpatrywanej sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło