II SA/Wa 91/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Anna Siwonia po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika A.B., J.B. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z poźn. zm.), odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Na podstawie art. 83 ww. ustawy przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy jest możliwe gdy spełnione są następujące przesłanki: - wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2005 r. A.B. została uznana za częściowo niezdolną do pracy. Zatem nie został spełniony przez ww. jeden z warunków wymaganych do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, a mianowicie całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. We wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, działający w imieniu skarżącej pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji i podał, że jego stan zdrowia znacznie się pogorszył. Wskazał, że A.B. przepracowała 32 lata, 2 miesiące i 13 dni. Przestała pracować z powodu choroby. Nie złożyła wniosku o przyznanie jej renty z powodu stanu zdrowia wyłącznie dlatego, że zapadła na chorobę [...]. Ponadto podkreślił jej bardzo trudną sytuację materialną oraz bardzo duże wydatki związane z leczeniem i koniecznością przyjmowania drogich lekarstw. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2005 r. i w uzasadnieniu przytoczył wcześniejszą argumentację. Podkreślił, że zgodnie z art. 14 ust 3 ustawy emerytalnej podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości. Jak z powyższego wynika orzeczenie lekarza orzecznika ZUS albo komisji lekarskiej jest wiążące dla organu rentowego jak również dla Prezesa ZUS, co oznacza, że ta przesłanka nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik A.B., J.B. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 r., oraz decyzji ją poprzedzającej, powołując się na wcześniej wykazane zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając jednocześnie ową decyzję za krzywdzącą. W uzupełnieniu podkreślił, że A.B. zapadła na chorobę [...], która spowodowała u niej nieporadność, strach, nieufność do otoczenia oraz konieczność pomocy ze strony innych osób. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w niej przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Pani A.B. orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2005 r. została uznana za jedynie częściowo niezdolną do pracy od września 2003 r. Wskazać również należy, że orzeczenie to w swojej treści jest zgodne zarówno z opinią biegłych sądowych, którzy badali Panią B. w postępowaniu przed Sadem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jak i orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2004 r. Skarżąca nie osiągnęła też wieku emerytalnego, ponieważ w dacie wydania decyzji miała 54 lata. Z powyższych ustaleń wynika, że Pani A.B. nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy ani ze względu na wiek ani stan zdrowia, a tylko w stosunku do takich ubezpieczonych skierowane jest świadczenie w drodze wyjątku. Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały w pełni oraz wyczerpująco rozpatrzone i w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji nienaruszającej obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.