II SA/Gl 531/04
WyrokWSA w Gliwicach2006-03-20
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło utrzymać w mocy decyzję o warunkach zabudowy, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stanowiący podstawę tej decyzji, utracił moc obowiązującą przed wydaniem decyzji przez Kolegium?Ratio decidendi
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę powinien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę decyzji organu pierwszej instancji, brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję po rozpatrzeniu odwołania mieszkańców, którzy kwestionowali zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i jej szkodliwość. Mieszkańcy wnieśli skargę do WSA, wskazując m.in. na wygaśnięcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant ref. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu w dniach 12 stycznia 2006 r. i 20 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 39, art. 40, art. 42, art. 46, art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, po rozpatrzeniu wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., złożonego w dniu [...] 2003r. - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej systemu [...] (dwa maszty) na dachu budynku przy ul. [...] nr [...] w G., działka ozn. nr [...], wraz z przyłączem energii elektrycznej. W decyzji tej określono warunki jej realizacji wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki wynikające z przepisów szczególnych oraz wymagania dotyczące interesów osób trzecich, jak również wskazano, że decyzja jest ważna dwa lata. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że z uwagi na charakter przedsięwzięcia, zostało ono zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagany jest obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Wobec tego wraz z wnioskiem złożony został raport oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko. Projektowana inwestycja została uzgodniona także z Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w G.. Wskazano także, że w związku ze sprzeciwem zgłoszonym przez mieszkańców budynków przy ul. [...] nr [...],[...],[...], [...] i [...] "B", które opracowało raport oddziaływania inwestycji na środowisko pismem z dnia [...] 2003r. ustosunkowało się do podnoszonych zarzutów. Podkreślono także, że stronom udzielane były stosowne informacje. Zatem z uwagi na zgodność projektowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego organ pierwszej instancji podjął rozstrzygnięcie jak w sentencji.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli J. i K. W., w którym zakwestionowano prawidłowość decyzji podkreślając, że teren lokalizacji stacji telefonii to zabudowa mieszkaniowa o wysokiej intensywności i zakazana jest realizacja obiektów emitujących zanieczyszczenia. Dlatego też niedopuszczalne jest ustawienie stacji bazowej, która będzie emitować szkodliwe dla zdrowia ludzkiego promieniowanie elektromagnetyczne.
Drugie odwołanie złożyli A. i J. L.. Jednakże postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – po rozpatrzeniu odwołania J. i K. W. - decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7, art. 40, art. 42, art. 43, art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego G. oraz spełnia wymagania stawiane tym decyzjom przez art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ochrony środowiska; również nie dopatrzył się naruszenia interesów osób trzecich. W sytuacji zgodności projektowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego organ ten uznał, że nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z takim rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie zgodzili się J. i K. W., którzy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia decyzji organu I instancji. W motywach skargi powołali argumenty przytoczone na uzasadnienie wniesionego odwołania. Zakwestionowali zgodność planowanej stacji bazowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta G. podkreślając szkodliwy charakter inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy skarżący podtrzymał zarzuty skargi oraz wskazał, że jego lokal mieszkalny oddalony jest od planowanej stacji około 23m. Nadto zauważył, że w dacie orzekania przez Kolegium miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta G. utracił ważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że wniesiona skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy przede wszystkim podnieść, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej systemu [...] (dwa maszty) na dachu budynku przy ul. [...] nr [...] w G., działka ozn. nr [...], wraz z przyłączem energii elektrycznej złożony został w dniu [...] 2003r. Prezydent Miasta G. wydał w tym zakresie decyzję w dniu [...] r. opierając jej rozstrzygnięcie na ówcześnie obowiązującym art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych. W dacie orzekania przez organ I instancji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta G., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...]r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...], poz. [...]) posiadał jeszcze moc wiążącą i stanowił prawo miejscowe, stanowiące podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowym zakresie.
W dniu 11 lipca 2003r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), która w art. 85 ust. 1 przesądziła, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie stosuje przepisy dotychczasowe, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast na mocy jej przepisu z art. 87 ust. 1 obowiązujące w dniu wejścia w życie tejże ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowywały moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania prawne pismem z dnia [...] 2006r. Sąd wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do nadesłania dokumentacji planistycznej, stanowiącej podstawę do wydania decyzji przez organy obu instancji. W dniu [...] 2006r. do Sądu wpłynęło pismo wraz z załącznikami, z którego wynikało, że miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] r., stanowiący podstawę decyzji obu instancji stracił ważność z dniem 1 stycznia 2004r.
Skoro zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta G. przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2004r., to tym samym brak było podstaw do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. zaskarżonej decyzji.
Utrata bowiem mocy obowiązującej planu zagospodarowania przestrzennego, który jako przepis prawa miejscowego wiąże organy administracyjne przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, jak też przy uzgadnianiu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w projekcie tej decyzji, powoduje zmianę stanu prawnego, którą organ drugiej instancji obowiązany jest uwzględnić w prowadzonym postępowaniu. Oznacza to, że skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał już plan zagospodarowania przestrzennego miasta G., w oparciu o który organ I instancji ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy i orzekania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) – zwany dalej kpa.
Podkreślić należy, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 kpa polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz dokonaniu oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, bądź w zażaleniu. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę powinien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego uległy zmianie w czasie między wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - wydając rozstrzygnięcie obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny i ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999 r. IV SA 2079/97; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. V SA 3872/2000).
Zatem na skutek utraty mocy obowiązującej przepisów prawa miejscowego odpadła podstawa prawna do ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i organ odwoławczy powinien był stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w tej sprawie przed tym organem. Brak było bowiem podstaw do merytorycznego orzekania i w konsekwencji wydania decyzji o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, że kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 138 kpa, co miało wpływ na końcowy wynik sprawy. Uchylenie zaś zaskarżonej decyzji nakłada na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania na etapie odwołania od decyzji organu I instancji z uwzględnieniem wyżej omówionych wskazań i oceny prawnej.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Koszty postępowania zasądzono stosownie do postanowień art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powyższej ustawy .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło