II FSK 707/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia del. NSA Małgorzata Tomaszewska (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Janusza K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 1434/05 w sprawie ze skargi Janusza K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 14a par. 1 oraz par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., dalej jako O.p./, po rozpatrzeniu wniosku Janusza K. z dnia 14 marca 2005 r. o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, stwierdził, iż przedstawione w ww. wniosku stanowisko podatnika nie jest prawidłowe. Dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm., dalej jako p.d.f./, organ pierwszej instancji nie podzielił bowiem stanowiska, aby przysługująca Januszowi K. rekompensata z powodu utraconego wynagrodzenia z tytułu przyszłego umorzenia 985 udziałów spółki "C.", mieściła się w pojęciu "odszkodowania", o którym mowa w ww. przepisie ustawy p.d.f. W wyniku wniesionego przez Janusza K. zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 22 sierpnia 2005 r. wydaną w trybie art. 14b par. 5 pkt 1 O.p. odmówił zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w całości podzielił dokonaną przez organ pierwszej instancji wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 3 p.d.f. podkreślając, że zgodnie z ww. przepisem wolne od opodatkowania są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania regulują ustawy. Tym samym użyte w ww. przepisie pojęcie odszkodowań nie obejmuje świadczeń, których podstawą nie jest ustawa lecz umowa, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Janusza K. wniósł o uchylenie ww. decyzji, zarzucając, że przy jej wydaniu nie uwzględniono całości okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku oraz dokonano błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 p.d.f. Postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r. I SA/Kr 1434/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Janusza K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 maja 2005 r. wydaną w przedmiocie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zarządzenia z dnia 28 października 2005 r. adwokat Marcin B., jako pełnomocnik skarżącego, został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w tym do przedstawienia pełnomocnictwa procesowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, ww. termin upłynął jednak bezskutecznie. Tym samym na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę z uwagi na okoliczność nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym dla dokonania tej czynności terminie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w drodze skargi kasacyjnej wniesionej i sporządzonej przez pełnomocnika Janusza K. Powołując się na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnik wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przy naruszeniu przepisów postępowania w postaci art. 37 par. 1, art. 46 par. 3 w zw. z art. 57 par. 1 oraz art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony przyjął bowiem, że adwokat Marcin B. nie był należycie umocowany do reprezentowania Janusza K. Tym samym nie miał on podstaw do żądania przedłożenia pełnomocnictwa, ani też do odrzucenia skargi w związku z niewykonaniem ww. wezwania przez pełnomocnika skarżącego. W ocenie autora skargi, pełnomocnictwo udzielone mu w postępowaniu przed organami skarbowymi w zakresie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego, upoważniało go do zastępowania mocodawcy w toku całego postępowania, tj. zarówno postępowania toczącego się przed organami podatkowymi jak i postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie pełnomocnika potwierdza to zresztą sama treść dołączonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa. Upoważnia ono bowiem Marcina B. do działania w "instancjach właściwych", a tym samym powinno być ono traktowane jako skuteczne we wszystkich instancjach, w tym także w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podkreślając, że dołączone do akt sprawy pełnomocnictwo dotyczyło reprezentowania strony tylko w toku postępowania administracyjnego. Tym samym mając na uwadze, że pełnomocnik nie wywiązał się z wynikającego z art. 37 par. 1 p.p.s.a. obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a co więcej nie dopełnił tej czynności pomimo wyraźnego wezwania Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzuty skargi kasacyjnej za bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna z braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania strona skarżąca upatruje w nieistnieniu - w jej ocenie - braku formalnego wniesionej przez nią skargi w postaci niedołączenia pełnomocnictwa przez jej pełnomocnika. Stosownie do art. 37 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przez akta sprawy, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych /art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Należy zatem odróżnić sprawę administracyjną /czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej/ od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli załatwienia tej sprawy /administracyjnej/ przez organ administracji publicznej. Tak więc, skoro w przepisie art. 37 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest mowa o obowiązku dołączenia pełnomocnictwa /lub jego wierzytelnego odpisu/ do akt sprawy, to oznacza to obowiązek dołączenia go do akt sprawy sądowoadministracyjnej /prowadzonej przez sąd administracyjny/, choćby nawet było załączone wcześniej do akt sprawy administracyjnej, które po zakończeniu postępowania sądowego są zwracane organowi administracji. Wobec tego, od obowiązku określonego w art. 37 par. 1 i potwierdzonego w art. 46 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /stanowiącego, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa/ nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym /do akt administracyjnych/; por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 84, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 120, H. Knysiak-Molczyk [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 207. Jeżeli zatem pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika skarżącego jest, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wniesienie skargi, to - chociaż jest ona składana za pośrednictwem organu administracji - należy dołączyć do niej pełnomocnictwo /lub jego wierzytelny odpis/ stosownie do art. 46 par. 3 w związku z art. 57 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet wówczas, gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. Zaś niedołączenie pełnomocnictwa powinno być traktowane jako brak formalny, powodujący konieczność wezwania pełnomocnika strony do jego usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 49 par. 1 i art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, że pełnomocnik skarżącego do złożonej skargi nie dołączył pełnomocnictwa /ani jego odpisu/. W związku z powyższym zasadnie przewodniczący wezwał go do przedłożenia pełnomocnictwa w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skoro zaś pełnomocnik w podanym terminie nie uzupełnił braku przez złożenie pełnomocnictwa, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego - w świetle wcześniejszych rozważań - za niezasadne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 57 par. 1 tej ustawy. Przepis ten w części wstępnej stanowi, że skarga powinna czynić wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że powinna spełniać wymagania stawiane w art. 46, w tym określony w jego par. 3 wymóg dołączenia pełnomocnictwa /lub jego wierzytelnego odpisu - art. 37 par. 1/. I właśnie nieusunięcie tego braku w terminie stanowiło wystarczającą przyczynę odrzucenia skargi w rozpatrywanej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Wniosek Dyrektora Izby Skarbowej o przyznanie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie ma podstaw prawnych. W świetle postanowień art. 204 pkt 1 ppsa koszty przysługują tylko w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku.