VII SA/Wa 1605/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-22
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Mariola Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 KPA w sytuacji, gdy strona postępowania zmarła przed jego wszczęciem, a spadkobiercy aktywnie uczestniczą w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 KPA, jeśli strona zmarła przed wszczęciem postępowania, a jej spadkobiercy aktywnie w nim uczestniczą i zgłosili swój udział. W takiej sytuacji zastosowanie tego przepisu stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji budowlanych. Organ zawiesił postępowanie z powodu śmierci K. W., strony postępowania, twierdząc, że nie zna jego spadkobierców. Skarżący wskazali, że K. W. zmarł przed wszczęciem postępowania, a oni sami są jego spadkobiercami i aktywnie uczestniczą w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy swoje postanowienie, argumentując, że spadkobiercy muszą udowodnić swoje prawa orzeczeniem sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skarg A. W., M. W, A. i M. Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek A. W. oraz A. i M. Ś. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] października 1997 r. znak [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] nakazującej A. i K. W. przedłożenie ekspertyzy budowlanej potwierdzającej przydatność samowolnie wykonanej wymiany dachu drewnianego na masywny w odniesieniu do istniejących części budynku przy ul. K. w K., zgody współwłaścicieli budynku na wykonanie robót budowlanych oraz wypisu z Ksiąg Wieczystych - do czasu ustalenia spadkobierców zmarłego K. W.. W uzasadnieniu powołał się na zaistnienie w sprawie przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., powodującej konieczność zawieszenia postępowania. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. otrzymał pismo od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, informujące o śmierci K. W., będącego stroną postępowania. Dodał, że nie są mu znani spadkobiercy zmarłego, których mógłby wezwać w jego miejsce i dlatego należy zawiesić postępowanie administracyjne do czasu ich ujawnienia. Przed wydaniem postanowienia w tym przedmiocie (pismami z dnia [...]sierpnia 2005 r. i [...] sierpnia 2005 r.) organ I instancji zwrócił się do A. W. oraz A. i M. Ś., a także do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o wskazanie spadkobierców zmarłego.
W odpowiedzi na wystąpienie organu nadzorczego A. W. nadesłała w dniu [...] września 2005 r. pismo, w którym poinformowała, że ona oraz jej dzieci – A. Ś. i M. W. - są jedynymi spadkobiercami K. W.. Również w dniu [...] września 2005 r. wpłynęło do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pismo A. Ś. i M. W., potwierdzające treść pisma A. W. oraz zawierające zgłoszenie ich udziału w postępowaniu. Udzieliwszy stosownych wyjaśnień, wnioskodawcy wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy, celem definitywnego jej zakończenia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. znak [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2005 r. Stwierdził, że ujawnienie spadkobierców może nastąpić jedynie na podstawie dokumentów sporządzonych przez uprawnione organy, a nie w oparciu o oświadczenie osoby fizycznej. Prawa wynikające z dziedziczenia spadkobierca może bowiem udowodnić wyłącznie prawomocnym orzeczeniem sądowym stwierdzającym nabycie spadku.
Wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwracając się o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającego je postanowienia tego organu oraz przekazanie sprawy organowi nadzorczemu w celu wydania decyzji kończącej postępowanie. Argumentując swoje stanowisko zaznaczyli, iż K. W. nigdy nie był stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] października 1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1997 r. Postępowanie to zostało wszczęte po jego śmierci, na wniosek A. W. oraz A. i M. Ś..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W stosunku do zarzutu skargi, iż K. W. nie był stroną postępowania nieważnościowego - ponieważ w chwili jego wszczęcia już nie żył - stwierdził, że dowiedział się o śmierci strony dopiero po wszczęciu postępowania. Zapadłe rozstrzygnięcie jest więc prawidłowe, a podnoszone w skardze zarzuty nie mogą go podważyć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przedmiotem analizy w rozpatrywanej sprawie jest zasadność zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie administracyjne stanowi ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ze względu na celowy charakter postępowania jego tok powinien opierać się na pewnych założeniach - m.in. winien mieć, co do zasady, charakter ciągły, aby postępowanie mogło toczyć się bez przerwy od momentu jego wszczęcia aż do chwili wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Ciągłość postępowania jest istotnym czynnikiem zapewniającym możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w granicach obowiązujących terminów. Z drugiej jednak strony, w określonych okolicznościach przerwanie toku postępowania może okazać się nieuniknione. Sytuacje, w których zachodzi konieczność wydania takiego rozstrzygnięcia zostały uregulowane w art. 97 k.p.a., a jedną z nich jest - zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - śmierć strony, jeżeli wezwanie spadkobierców do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
W rozpatrywanej sprawie spadkobiercy nie tylko uczestniczyli w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzorczy, udzielając stosownych wyjaśnień w odpowiedzi na kierowane do nich pisma dotyczące wskazania spadkobierców K. W. (pismo A. W. oraz pismo A. Ś. i M. W. - data wpływu: [...] września 2005 r.), lecz stwierdzić także należy, iż wniosek inicjujący postępowanie złożyły m.in. spadkobierczynie zmarłego – A. W. i A. Ś.. Trzeci spadkobierca K. W. – M. W. wstąpił do postępowania po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, zgłaszając swój udział pismem z dnia [...] września 2005 r. (data wpływu: [...] września 2005 r.). Z akt sprawy wynika ponadto, że K. W. zmarł w dniu [...] kwietnia 2005 r., a zatem przed datą wpływu wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego (tj. przed dniem [...] maja 2005 r.) i dlatego nie mógł być stroną tego postępowania. Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. w opisanym stanie faktycznym sprawy stanowiło więc istotne naruszenie tego przepisu i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w pkt I wyroku. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło