I OSK 1077/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Zygmunt Zgierski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/05 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – uwzględniając skargę R. S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. IV SA/Wa 115/05 uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] oraz utrzymującą nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] zwalniającą skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z powodu przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie. Skarżący, któremu przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 228 § 1 i 3 k.k., najpierw przyznał się do winy, lecz następnie wycofał swoje wyjaśnienia i skorzystał z prawa odmowy składania wyjaśnień, organy Policji uznały zaś popełnienie przestępstwa za oczywiste, gdyż linia obrony przyjęta przez skarżącego w postępowaniu karnym, w postępowaniu służbowym nie pozbawia znaczenia dowodowego uprzedniego przyznania, natomiast Sąd nie podzielił tego stanowiska. Sąd uznał bowiem, że – w potocznym rozumieniu, jakie należy przyjąć – oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne, podczas gdy organy Policji poprzestały na pierwotnym przyznaniu, i nawet nie odniosły się do dostępnego w aktach protokołu z przesłuchania świadka przestępstwa, nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, nie wykazały więc w sposób niebudzący wątpliwości, aby popełnienie przestępstwa było oczywiste. Wnoszący skargę kasacyjną komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu jako jej podstawy przytoczył: " 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), tj. niewłaściwe odczytanie treści przepisu poprzez odwołanie się do potocznego znaczenia pojęcia "oczywistości czynu", jako niebudzącego wątpliwości co do znaczenia wagi, prawdziwości, bezspornego, pewnego, w sytuacji, gdy należało treść wskazanej normy prawnej odnieść również do innych przepisów ustawy o Policji, wskazujących na ratio legis tego unormowania, a także 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 wskazanej ustawy poprzez uwzględnienie skargi – uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ naruszył zasady postępowania określone w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., co miało wpływ na wynik postępowania, w sytuacji, gdy postępowanie nie było dotknięte żadną ze wskazanych wad i nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że niebudzące wątpliwości popełnienie przestępstwa – w potocznym rozumieniu pojęcia "oczywiste" – zachodzi tylko w przypadku wskazania, stanowiącego odrębną przyczynę zwolnienia ze służby i oczywistość należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis całej regulacji, gdyż na etapie postępowania przygotowawczego nigdy nie może być mowy o jakiejkolwiek pewności, jeżeli podejrzany ma prawo do zmiany swoich wyjaśnień, zarazem nie można pozostawiać w służbie policjanta podejrzanego o przestępstwo, do którego się przyznał, ponadto organy Policji nie mogą, w sprawie administracyjnej, prowadzić postępowania dowodowego konkurencyjnego do postępowania karnego, przy czym materiały zebrane w śledztwie są tajne, śledztwo nadal nie jest zakończone z powodu oczekiwania na ekspertyzę fonoskopijną, będącą głównym dowodem w sprawie, o oczywistości świadczy więc wystarczające przyznanie samego skarżącego, zapisy w jego notatniku służbowym oraz zeznania świadka. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono również, że nie można zarzucać organom Policji naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sytuacji kiedy organy te korzystały tylko z dokumentów udostępnionych przez organy prowadzące postępowanie karne, zarazem niedokonanie oceny dowodu z zeznań świadka nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż o oczywistości popełnienia przestępstwa świadczy przedstawienie skarżącemu zarzutu w postępowaniu karnym, zastosowanie środków zapobiegawczych (zawieszenie w czynnościach służbowych i poręczenie majątkowe oraz zakaz opuszczania kraju), wreszcie samo przyznanie skarżącego, spójne z zapisami w notatniku i zeznaniami świadka, które zostało cofnięte, jednak bez wskazania przyczyn, w ramach przyjętej linii obrony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy, chyba że zostało odnotowane, gdyż do prowadzącego postępowanie służbowe organu nie należy już ocena ani przyczyn, ani znaczenia, jakie dla ustalenia popełnienia przestępstwa ma wycofanie przez podejrzanego pierwotnie złożonych wyjaśnień i skorzystanie z prawa odmowy ich składania. Zarazem oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, jeżeli uznaje za konieczny dowód z ekspertyzy fonoskopijnej, i nawet zawiesza postępowanie do czasu uzyskania tego dowodu, co nie nastąpiło do chwili wniesienia skargi kasacyjnej. Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.