I GSK 1770/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Sędzia WSA (del.) Bogumiła Kalinowska Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. K. Firma Techniczno-Handlowa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 38/06 w sprawie ze skargi C. K. Firma Techniczno-Handlowa [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od C. K. – Firma Techniczno-Handlowa [...] na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 120 zł (sto dwadzieścia), tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 38/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 2004 r., nr OGL [...] za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego oraz określił kwoty cła i podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, która postanowieniem z dnia 20 stycznia 2005 r. została odrzucona z powodu uchybiania terminowi do jej wniesienia. Pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. C. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu celnego I instancji wydanej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe powołując się na przesłankę stwierdzenia nieważności wymienioną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego Dyrektor Izby Celej w Przemyślu decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Po rozpatrzeniu odwołania ten sam organ działając w II instancji utrzymał w mocy pierwotne rozstrzygnięcie. Oddalając skargę WSA podniósł, że kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji unormowane w art. 247 i następnych Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że postępowanie nadzwyczajne charakteryzuje się samodzielnością i zmierza jedynie do ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie trybu nadzwyczajnego. Wskazał także, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji zakreśla również ramy powierzonej sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym. Sąd stwierdził, że w dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie utrwalił się też pogląd, że jako rażące naruszenie prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Dotyczy to sytuacji w których przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Sąd podzielając powołane poglądy doktryny i orzecznictwa na temat rażącego naruszenia prawa stwierdził, iż takie kwalifikowane naruszenie prawa nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że w analogicznym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 14/04 uwzględnił skargę na decyzję wymierzającą cło, Sąd stwierdził, że w przywołanej sprawie Sąd dokonywał kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym zarówno we wszystkich aspektach zastosowanego przez organ prawa materialnego jak i prawa procesowego, a zatem oznacza to że zakres badania sprawy przez Sąd był szerszy niż w sprawie niniejszej. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej polegające na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że błędne zastosowanie przez organy administracji art. 1901-1903 Kodeksu celnego oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie określenia zezwoleń celnych innych niż określone w art. 1901-19041 Kodeksu celnego (Dz. U. Nr 156, poz. 1820 ze zm.) skutkujące bezpodstawnym obciążeniem skarżącego należnościami celnymi i podatkowymi w kwocie 90 398,60 zł nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Uchylenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem jego konsekwencją było wydanie orzeczenia niezgodnego z przepisami prawa. W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że Sąd dokonał niewłaściwej wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa". Zdaniem skarżącego WSA oddalając skargę naruszył art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej bowiem utrzymał w mocy decyzję organu administracji nakładającą na skarżącego obowiązek pozbawiony jakiejkolwiek legitymacji prawnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania przewidziane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, a także przytoczenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawianie skardze kasacyjnej określonych ustawą wymogów formalnych uzasadnione jest treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznając sprawę w jej granicach, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącej uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza sporem pozostaje zatem okoliczność, że adresatem zarzutów kasacyjnych (przyczyn, w oparciu o które można zaskarżyć orzeczenie sądu administracyjnego) jest wyłącznie Sąd I instancji, skoro przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z istoty skargi kasacyjnej, jako środka odwoławczego od wyroku sądu administracyjnego I instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, regulowanego przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koniecznym warunkiem skutecznego oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie jest zatem wskazanie przez skarżącego, które przepisy tej ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została obarczona brakami w zakresie elementów konstrukcyjnych. Pominięto w szczególności przytoczenie podstaw kasacyjnych, które jak już wyżej wskazano wymaga określenia jaki konkretnie przepis prawa został naruszony, na czym to naruszenie polegało oraz (gdy chodzi o przepisy postępowania) dlaczego uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Do podważenia wyroku wydanego przez Sąd I instancji, nie jest wystarczające – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez powiązania tego zarzutu z konkretnymi przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymagania tego nie spełnia podniesiony przez skarżącego zarzut bowiem przepisy Ordynacji podatkowej, Kodeksu celnego i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia zezwoleń celnych innych niż określone w art. 1901-19041 Kodeksu celnego, nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym ponieważ odnoszą się do postępowania prowadzonego przez organy administracji, a co za tym idzie nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 125/04). Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wywody skargi kasacyjnej nie zostały w ogóle skoncentrowane na krytyce wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] listopada 2005 r. – w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – dokonanej przez Sąd I instancji w objętym skargą kasacyjną wyroku. Ma marginesie wskazać należy, że skarżący wszczynając postępowanie administracyjne zakreślił jego granice. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2005 r. sprecyzował swoje żądanie i domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Stalowej Woli z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] z powołaniem się na ustawową podstawę stwierdzenia nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W takim zakresie prowadzone było przez organy celne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W związku z powyższym przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie była ocena zgodności z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 22 listopada 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 13 września 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu, którego przedmiotem było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. O ile skargą do WSA skarżący objął decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym, to zarzuty i uzasadnienie skargi kasacyjnej sformułowane zostały w istocie w kierunku oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów podjętych w trybie zwykłym. Skarżący wydaje się mylić oba te postępowania. Wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest kwestia określonych wad decyzji, uzasadniających pozbawienie jej mocy wiążącej. Przedmiot ten nie jest tożsamy z przedmiotem postępowania zwykłego. W konsekwencji nieprawidłowego sformułowania podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania skarżący nie podważył w sposób skuteczny stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kwestii naruszenia w postępowaniu nadzwyczajnym (o stwierdzenie nieważności decyzji) przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).