IV SA/Po 224/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu dnia 24 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.T., J. K., E.S., M.W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej z dnia [...], nr [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić dopuszczenia Związku Nauczycielstwa Polskiego w charakterze uczestnika postępowania. /-/M. Dybowski Rada Miejska uchwałą nr [...] z dnia [...] wprowadziła "Regulamin wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w szkołach podstawowych, gimnazjach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę Miejską K. w roku 2006". Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...], [...] orzekł nieważność uchwały "w części wyrazów "w przedszkolach – 36 zł" zawartych w § 5 ust. 3 lit. b" ze względu na istotne naruszenie prawa. Pismem dnia [...] 2006 r. E.T., J.K., E.S. oraz M.W. (nauczycielki zatrudnione w przedszkolach w K.) wniosły skargę do Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze, żądając jego uchylenia. Pismem z dnia [...] 2006 r. udział w charakterze uczestnika postępowania zgłosił Związek Nauczycielstwa Polskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 142/01/1591 ze zm., dalej: usg) rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jednakże ustawodawca w odmienny sposób od ogólnej regulacji zawartej w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) zakreślił krąg podmiotów posiadających legitymację do uruchomienia trybu kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 98 ust. 3 usg, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Taka regulacja ma niewątpliwie charakter lex specialis wobec ogólnej regulacji zawartej w art. 50 § 1 upsa (T. Woś [w:] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 214; zob. również: A. Agopszowicz [:] A. Agopszowicz (red.): Ustawa o samorządzie terytorialnym. Komentarz, Warszawa 1999, s. 505 nb. 10; wyrok NSA z: 13.5.1992 r., SA/Wr 529/92, ONSA 2/92/47; 15.1.1992-SA/Wr 22/92-ONSA 1/93/15; 8.7.1991-SA/Ka 491/91-ONSA 3-4/91/68; postan. NSA z: 12.6.1995-SA/Wr 1162/95-OSS 3/95/103; 23.3.1994-SA/Ło703/94-ONSA 2/95/73; 8.6.1992-SA/Wr 16/92-Wspólnota 29/92/21); akceptowane przez G. Jyż [w:] A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki: Ustawa o samorządzie gminnym, DW ABC 2005, s. 584 oraz P. Chmielnicki w: "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym" W. Pr. 2004 s. 571-573 uw. 2). Stwierdzić więc należy, że dla oceny dopuszczalności skargi w przypadku kwestionowania rozstrzygnięć nadzorczych zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie, iż skarga pochodzi od podmiotu wskazanego w art. 98 ust. 3 usg. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona przez osoby, które nie mieszczą się w kręgu podmiotów obdarzonych czynną legitymacją skargową. W takim przypadku nie jest możliwe badanie merytoryczne skargi, gdyż na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 upsa podlega ona odrzuceniu (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 158, uw. 6 lit. d). Ze wskazanych wyżej przyczyn Sąd orzekł, jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Wyrażone przez Związek Nauczycielstwa Polskiego żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie mogło zostać uwzględnione przez Sąd. Zgodnie z art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 upsa, organizacja społeczna może zwrócić się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu statutowego jej działalności. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż udział można zgłosić w takim postępowaniu, w którym dopuszczalne jest reprezentowanie interesu prawnego osób, które wskazuje organizacja. Przeciwna argumentacja prowadziłaby do sytuacji, w której w postępowaniu sądowoadministracyjnym byłby reprezentowany interes prawny, który w tym konkretnym wypadku nie stanowi obszaru ochrony, z uwagi na szczególne zakreślenie kręgu osób, które mogą żądać udzielenia ochrony prawnej przez sąd. Przedmiotem skargi wniesionej na podstawie art. 98 ust. 3 usg jest rozstrzygnięcie organu nadzoru. Celem, dla którego wprowadzona została możliwość kwestionowania rozstrzygnięć nadzorczych jednostek samorządu terytorialnego jest zaś niewątpliwie ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, podniesiona do rangi zasady konstytucyjnej (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. 78/97/483, sprost. Dz.U. 28/01/319). Legitymacja do uruchomienia trybu sądowej kontroli aktów nadzorczych powierzona została tym podmiotom, których działalność takiej ochronie podlega. Możliwość dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony pozostawiona została decyzji sądu, który winien skontrolować, czy spełnione są przesłanki wynikające z art. 33 § 2 upsa. Konieczna jest więc analiza, czy sprawa poddana kontroli sądowej posiada związek z celami statutowymi organizacji. W przedmiotowej sprawie udział w postępowaniu zgłosił Związek Nauczycielstwa Polskiego, powołując się na swoje cele statutowe, do których należy "obrona godności, praw i interesów członków ZNP oraz troska o interesy faktyczne i prawne nauczycieli" (k..10). Nie umniejszając w żadnej mierze znaczenia powołanych obszarów działalności Związku, stwierdzić należy, że nie obejmują one swoim zakresem ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Z uwagi na brzmienie art. 98 ust. 3 usg interes prawny wskazany przez Wnioskodawcę nie podlega bezpośredniej ochronie sądowej w postępowaniu ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 33 § 2 upsa orzekł, jak w pkt. 2 sentencji postanowienia. /-/M. Dybowski MW