II OSK 1033/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 10/06 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od G. J. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w S. kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 10/06 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. ([...]), wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla A. Spółka z o.o., inwestycji pn.: "rozbudowa, nadbudowa o pięć kondygnacji budynku mieszkalno-usługowego, biurowego na cele mieszkalne, adaptacja parteru budynku mieszkalno-usługowego na parking, przyłącze wodnokanalizacyjne" w S. przy ul. K., dz. nr 10/45. Pismem z dnia 19 listopada 2002 r., na skutek protestów mieszkańców okolicznych budynków i Spółdzielni Mieszkaniowej, na której terenie została zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, Wojewoda Śląski zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta M. S. z dnia [...] grudnia 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność decyzji Prezydenta M. S. z dnia [...] grudnia 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] maja 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. zaskarżyła do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2326/03 uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ drugiej instancji nie rozpatrzył wszystkich odwołań wniesionych od decyzji pierwszej instancji. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponownie rozpatrując odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję (decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] marca 2003 r.) w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 10/06, uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż jak wynikało z akt sprawy, decyzję w imieniu organu pierwszej instancji wydał pracownik, który następnie na zlecenie organu drugiej instancji sporządził analizę oświetlenia jako biegły w tej sprawie. W ocenie Sądu powyższym działaniem został naruszony art. 84 § 2 k.p.a., gdyż w takiej sytuacji biegły podlegał wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r. skargę kasacyjną wniosła G. J. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, a w szczególności § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie kwestii zgodności projektowanej zabudowy z warunkami nasłonecznienia wynikającymi z ww. rozporządzenia; 2) postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: – art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., poprzez pominięcie stanowiska skarżącej w zakresie potwierdzenia zgodności projektowanej zabudowy z warunkami nasłonecznienia wynikającymi z ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. oraz nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów potwierdzających spełnienie warunków nasłonecznienia przy projektowanej zabudowie, a także poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do treści dokumentacji projektowej inwestycji, potwierdzającej spełnienie wszystkich wymogów dotyczących warunków nasłonecznienia, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi spółdzielni w wyniku błędnego przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 84 § 2 k.p.a. oraz art. 24 k.p.a. wskutek uwzględnienia w postępowaniu odwoławczym opinii pracownika organu administracji odnośnie nasłonecznienia budynków sąsiadujących, który podlegał wyłączeniu od udziału w charakterze biegłego w postępowaniu odwoławczym. Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej wnosi o: – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, – zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa wnosi o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania z uwzględnieniem zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu może jedynie wziąć pod uwagę przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, okoliczności nieważności postępowania nie mają miejsca. Wskazane w skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia są całkowicie nietrafne, bowiem nie biorą pod uwagę okoliczności, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji dostrzegając naruszenie przepisów postępowania, co miało miejsce przez fakt sporządzenia analizy nasłonecznienia przez biegłego, który powinien podlegać wyłączeniu w tej sprawie, nie mógł podjąć kontroli merytorycznej decyzji, a więc tego, co stanowi podstawę zarzutów skargi kasacyjnej. Bezspornym jest, że pracownik, który w imieniu organu pierwszej instancji wydał decyzję, w postępowaniu odwoławczym jako biegły sporządził analizę oświetlenia, czym został naruszony przepis art. 84 § 2 w związku z art. 24 k.p.a. Powyższe naruszenie przepisów stanowiło dostateczną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Tym samym, całkowicie bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów art. 106 § 3 i art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż wydanym rozstrzygnięciem Sąd pierwszej instancji tych przepisów nie naruszył. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz kolejny rozpatrując sprawę w pierwszej kolejności powinien zwrócić uwagę na to, czy inwestor posiadał w dacie wydania kwestionowanej decyzji nr [....] Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2000 r. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm., powołanej dalej jako Prawo budowlane). Wątpliwości w tym zakresie są uzasadnione, gdyż jak wynika z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 9 października 2000 r. (L.dz. TE-3/2749/2000) zgoda Spółdzielni na budowę była warunkowa. Tymczasem, zgoda właściciela (użytkownika wieczystego) gruntu na budowę, udzielona inwestorowi i wykazana przez tego jako prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego), nie może być warunkowa. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o tak udzieloną zgodę na budowę, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Na ten aspekt sprawy zwracał uwagę Wojewoda Śląski w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2003 r., nie znalazło to jednak się w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., tymczasem sprawa ta wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi przysługiwać inwestorowi najpóźniej w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynikało z przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 7 grudnia 2000 r.). Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, niezależnie od tego z jakiego tytułu wynika, nie może być prawem uzależnionym od spełnienia określonych warunków, które z natury swej są przyszłe i niepewne. Obecny spór pomiędzy inwestorem a Spółdzielnią Mieszkaniową jest sporem o to, czy warunki zgody na budowę zostały spełnione, czy też nie, czyli w istocie jest kwestionowane prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może wynikać z warunkowej zgody właściciela gruntu, gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w oparciu o taki tytułu, musiałaby też być wydana pod warunkiem, co jest niedopuszczalne. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być prawem realnie istniejącym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie prawem zależnym od spełnienia określonych warunków, o spełnieniu których bądź niespełnieniu, mają rozstrzygać organy lub sądy po wydaniu pozwolenia na budowę. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.