I SA/Wa 167/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 167/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki na dzieckiem K. P., utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu przedstawiło w sposób następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Wójt Gminy M. odmówił przyznania Z. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem K.. Swoją decyzję organ pierwszoinstancyjny uzasadnił tym, że syn Z. P., K. P. przebywa w instytucji zapewniającej mu opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Jest uczniem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., a zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zaspokajającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Od decyzji tej Z. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. Opisała w nim trudną sytuację materialną rodziny oraz potwierdziła fakt przebywania jej syna w internacie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., podnosząc przy tym, że ośrodek ten jest placówką prywatną i całkowity koszt pobytu syna w tej placówce ([...] zł miesięcznie) pokrywa we własnym zakresie. Jej syn jest dzieckiem z zespołem [...]. Ze względu na swój stan zdrowia nie może uczęszczać do szkoły publicznej znajdującej się w M.. Syn uczęszczając do placówki w O. poczynił duże postępy w rozwoju, wiele czynności potrafi wykonywać samodzielnie. Gdyby musiała ze względów finansowych pozostawić go w domu i zrezygnować z nauki cztery lata zostałyby zmarnowane i zahamowany byłby jego rozwój. Pozbawienie świadczenia pielęgnacyjnego znacznie uszczupli dochody jej rodziny, której nie będzie stać na opłacenie nauki niepełnosprawnego dziecka. Zdaniem wnoszącej odwołanie, ustawodawca wyłączając możliwość otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby, których dzieci przebywają w placówce zapewniającej całodobową opiekę miał na uwadze pobyt dziecka w szkołach z internatami publicznymi, które są finansowane ze środków budżetowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając odwołanie uznało, iż organ pierwszoinstancyjny prawidłowo przyjął, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dniu w tygodniu, ponieważ stwarza to opiekunowi możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Zdaniem organu nie źródło finansowania pobytu dziecka w ośrodku, ani też faktyczna liczba dni przebywania w nim w ciągu tygodnia decyduje o uprawnieniach do świadczenia pielęgnacyjnego, ale fakt, że zakład zapewnia opiekę przez minimum 5 dni w tygodniu. Trudna sytuacja materialna rodziny nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, ale może być podstawą do ubiegania się o inne formy pomocy społecznej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że wprawdzie z przepisu art.17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, 2255 ze zm.) wynika, że jeżeli dziecko przebywa w instytucie zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, to jednak art. 3 ust. 7 tej samej ustawy definiuje pojęcie "instytucji zapewniającej opiekę całodobową". Zdaniem skarżącej, z artykułu tego wynika, że jest to placówka zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie (ubranie), a skarżąca pełne koszty utrzymania dziecka pokrywa sama, chociaż jej rodzina znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie było poddanie kontroli decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasady jego ustalania, przeprowadzania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 28, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b (na który to przepis powołuje się organ), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Zdaniem Sądu, organy administracji publicznej rozpoznające sprawę całkowicie pominęły treść art. 3 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy. Tymczasem z treści przepisu wynika wprost, że za instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie uznać należy między innymi placówkę opiekuńczo-wychowawczą zapewniającą nieodpłatne pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie czy umundurowanie. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy dziecko skarżącej, syn K. P. rzeczywiście uczy się w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w O.. Jest to jednak placówka prywatna, a pełne koszty utrzymania dziecka pokrywają rodzice. Zdaniem Sądu ratio legis przepisu art. 17 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy jest nie przyznawanie pomocy w postaci świadczenia pielęgnacyjnego rodzinie dziecka niepełnosprawnego, które pozostaje na pełnym utrzymaniu państwa (art. 3) przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Tymczasem K. P., syn skarżącej nie przebywa w placówce o jakiej mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Dlatego też, zdaniem Sądu, nie było podstaw w rozpatrywanej sprawie do odmowy wypłaty żądanego świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ pobyt tego dziecka w placówce nie obciąża budżetu państwa. Natomiast pozbawienie rodziców, znajdujących się w dosyć trudnej sytuacji materialnej tego świadczenia spowoduje, że dziecko przestanie uczęszczać do placówki, która w sposób bardzo korzystny wpływa na jego rozwój i usamodzielnienie się w przyszłości. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały obowiązujące prawo, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.