II SA/Kr 2472/03
WyrokWSA w Krakowie2006-04-04
Skład orzekający: Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1980 r. nadającej działkę budowlaną, uznając, że naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało w sposób należyty, czy ustalenie dotyczące pochodzenia działki budowlanej nastąpiło z rażącym naruszeniem zasad zbierania i oceny dowodów. Kolegium skupiło się na wykładni przepisów ustawy, pomijając istotne wskazania Sądu dotyczące konieczności weryfikacji ustaleń organu pierwszej instancji w kontekście zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1980 r. nadającej działkę budowlaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie prawa nie było rażące. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, pominięcie wskazań sądu administracyjnego oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego. WSA w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2003 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi C.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzają ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej C.J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2472/03
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2002 r. sygn. akt. II SA/Kr 2242/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 21 października 2002r. sprawy ze skargi C.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 1999r sygn. akt [...]
W jego uzasadnieniu NSA wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji należy do tzw. postępowań nadzwyczajnych, do których między innymi należy także postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a istota tych postępowań polega na tym, iż mogą one doprowadzić albo do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną (w wypadku wznowienia postępowania), albo do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji (także nieostatecznej) w drodze stwierdzenia jej nieważności, jednakże tylko w przypadku stwierdzenia kwalifikowanych - ściśle wyliczonych przez ustawę - przesłanek odrębnych dla każdego z tych rodzajów postępowań, co oznacza zarazem, iż każde z tych nadzwyczajnych postępowań ma właściwe tylko jemu przesłanki dla wydania w nim decyzji; skutkiem wznowienia postępowania jest uchylenie dotychczasowej decyzji, ponowne rozpatrzenie merytoryczne i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o jej istocie 151 §2 kpa).
Zupełnie odmienny charakter – wywodził Naczelny Sąd Administracyjny - ma natomiast postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc stwierdzenie takiej jej wady, określonej co do rodzaju w punktach 1-7 § 1l art. 156 kpa, która istniała już w chwili (w dacie), wydania decyzji, względem której ma nastąpić stwierdzenie nieważności, a więc wyeliminowanie jej z obrotu (bytu) prawnego.
Stwierdził także, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980 r. znak. [...], którą nadano na własność P.S. działkę budowlaną Nr "1", oparte było na przesłance nieważności z powodu "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § l pkt 2 kpa) a żądanie stwierdzenia nieważności upatrywało rażącego naruszenia prawa, w wadliwym ustaleniu, że działka Nr "1" odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed powstaniem tej działki własność S.S. Gdyby skarżąca nie kwestionowała tego ustalenia, nie powstała by kwestia rażącego naruszenia prawa przez stwierdzenie, że w zakresie objętym tą decyzją stan prawny był niewątpliwy.
Wskazał również, że podkreślone zostało w piśmiennictwie (Por. B. Adamiak, J. Borkowski, kodeks postępowania administracyjnego, komentarz C. H. Beck 2000r, str. 663), że wada rażącego naruszenia prawa, określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie odnosi się do przepisów stanowiących podstawę prawną i wymienionych w decyzji, lecz dotyczy stanu prawnego sprawy, wyznaczonego faktami prawotwórczymi niezbędnymi w stosowaniu prawa co do określonego podmiotu i przedmiotu sprawy i dla rozstrzygnięcia przeto o zasadności lub niezasadności żądania stwierdzenia nieważności decyzji, niezbędne było nie tylko odniesienie się do kwestii rozumienia przepisów ustawy powołanych jako podstawa decyzji, pod kątem ich jedno lub wieloznaczności, ale przede wszystkim subsumcja (podciągnięcie), pod nie stanu faktycznego ustalonego przez organ w decyzji objętej zarzutem nieważności i przyjętego za jej podstawę; nawet bowiem przy jednoznacznej treści przepisu stanowiącego podstawę decyzji, stan prawny sprawy, może być wyznaczony faktami o prawotwórczym znaczeniu, które ustalone zostały z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad zbierania i oceny dowodów, a więc np. oczywiście sprzeczne z zebranymi dowodami.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę , iż rozstrzygnięcie nin. sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji wymagało nie tyle czynienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaleń własnych co do stanu faktycznego, który zdaniem Kolegium stanowić winien podstawę decyzji z [...] maja 1980r, (a które są właściwe dla postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania), ile weryfikacji dokonanych przez Prezydenta Miasta T. ustaleń przyjętych za podstawę tej decyzji w relacji do zebranych w postępowaniu przed organem I instancji dowodów.
Podkreślił, że wprawdzie w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] marca 1999r Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organu I instancji- Prezydenta Miasta T., a w szczególności do fragmentu mapy podziału, to generalnie rozstrzygnięcie w tej sprawie oparte było na dowodzie przeprowadzonym przez Kolegium z pisma Naczelnika Wydziału Geodezji Gospodarowania Mieniem i Rolnictwa z dnia [...] 10.1998r znak: [...] z daty wpływu 20.10.1998r, w którym "wyjaśniono", z jakich działek powstała działka Nr "1", a zatem z niewyjaśnionych przyczyn Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało całością akt postępowania, w którym zapadła decyzja z [...] maja 1980r.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, iż z treści decyzji z dnia [...] maja 1980 r. wynika, że działka Nr "1", powstała "w wyniku podziału nieruchomości składającej się z działek Nr "2", "3" i inne o pow. 5043 m2 obj. [...] stanowiącej przed podziałem w całości własność S.S."; zatem decyzja ta wskazuje, iż organ przyjął, że przydzielona działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób, a zatem przy takim ustaleniu nie powstawał dla organu problem rozumienia pojęcia "nieruchomości" związanych wykładnią art. 9 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1972r. ; brak zatem przesłanek do przyjęcia, iż zamiarem I instancji było inne rozumienie "działki powstałej z "nieruchomości" niż to przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Zwrócił także uwagę, że nie zostało wyjaśnione jakim materiałem dysponował Prezydent Miasta T., czyniąc zawarte w decyzji ustalenie co do pochodzenia działki Nr "1" i czy rzeczywiście stanowiący podstawę tej decyzji materiał dowodowy powinien doprowadzić do takiego ustalenia pochodzenia działki jak to wyjaśniono w piśmie z 14.12.1998r. , a także, iż akta sprawy nie wykazują wykazu zmian gruntowych z zachowaniem chronologii zmian, w tym także co do powstania działki Nr "4" i "5", obj. [...], które zdaniem skarżącej weszły w skład działki Nr "1" oraz, że załatwienie każdej sprawy administracyjnej, w tym o stwierdzenie nieważności, wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niezbędnego dla rozstrzygnięcia danej sprawy i gdy przedmiotem sprawy jest żądanie stwierdzenia nieważności, przedmiotem ustaleń faktycznych są inne okoliczności niż w tzw. postępowaniu zwykłym, czy nawet innych postępowaniach z tzw. trybów nadzwyczajnych.
Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. sygn. akt: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071), art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz.U. z 1972r. Nr 27 poz.192 z późn. zm.) oraz art. 2 i ar. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999r, w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 13, poz. 115 ) po rozpatrzeniu wniosku C.J. z dnia 14 sierpnia 2003r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2003r,, sygn. akt: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P.S. działkę budowlaną nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrąbie [...], utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.
W jej uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało:
W dniu 21 września 1998r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek C.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980-r, znak: [...] nadającej na własność P.S. działkę nr "1" obrąb [...] położoną w T.
Postanowieniem z dnia [...] września 1998r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Prezydenta Miasta T. do złożenia pisemnych wyjaśnień i przedłożenia akt przedmiotowej sprawy.
W dniu 20 października 1998r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło pismo organu l instancji, znak: [...] przesyłające akta przedmiotowej sprawy oraz wyjaśniające, ze działka nr "1" obręb [...] w wyniku podziału pod budownictwo jednorodzinne "[...]" powstała z części działek "6" obręb [...] własności P.S z W. - poz. rej. [...], "7" obręb [...] własność A.K. - poz. rej. [...], "3" obręb [...] własności S.S. - poz. rej. [...], "9" obręb [...] własności C.J. - poz. rej. [...].
W dniu 9 grudnia 1998r. odbyła się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] rozprawa administracyjna, w toku której strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Ustalono również - co jest niesporne - że działka nr "1" jest do dnia dzisiejszego niezabudowana.
W tak ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 1999r. sygn. akt: [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności wymienionej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się P.S. podnosząc m. in. że decyzja Kolegium narusza jej prawa jako właściciela - stwierdza ona bowiem nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. nadającej jej na własność działkę nr "1" położoną w T., a także, iż z zawiadomienia PBN w T. z dnia [...]marca 1979r. Nr [...], a więc z daty dokonywania wywłaszczeń, wynika, że właścicielem tej działki był S.S.
Również na wniosek P.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przeprowadziło w dniu [...] maja 1999r. rozprawę administracyjną, na której strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
W wyniku rozpatrzenia wniosku P.S. po ponownym przeanalizowaniu całości akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1999r., sygn. akt ; [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] marca 1999r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie złożyła P.S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2000r. sygn. akt II SA/Kr 1408/99 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 1999r. wskazując : "Zdaniem Kolegium, rażące naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie polega na naruszeniu art. 9 ust. 1 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, który nie przewidywał możliwości nadania na własność córce S.S. – P.S. własność / nieruchomości. Przepis ten zezwalał na nadanie własności pełnoletnim dzieciom dotychczasowego właściciela, ale tylko w sytuacji, gdy działka powstała z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, a nie jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku, także z nieruchomości będących własnością innych osób. Inaczej (niż to uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 1999r.) przepis ten (art. 9 ust.1 ustawy dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego) wykładał Prezydent Miasta T. w decyzji z dnia [...] maja 1980r. ( Nr [...]) nadającej na własność – P.S. działkę nr "1" obręb [...] miasta T. Podstawowy wiec problem sprowadzał się do właściwej i jednoznacznej wykładni art. 9 ust 1 wyżej wspomnianej ustawy. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest nie każde naruszenie prawa, a może nią być tytko takie, które można uznać za rażące (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa)".
W ocenie wyrażonej przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 21 marca 2000r. wskazano również : "Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało bliższej analizy art. 9 ust. 1 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, a w szczególności występujących w tej ustawie pojęć terenu budowlanego działki oraz nieruchomości. Art. 9 ust,1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. stanowił , że jeżeli z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstaną dwie lub więcej działek, działki te na wniosek dotychczasowego właściciela złożony w terminie 2-ch miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały nadaje się na własność jego rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom. Art. 107 § 3 Kpa nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej - zarówno w zakresie wykładni pojęcia "nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego", jak i warunku aby działka lub działki, których własność może być nadana rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom powstała z nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego, ale tylko w sytuacji, gdy działka powstała z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, jak również wyjaśnienia dlaczego przyjęto, że w przypadku można mówić o rażącym naruszeniu prawa w wyżej podanym rozumieniu. Rozważenia też będzie wymagało, czy przepis art. 9 ust.1 cyt. ustawy nie dopuszcza możliwości rozbieżnej jego interpretacji. Tu trzeba mieć na uwadze, ze wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, bo rażące naruszenie prawa - wynikać może tylko z jednoznacznego rozumienia przepisu prawa".
Wykonując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., sygn. akt: [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku C.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r" znak: [...]; uchyliło swoją decyzją z dnia [...] marca 1999r" sygn. akt: [...] (pkt,1), oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980 r, znak: [...] nadającą na własność P.S. działkę budowlaną nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrębie [...] (pk1.2).
Na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła C.J., Zarzuciła w niej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, jak również naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 4 listopada 2002 r., sygn. akt: II SA/Kr 2242/00 uchylił zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000r. jak i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 1999r., sygn. akt: [...]. W uzasadnieniu powyższego wyroku, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozstrzygając wniosek C.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r. "(...) nie dysponowało całością akt postępowania, w którym zapadła decyzja z dnia [...] maja 1980 r.", a tym samym swoje rozstrzygnięcie oparło "na informacji zawartej w piśmie Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarowania Mieniem i Rolnictwa z dnia [...] października 1998r., znak: [...] z daty wpływu 20 października 1998r. w którym wyjaśniono z jakich działek powstała działka nr "1" oraz dokumentów wymienionych w pkt 1-5 tego pisma". W ocenie Sądu nie zostało również wyjaśnione jakim materiałem dysponował Prezydent Miasta T. czyniąc zawarte w decyzji ustalenia co do pochodzenia działki nr "1" i czy rzeczywiście stanowiący podstawę tej decyzji materiał dowodowy powinien doprowadzić do takiego ustalenia pochodzenia działki jak to wyjaśniono w piśmie z dnia 14 października 1998 r,", zwłaszcza, że "akta sprawy nie wykazują wykazu zmian gruntowych z zachowaniem chronologii zmian, w tym także co do powstania działki nr "9" i nr "5" objętej [...], które zdaniem skarżącej weszły w skład dziatki nr "1". Załatwienie zaś każdej sprawy administracyjnej, w tym o stwierdzenie nieważności wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez wyczerpujące zebranie, całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia danej sprawy. (...) W tym zakresie zarzuty skargi naruszenia art. 7 i 77 kpa są uzasadnione, aczkolwiek z przyczyn innych niż te które upatruje skarga".
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wezwało więc Prezydenta Miasta T. do przesłania całości akt sprawy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980 r. Znak: [...].
Pismem z dnia 12 lutego 2003r. Kierownik Referatu Gospodarki Nieruchomościami w Wydziale Geodezji i Gospodarowania Nieruchomościami Urzędu Miasta T. przesłał całość akt sprawy zakończonej przedmiotową decyzją z dnia [...] maja 1980 r. nadającą na własność P.S. działkę budowlaną nr "1" obręb [...].
Na materiał - którym dysponował organ l instancji wydając kwestionowaną obecnie przez C.J. decyzję - składały się: akta sprawy nadania i zachowania na własność działek z nieruchomości S.S., kopie mapy ustalającej granice terenu budowlanego T. ustalone zarządzeniem Prezydenta Miasta T. Nr [...], kopie mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T. oraz rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne stanowiący załącznik do mapy podziału terenu budowlanego położonego w T. Gm. kat. K. "Osiedle K.".
W piśmie tym wyjaśniono ponadto, iż w operacie pomiarowym podziału nieruchomości pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne brak jest klasycznego wykazu zmian gruntowych, gdyż rejestr pomiarowy spełnia jego rolę. Operat pomiarowy wykonany zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1972 r. nie zawiera podziału poszczególnych nieruchomości (który mógłby być uwidoczniony w wykazie zmian) lecz po ustaleniu granic terenów objętych uchwałą "następuje scalenie wszystkich nieruchomości objętych terenem budowlanym, a następnie podział na normatywne działki budowlane - co przedstawia rejestr pomiarowy".
Z nadesłanych akt organu l instancji wynika, iż S.S. w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu Miejskiego w T. - Biuro Geodety Miejskiego z dnia [...] lipca 1979r, Znak: [...] wniósł o zachowanie na własność działki budowlanej nr "10" obręb [...], wskazując, iż poprzez działkę tą "chce mieć bezpośrednie połączenie z gruntem, który nie został przejęty o obszarze ponad 4 ha, a ciągnącym się za wnioskowaną parcelą w kierunku wschodnim", oraz o nadanie na własność dzieciom P.S. i T.S. odpowiednio działek nr "1" obręb [...] i nr "11" obręb [...] z uzasadnieniem, iż z nieruchomości wnioskodawcy objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstało kilkanaście działek budowlanych.
Następnie, stosownie do wezwania organu I instancji z dnia 22 lutego 1980 r., znak: [...] S.S. pismem z dnia 3 marca 1980r. przedłożył oświadczenia P.S. i T.S. z dnia 2 marca 1980r, zawierające zgodę na otrzymanie działek budowlanych, odpowiednio nr "1"’ obręb [...] i "11" obręb [...]. Właśnie w oparciu o wyżej przywołany wniosek S.S., uzupełniony oświadczeniami pełnoletnich dzieci wydana została decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980 r. nadająca na własność P.S. córce S. działkę budowlana nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrębie [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., sygn. akt: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P.S. córce S. działkę budowlaną nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrębie [...].
W zakreślonym ustawowo terminie, z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zwróciła się C.J.. W uzasadnieniu wniosku zarzuciła, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2003r, sygn. akt: [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r, znak: [...] wydana została "bez wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, na podstawie ustaleń dokonanych, z pominięciem wskazań i ocen zawartych w wyroku NSA - 02 w Krakowie z dnia 4 listopada 2002r., sygn. akt: II SA/Kr 2242/00, w którym Sąd na podstawie analizy treści przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]maja 1980 r. stwierdził, iż z treści decyzji z dnia [...] maja 1980r. wynika, że działka nr "1" powstała w wyniku podziału nieruchomości składającej s/ę z dziatek nr "2", "3" i inne o powierzchni 5043 mkw, objętej [...], stanowiącej przed podziałem w całości własność S.S. Decyzja ta zatem wskazuje, iż organ przyjął, że przydzielona działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób, a zatem przy takim ustaleniu nie powstawał dla organu problem rozumienia pojęcia nieruchomości związanych wykładnią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r".
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust.1 i art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 lipca1972r, o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U, Nr 27, poz. 192 ze zm.), zwaną w dalszej części uzasadnienia ustawą, tereny budownictwa jednorodzinnego ustalały właściwe rady narodowe stopnia podstawowego, Projekt uchwały w przedmiocie ustalenia terenu budowlanego podlegał wyłożeniu na okres 6-ciu tygodni do publicznego wglądu, co powinno było być podane do publicznej wiadomości, Poza tym po opracowaniu i wyłożeniu projektu do publicznej wiadomości powinni być powiadomieni właściciele nieruchomości, które zostały objęte terenem budowlanym, jak też osoby, którym przysługiwały na tych nieruchomościach prawa rzeczowe, ujawnione w księgach wieczystych.
Był to okres przygotowawczy do podjęcia uchwały o ustaleniu terenu budowlanego. Osoby zainteresowane mogły w tym 6-cio tygodniowym okresie zgłaszać uwagi, wnioski i wnosić odwołania od zamierzeń projektu. Uwagi, wnioski i odwołania podlegały rozpoznaniu, co powinno znaleźć odbicie w treści uchwały właściwej rady. O wszczęciu postępowania o ustaleniu terenu budowlanego powinno być także powiadomione biuro notarialne prowadzące księgi wieczyste, w celu dokonania w nich stosownej wzmianki. Dopiero po upływie wspomnianego okresu i rozpoznaniu uwag i wniosków właściwa rada narodowa podejmowała uchwalę o ustaleniu terenu oraz o jego podziale na działki budowlane. Uchwała taka z mocy art. 5 ust.1 ustawy podlega ogłoszeniu w dzienniku urzędowym. Uchwała właściwej rady narodowej o wyznaczeniu terenu budowlanego kończy zatem etap przygotowań, Z chwilą jej ogłoszenia właściwe organy terenowe mogły przystępować do jej wykonania.
Ogłoszenie uchwały rady narodowej o ustaleniu terenu budowlanego powodowało dla dotychczasowych właścicieli nieruchomości będących osobami fizycznymi określone w ustawie uprawnienia. Otóż w myśl art. 8 i 9 ustawy właściciele takich nieruchomości mogli , w okresie 2-ch miesięcy od dnia ogłoszenia uchwały, zgłaszać wnioski o zachowaniu prawa własności jednej działki budowlanej (art. 8 ustawy) oraz o nadaniu własności takiej działki innym osobom bliskim (art. 9 ustawy). Po upływie dwumiesięcznego terminu wszystkie nieruchomości objęte terenem budowlanym, z wyjątkiem nieruchomości, o których mowa w art. 8 i 9 ustawy, przechodziły na własność Państwa. Państwu (właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej) przysługiwało więc prawo nadawania tytułu własności innym osobom niż dotychczasowi właściciele - na wniosek tych właścicieli. Ustawodawca przyjął tu swoistą konstrukcję uprawnień sprowadzającą się do tego, iż państwo, które wprawdzie właścicielem jeszcze nie jest (stanie się ewentualnie po dwóch miesiącach), już po ogłoszeniu uchwały ma uprawnienie do nadawania tytułu własności innym osobom na wniosek dotychczasowego właściciela. Wynika z tego, że wspomniany dwumiesięczny okres był niezbędny dla dotychczasowych właścicieli, celem umożliwienia im podjęcia decyzji w zakresie skorzystania z uprawnień płynących z art. 8 i 9 ustawy.
Stosownie bowiem do dyspozycji przywoływanego już wyżej art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, jeżeli z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstaną dwie lub więcej działek, działki te na wniosek dotychczasowego właściciela nadaje się na własność jego rodzicom, pełnoletnim dzieciom lub pełnoletnim wnukom.
Dla analizy wyżej przytoczonego przepisu ustawy - na co wskazywał w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 21 marca 2000r, Naczelny Sąd Administracyjny - koniecznym jest dokonanie wykładni zawartych tam pojęć: terenu budowlanego, działki budowlanej oraz nieruchomości.
Zdefiniowanie dwóch pierwszych pojęć nie nastręcza trudności gdyż wyżej przywołana ustawa w art. 2 zawiera ich legalną definicją.
I tak za tereny budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 1972r uznaje się tereny przeznaczone na mocy uchwały pod budownictwa jednorodzinne i zagrodowe (art. 2 ust 1 ustawy), a przez pojęcie działek budowlanych rozumie się działki powstałe na skutek podziału terenu budowlanego na działki odpowiadające normatywnej powierzchni przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne lub budownictwo zagrodowe (art. 2 ust 2 ustawy).
Trudności interpretacyjne może więc nastręczać jedynie zdefiniowanie pojęcia nieruchomości w rozumieniu analizowanej ustawy, a to wobec braku w niej definicji tego pojęcia ,
Wydaje się jednak, że w takiej sytuacji należy posiłkować się definicją nieruchomości wyrażoną w art. 46 kc.
Powracając zatem do analizy treści art. 9 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, uwzględniając poczynione wyżej ustalenia odnośnie zawartych w niej pojęć, stwierdzić należy, iż własność przedmiotowej działki nr "1’ - jako powstałej z czterech różnych działek gruntowych (nieruchomości) z których tylko jedna (nr "3") stanowiła własność S.S. - nie mogła zostać nadana córce jednego z właścicieli nieruchomości, z których części powstała działka budowlana nr 154.
Wbrew twierdzeniom P.S. z przedstawionych przez nią dokumentów nie wynika bowiem, aby S.S. był właścicielem wszystkich działek, z których powstała działka nr "1".
Przedłożona przez P.S. kserokopia wyciągu z Wykazu Zmian Gruntowych z roku 1974 określa bowiem jedynie osoby " władające" nieruchomościami, co w żadnym razie nie jest tożsame z właścicielem nieruchomości. Natomiast z kserokopii zawiadomienia PBN w T. z dnia 22 marca 1979r. znak: [...] wynika, że S.S. s. J. i P. był właścicielem działek obrębowych : "12" "13", "3" i "14" o łącznej powierzchni 5413 mkw w obrąbie [...] oraz działek obrębowych nr "15", "16" o łącznej powierzchni 840 mkw w obrębie [...], a nadto działki nr "17" o powierzchni 2 ha 2981 mkw w obrębie [...]. Z powyższych nieruchomości jedynie działka nr "3" była jedną z czterech działek, które utworzyły działką nr "1"
Ponownie zatem stwierdzić należy, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r., wydana została z naruszeniem prawa, w postaci przepisów art. 8 i art. 9 wyżej cytowanej ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach,
Biorąc bowiem pod uwagę treść art. 9 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. nie było możliwe nadanie działki na własność córce S.S. – P.S. Przepis ten bowiem zezwalał na nadanie działek na własność pełnoletnim dzieciom dotychczasowego właściciela, ale tylko w sytuacji, gdy działki te powstały z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela, a nie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, także z nieruchomości będących własnością innych osób.
Nadając zatem na własność P.S. działkę nr "1", która powstała nie tylko z nieruchomości będących własnością Jej ojca S.S., lecz także z działek będących własnością innych osób, organ orzekający w przedmiotowej sprawie naruszył art. 9 ust.1 ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Tego rodzaju wykładnia treści art. 9 ust. 1 zdaje się wynikać również z porównania treści tego przepisu i art. 8 ust.1 i ust, 5 cyt ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest jednak rozstrzygnięcie wniosku C.J. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta T. dnia [...] maja 1980r z uwagi na fakt ,że została wydana "z rażącym naruszeniem prawa".
Znaczenie prawne pojęcia "rażącego naruszenia prawa" pozostaje przedmiotem sporu w doktrynie prawa (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1996, str. 716-721). Widoczne są również rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, których dogłębną analizę zawarł J. Łętowski w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993r.(sygn. akt III ARN 56/93)
Ostatnio prezentowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, iż przeważające miejsce zyskuje stanowisko o charakterze formalnym.
Tezę te potwierdza również cytowany wyżej Komentarz (B. Adamiak i J. Borkowski str. 721 zdanie ostatnie do pkt 2).
Przyjęcie takiej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże się z gramatyczną, językową wykładnią pojęcia "rażące" naruszenie prawa. Według "Słownika języka polskiego" (Warszawa 1993, t. III str. 24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Niewątpliwie zatem ustawodawca, wprowadzając nadzwyczajny tryb kontroli decyzji administracyjnej w postaci stwierdzenia nieważności, nie odnosił go do każdej decyzji naruszającej prawo, a tylko do takiej, która została wydana z rażącym jego naruszeniem w znaczeniu, jakie przydaje mu wykładnia językowa, gramatyczna tego pojęcia i w przeważającej mierze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak zatem jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji gdy istnieją możliwości różnej interpretacji przepisów prawa, Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 17 kwietnia 1989 r. l SA 1034/88. Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego - Wyd. Prawnicze, Warszawa 1995 r. str. 341) oraz z dnia 6 lutego 1995 r. II SA 1531/94 (ONSA 1996/1 poz. 37).
Pogląd taki rozwija również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 1997r. III S.A. 1201/96 stwierdzając "W dotychczasowym orzecznictwie sądowym, a także w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa (art. 156§1 pkt 2 kpa) następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, W orzecznictwie sądowym wyrażane były także poglądy, iż jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jeżeli zaś przepis dopuszcza rozbieżną interpretację, nawet mniej lub bardziej uzasadnioną- to wybór jednej z takich interpretacji, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako "rażące" naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Wreszcie w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. "(Vademecum Przedsiębiorcy Podatnika 1998/5 str. 65)
Wobec braku w analizowanej ustawie definicji pojęcia "nieruchomości" jednoznaczna interpretacja treści art. 9 ust. 1 ustawy - wbrew twierdzeniu C.J. - mogła nastręczać organowi I instancji trudności. Potwierdzeniem takiej tezy jest fakt, iż organ wydający decyzję której nieważności domaga się C.J., dysponując dokumentacją, składającą się na akta organu I instancji, dokonał błędnej jego interpretacji, która zdaje się wynikać z rozumienia pojęcia "nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego", jako zespołu wszystkich nieruchomości przeznaczonych na mocy uchwały pod budownictwo jednorodzinne.
Takie rozumienie przez organ I instancji treści art. 9 ust.1 ustawy, a w szczególności pojęcia "nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego", zdają się potwierdzać również pozostałe decyzje organu l instancji.
I tak w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r., znak: [...], nadającej w oparciu o treść art. 9 ust.1 ustawy T.S., synowi S. działkę budowlaną nr "11" o powierzchni 647 mkw w obrąbie [...] wskazano, iż powstała ona z podziału nieruchomości położonej w T. w gminie katastralnej K., a składającej się z działek ""2", "3" i inne o powierzchni 5043 mkw objętej [...], pomimo, iż na podstawie mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego T., z operatu [...] w oparciu o którą Prezydent Miasta T. wydawał przedmiotową decyzję w sposób jednoznaczny wynika, iż działka ta (nr "11" obr. [...]) powstała jedynie z części działki nr "18" obręb [...], stanowiącej własność S.S., która to działka wraz z innymi działkami tegoż właściciela (m.in. "2", "3"), utworzyła powierzchnię 5043 mkw, objętą uchwałą i włączoną do terenu przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne w T.
Podobnie w decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust.1 i 4 ustawy z dnia [...] maja 1980r., znak: [...] orzekającej o zachowaniu przez S.S. własności działki budowlanej nr "10" o powierzchni 722 mkw w obrębie [...], podobnie jak poprzednio, wskazano, iż działka ta powstała "w wyniku podziału nieruchomości położonej w T. w Gminie K. składającej się z dz. nr "2", "3" i inne o powierzchni 5043 mkw objętej [...] w obrąbie [...]", pomimo, iż z przywoływanej już, stanowiącej podstawę decyzji organu l instancji mapy podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego w sposób jednoznaczny wynika , iż działka o nr "10" obręb [...] powstała z części działki nr "18" obręb [...], a nie wszystkich działek będących własnością S.S. o powierzchni 5043 mkw objętych zarządzeniem Prezydenta Miasta T. nr [...]z dnia [...] czerwca 1979r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście T. i jego podziale na normatywne działki budowlane.
Wskazania wreszcie wymaga, że również w decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust.1 i ust. 4 ustawy orzekającej o zachowaniu przez C.J. własności wskazanej przez siebie działki (nr "19" obrąb [...]) stwierdzono, iż działka ta powstała "w wyniku podziału nieruchomości położonej w T. w Gm. K., składającej z dz. nr "5", "4" o powierzchni 13194 mkw", podczas gdy w oparciu o przywoływaną już mapą podziału będącą w dyspozycji Prezydenta Miasta T. i stanowiącą podstawę wydanej decyzji, w sposób jednoznaczny wynikało, iż działka nr "19" powstała w przeważającej części z działki nr "4" obręb [...] oraz niewielkiego fragmentu działki nr "3" (będącego własnością S.S.), a nie z działek nr "5" i "4" o powierzchni 13194 mkw, tj. powierzchni objętej zarządzeniem Nr [... ]Prezydenta Miasta T. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w T.
Z uzasadnienia wyżej przytoczonych decyzji o zachowaniu własności działki (art. 8 ustawy), oraz o nadaniu własności działki osobom bliskim (art. 9 ustawy) wynika nadto, iż wydający decyzję w I instancji Prezydent Miasta T. orzekając o nadaniu w trybie art. 9 ust.1 ustawy własności działek powstałych z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego nie uznawał za konieczną przesłankę warunkującą dla tegoż nadania własności okoliczności, aby nieruchomość objęta uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego powstała wyłącznie z nieruchomości dotychczasowego właściciela.
Wszystkie te przywołane wyżej okoliczności przemawiały za przyjęciem, iż w ocenie Prezydenta Miasta T. "nieruchomość objęta uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego" rozumiana była jako zespół (ogół) wszystkich nieruchomości poszczególnych właścicieli w części objętej zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia [...] czerwca 1979r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście T. i jego podziale na normatywne działki budowlane.(Dz. Urz. [...]). Wobec twierdzeń zawartych we wniosku C.J. powtórnie podkreślenia wymagało, iż sformułowanie zawarte w decyzji, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, treści: "stanowiącej przed podziałem własność w całości Ob. S.S." wskazuje jedynie, iż w ocenie organu I instancji, S.S. był właścicielem w całości, a nie "w części" (współwłaścicielem), które to sformułowanie skreślono, wymienionych wyżej nieruchomości objętych zarządzeniem z dnia [...] czerwca 1979r., położonych w T. w Gm. kat. K. składającej się z dz. nr "2", "3" i inne. Natomiast fakt, iż akurat w tej decyzji nie wymieniono wszystkich pozostałych nieruchomości S.S. objętych zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta T. .tj. działek nr "13", "14", "15", "16" i "18", wynika z faktu, iż w druku decyzji, którym posługiwał się organ I instancji, nie było wystarczającej ilości miejsca na wpisanie wszystkich działek przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne (teren budowlany w T.- Osiedle K.).
Należy również mieć na uwadze, iż celem ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. będącej podstawą wydania m. innymi objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji było stworzenie osobom zainteresowanym możliwości zaspokojenia we własnym zakresie potrzeb mieszkaniowych. Analiza tej ustawy wskazuje, że wolą ustawodawcy było zapewnienie możliwości realizacji budownictwa przede wszystkim właścicielom i członkom ich rodzin oraz współwłaścicielom terenów objętych uchwałą o wyznaczeniu terenów budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1983r., sygn. akt: l SA/1291/82 . opubl. ONSA 1983/1, poz. 11). Przy uwzględnieniu tej intencji ustawodawcy należało oceniać sposób rozumienia i interpretacji jej zapisów dokonany w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980r. nadającej na własność P.S. córce S. działkę budowlaną nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrębie [...], powstałą w wyniku podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po ponownym rozpoznaniu, na skutek wniosku C.J. z dnia 14 sierpnia 2003r., sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2003r., sygn. akt: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]maja 1980r., znak: [...] nadającej na własność P.S. córce S. działkę budowlaną nr "1" o powierzchni 564 mkw w obrębie [...], uznało, że zasadną była odmowa stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]maja 1980r., albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, aby decyzja ta naruszała prawo w stopniu rażącym, a zatem uzasadniającym jej wzruszenie w trybie art. 156 § 2 kpa.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2003 r. sygn. akt: [...] utrzymującą w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] lipca 2003 r. sygn. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 05,1980 r., znak; [...] skarżąca C.J. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa przez:
1/ błędne przyjęcie, iż art. 9 ust, 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U nr 27 poz. 192) powoływanej dalej jako ustawa dopuszczał odmienną interpretację i niezasadne uznanie, że błędnej interpretacji tego przepisu dokonał Prezydent Miasta T. wydając decyzję z dnia [...] 05.1980 r. znak: [...] powoływaną dalej jako decyzja przedmiotowa z dnia [...] 05.1980 r.,
2/ pominięcie niektórych wskazań i ocen zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 4 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 2242/00,
3/ naruszenie przepisów normujących zbieranie i ocenę materiału dowodowego poprzez błędnie przyjęcie, że decyzje organu pierwszej instancji wskazują, iż ten organ dokonał błędnej interpretacji art. 9 ust 1 ustawy, poprzez nie uwzględnienie rejestru pomiarowego nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, załącznika do zarządzenia Prezydenta m. T. z dnia [...] 06.1979 r. nr [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście T. i jego podziale na normatywne działki budowlane (Dz. Urz. [...]) powoływanego dalej jako zarządzenie nr [...] , które to dowody wskazują, że w trakcie procedury związanej z wydaniem a następnie wykonaniem - wydawaniem decyzji o przyznaniu działek budowlanych - zarządzenia nr [...] organ I instancji nie miał problemu z ustaleniem znaczeniem pojęcia nieruchomości,
4/ naruszenie przepisów k.p.a. normujących zasady tryb i podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych z rażącym naruszeniem prawa przez odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r., i w konsekwencji przyjęcie, że dotyczy on tylko naruszenia przepisów prawa materialnego,
5/ nie rozpoznanie i nie ustosunkowanie się do zarzutów powoływanych na uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. tj rażącego naruszenie art. 5, 6, 71 § 1 k.p.a, w ówczesnym brzmieniu i przepisów określających normatyw powierzchni działki powstałej zarządzeniem nr [...] jak i sposobu ustalania właścicieli nieruchomości,
6/ nie zapewnienie udziału w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi P.J. reprezentującemu skarżącą w niniejszej sprawie począwszy od rozprawy administracyjnej jaka odbyła się przed Kolegium w dniu 09.12.1998 r.
Skarżąca wskazała, że Kolegium częściowo tylko realizując zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2002 r. zalecenia Sądu, wystąpiło do organu I instancji Prezydenta m, T. o przesłanie całości akt sprawy zakończonej decyzją przedmiotową z dnia [...].05.1980 r. do których ten organ zaliczył nawet decyzje wydane w innych sprawach niż o numerze [...] Po analizie tych akt i zbadaniu czy nastąpiło rażące naruszenie prawa materialnego Kolegium wydało odmowne decyzje z dnia [...].07 2003 r. i z dnia [...].09.2003 r., jednakże podejmując rozstrzygnięcie takiej treści Kolegium nie wzięło pod uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2002 r, wyżej powołanym wskazał, że: "Rozstrzygnięcie zatem sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, wymagało nie tyle czynienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaleń własnych co do stanu faktycznego, który zdaniem Kolegium stanowić winien podstawę decyzji z dnia [...] maja 1980r, (a które są właściwe dla postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania), ile weryfikacji dokonanych przez Prezydenta Miasta T. ustaleń przyjętych za podstawę tej decyzji w relacji do zebranych w postępowaniu przed organem I instancji dowodów." wcześniej stwierdzając po ocenie wniosku, skarżącej, że: "Żądanie stwierdzenia nieważności upatruje rażącego naruszenia prawa, w wadliwym ustaleniu, że działka Nr "1" odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed powstaniem tej działki własność S.S.,"
Uwzględniwszy wyżej powołane wskazania i oceny zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2002 r. , zd. skarżącej, winna być zbadana i oceniona sprzeczność w zakresie pochodzenia działki nr "1" podczas rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. na uzasadnienie, którego między innymi w piśmie z dnia 18,06.2003 r. skarżąca wskazywała, że wydano ją z rażącym naruszenie przepisów postępowania. Tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2002 r. stwierdził: "Dla rozstrzygnięcia przeto o zasadności lub niezasadności żądania stwierdzenia nieważności decyzji, niezbędne było nie tylko odniesienia się do kwestii rozumienia przepisów ustawy powołanych jako podstawa decyzji, pod kątem ich jedno lub wieloznaczności, ale przede wszystkim subsumcja (podciągnięcie), pod nie stanu faktycznego ustalonego przez organ w decyzji objętej zarzutem nieważności i przyjętego za jej podstawę. "
Materiał dowodowy powstały podczas wydawania zarządzenia nr [...] i jego wykonywania co się składało na procedurę opisywaną w uzasadnieniach zaskarżanych decyzji Kolegium związaną z wydawaniem uchwał w niniejszej sprawie zarządzenia nr [...] na podstawie przepisów ustawy i przepisów wykonawczych potwierdza, że organ I instancji dysponował dowodami, z których jednoznacznie wynikało, że działka "1" powstała z własności czterech osób, a nie jak to ustalono w decyzji przedmiotowej z dnia [...].05.1980 r. z własności S.S. z zastrzeżeniem, że w całości.
Wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium nie zbadało czy miało miejsce rażące naruszenie przepisów postępowania normujących zasady zbierania i oceny materiału dowodowego, skupiając się na analizie uregulowań ustawy, przyjmując za główny jej cel zapewnienie właścicielom i ich bliskim działek budowlanych. Jednakże cel ten w zakresie jaki ustawodawca określił można było zrealizować na podstawie art. 8 i 9 ustawy. Cenzus wieku wynikający z art.. 9 ust- l ustawy w przypadku dzieci dotychczasowych właścicieli, które uzyskiwały pełnoletniość w niedalekim okresie czasu po wydaniu uchwały, co z kolei pozwalało by bezpośrednio im dochować terminów zabudowy przewidzianych w ustawie, uniemożliwia realizację celu wskazanego przez Kolegium. Ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń w zakresie wykupu działek na wieczyste użytkowanie na rzecz osób niepełnoletnich, z czym wiązało się zgodnie z art. 12 ustawy dochowanie analogicznych terminów zabudowy jak w przypadku właścicieli. Przemawia to za tym, że prawodawca wprowadził w art. 9 ustawy rygorystyczne zasady nabycia działek przez osoby bliskie o czym świadczą choćby ograniczenia odnośnie między innymi ich wieku nie zmierzał przy uchwalaniu ustawy do realizacji określonego przez Kolegium celu w zakresie jakim przyjął ten organ. Powołany na poparcie tego stanowiska wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1983 sygn. akt: I SA 1291/82 (ONSA 1983/1/11) zapadł w sprawie toczącej się na podstawie art. 8 ustawy - analizę tego artykułu pod kątem zachowania działek przez współwłaścicieli, którzy oprócz nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego są w tej samej miejscowości współwłaścicielami innej nieruchomości zawarł Sąd w uzasadnieniu wyroku.
Kolegium po dokonaniu analizy ustawy celem ustalenia znaczenia pojęć użytych w art. 9 ust. 1 ustawy zwłaszcza nieruchomości uznało, iż organ pierwszej instancji dokonał błędnej jego interpretacji, wobec braku definicji "nieruchomości", przyjmując że pojecie nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego oznacza zespół wszystkich nieruchomości przeznaczonych na mocy uchwały pod budownictwo jednorodzinne. Takie znaczenie nieruchomości jest sprzeczne z powszechnym rozumieniem tego pojęcia, a które w systemie prawnym znajduje potwierdzenie w definicji legalnej zawartej w art. 46 k.c. Ustawa nie wprowadza odmiennej definicji, a wskazywane błędne rozumienie pojęcia nieruchomości nie znajduje uzasadnienia w treści art. 9 ust. 1 ustawy, w którym podobnie jak w pozostałych przepisach ustawy, na co wskazuje Kolegium przez porównanie art. 9 z art. 8 ust. l i 5 ustawy odwołuje się do definicji systemowej zawartej w art, 46 k.c. choćby przez wskazanie osoby dotychczasowego właściciela - podmiotu któremu przysługuje odrębne prawo własności. Co jest tym bardziej uzasadnione, gdyż ustawa dotyczy zagadnień uregulowanych w prawie cywilnym, między innymi własności nieruchomości - której zasady odjęcia określa.
Porównanie art. 9 z art. 8 ust 1 i 5 ustawy wskazuje również na ograniczenia jakie wprowadza art. 9 w zakresie nadawania działek na własność, który nie zawiera regulacji pozwalającej na nadanie działek powstałych z podziału nieruchomości innych osób niż dotychczasowego właściciela, co w przypadku zachowania działek na rzecz dotychczasowego właściciela art. 8 ust. 5 ustawy przewiduje. Art. 5 ust. 2 ustawy, wprowadzał zasadę, że nieruchomości objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego przechodziły na własność Skarbu Państwa, od której wyjątek stanowiły działki, które właściciele zachowali zgodnie z art. 8 lub, które zostały w trybie art. 9 nadane na własność, ustawodawca wyraźnie rozróżnił te dwa rodzaje nabycia działki nie posługując się analogią.
Art. 9 ust. 1 ustawy przyznawał uprawnienie do występowania o nadanie działki budowlanej, przez którą należy zgodnie z art. 2 ust, 2 rozumieć działkę odpowiadającą normatywnej powierzchni powstałą w wyniku podziału terenu budowlanego, dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, któremu przez okres 2 miesięcy od ogłoszenia uchwały ciągle przysługuje prawo do już podzielonej w niniejszej sprawie zgodnie z § 2 w zw. z § 7 zarządzenia nr [...] z dniem ogłoszenia zarządzenia, na działki budowlane nieruchomości - której, a nie zespołu nieruchomości, przeznaczonych uchwałą pod budownictwo jednorodzinne jest właścicielem. Przy rozumieniu pojęcia nieruchomości jako zespołu nieruchomości przeznaczonych uchwałą pod budownictwo jednorodzinne z wyjątkiem sytuacji gdy uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego objęto tylko jedną nieruchomość treść art. 9 ust 1 ustawy nie pozwalała by nawet w minimalnym zakresie na realizację celu ustawy wskazanego przez Kolegium, Uchwały choćby jak w niniejszej sprawie obejmowały swoim zasięgiem wiele nieruchomości co powodowało, że żaden z właścicieli nie mógł by być uznany za dotychczasowego właściciela nieruchomości rozumianej jako zespołu nieruchomości przeznaczonych uchwałą pod budownictwo jednorodzinne Nieruchomości objęte uchwałą zgodnie z art. 5 ust 2 ustawy przechodzą na własność Skarbu Państwa, a nie jedna nieruchomość jednocześnie będąca zespołem wielu nieruchomości.
Znaczenie pojęcia nieruchomości jako zespołu wszystkich nieruchomości przeznaczonych uchwałą pod budownictwo jednorodzinne stanowi swego rodzaju powtórzenie pojęcia terenu budowlanego, definiowanego w art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi teren składający się z zespołu wszystkich nieruchomości przeznaczonych na mocy uchwały pod budownictwo jednorodzinne.
Wskazywane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji Kolegium swoista konstrukcja uprawnień pozwalająca państwu nadawać działki, których nie jest jeszcze właścicielem stanowi w istocie środek umożliwiający realizację woli właściciela nieruchomości, na którego wniosek na podstawie decyzji administracyjnej dochodzi do rozdysponowania jego prawem własności względnie skorzystania z unormowania przewidzianego w art. 8 ust. 5 ustawy,
Brak trudności interpretacyjnych i jednoznaczne rozumienie art. 9 ust. 1 ustawy przez organ l instancji potwierdza wyżej przytoczone uzasadnienie decyzji Kolegium z dnia [...]03.1999 r., stanowisko przedstawiciela Prezydenta m. T. zaprezentowane na rozprawie administracyjnej w dniu [...]12.1998 r. treść decyzji organu I instancji powołanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji Kolegium, a przede wszystkim stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 4 listopada 2002 r.
W treści wszystkich powołanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Kolegium decyzji organu I instancji wskazuje się, że przyznawana działka powstała z podziału konkretnej nieruchomości wnioskodawcy jednoznacznie określonej, przez wskazanie właściciela - wnioskodawcy, określenie jej położenia przywołanie działek, na nią się składających, wymienienie księgi wieczystej, którą jest objęta i wskazanie nawet powierzchni nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego. Co przemawia za tym, iż wbrew temu co przyjęło Kolegium nie powstały trudności w zakresie rozumienia pojęcia nieruchomości po stronie organu I instancji, przy wydawaniu decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. o nadaniu działki "1" obr. [...], w której jak i w pozostałych decyzjach powołanych przez Kolegium, wskazuje się że działka powstała z nieruchomości wnioskodawcy. Decyzje wydawano celem wykonania zarządzenia nr [...] w trakcie procedury związanej z ustaleniem terenu budowlanego, w ramach której znaczenie pojęcia nieruchomości dla organu I instancji nie budziło wątpliwości o czym świadczy rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne - składający się na akta sprawy. Wiersze-pozycje tego rejestru konkretyzują jednoznacznie nieruchomości według kryteriów - określonych w definicji płynącej z art. 46 k.c. - zawartych w kolumnach, opisane w rejestrze nieruchomości następnie powoływano w decyzjach. Rejestr został sporządzony jako wykaz zmian gruntowych zgodnie z § 10 pkt 3 rozporządzenia, a w oparciu o dane z kolumn 11, 12, i 13 rejestru uwidaczniano zmiany w księgach wieczystych, ustawa nie wprowadza odmiennej formy dla takich dokumentów - wbrew temu co stwierdzono w piśmie z dnia 12 lutego 2003 r. powoływanym w zaskarżonych decyzjach nie następowało scalenie, o czym ustawa nie stanowi a podział na działki zgodnie z ustawą.
Gdyby jak błędnie przyjęło Kolegium intencją organu I instancji było rozumienie nieruchomości jako zespołu wszystkich nieruchomości przeznaczonych uchwałą pod budownictwo jednorodzinne, znalazło by to odzwierciedlenie w treściach wydanych decyzji - przez wskazanie choćby powierzchni, na ten zespół stanowiący teren budowlany się składającej - wymienionej w § l zarządzeniu nr [...] wielkości ok. 22,5 ha czy też później uściślonej - lub wskazanie jedynie, że działka powstała z podziału terenu budowlanego w skład, którego także wchodziła nieruchomość wnioskodawcy, a nie z podziału skonkretyzowanej nieruchomości dotychczasowego właściciela co stwierdzono w decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. jak i pozostałych decyzjach organu I instancji.
Kolegium w decyzjach zaskarżonych błędnie przyjęło, iż bezsporne naruszenie zasad postępowania dowodowego przez zaprzeczenie w decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. działce "1" obr. [...] co do powstania stanowi przejaw błędnej interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy czego wbrew temu co przyjęło Kolegium, treść decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. i pozostałych organu I instancji co wyżej wskazano nie potwierdza. Fakt, że w decyzjach o zachowaniu działek na własność pomimo możliwości, wynikającej z art. 8 ust 5 ustawy organ I instancji stwierdzał, że działki powstały z podziału nieruchomości dotychczasowego właściciela wnioskodawcy - świadczy, iż bardzo rygorystycznie podchodził do wynikających z prawa materialnego uregulowań. Jednakże dopuszczano się w konsekwencji wydawania decyzji o nadaniu działki rażącego naruszenia przepisów normujących zbieranie i ocenę materiału dowodowego przez sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie zaistnienie okoliczności w decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. - opracowanej przy użyciu formularzu przy którego konstruowaniu biorąc pod uwagę unormowania między innymi art. 9 ustawy uznano, że nadawana działka winna powstać z nieruchomości wnioskodawcy co następnie akceptowano przy wydawaniu decyzji – które w ocenie organu pierwszej instancji musiały zaistnieć by doszło do nadania działki, w sprawie toczącej się w oparciu o art. 9 ust. 1
ustawy. W uzasadnieniu decyzji nie czyniąc już w tym zakresie żadnych ustaleń, gdyż formularz decyzji, którym posługiwał się organ l instancji nie pozostawiał na to miejsca. A zatem jak uznało Kolegium nie można było na podstawie uzasadnienia decyzji wywnioskować, iż organ I instancji uznawał za przesłankę warunkującą nadanie działki w/w okoliczność jednak wynika to z treści rozstrzygnięcia, co w decyzji przedmiotowej z dnia [...] 05.1980 r. jest tym bardziej czytelne gdyż wskazano nawet, że działka "1" powstała z podziału nieruchomości stanowiącej przed podziałem własność w całości S.S.
Kolegium analizując zawarte w przedmiotowej decyzji z dnia [...] 05.1980 r. sformułowanie odniosło się jedynie do jego drugiej części, stwierdzając, iż w ocenie organu pierwszej instancji wynika, że S.S. był właścicielem nieruchomości w decyzji określonej. Jednak analiza całości treści decyzji przedmiotowej z dnia [...]05.1980 r. prowadzi do wniosku analogicznego jaki zajęło Kolegium w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] 03.1999 r. wyżej przytoczonym, jak i stanowiska jakie zajął przedstawiciel Prezydenta Miasta T. na rozprawie w dniu [...]12.1998 r., a przede wszystkim stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyroku z dnia 4 listopada 2002 r., co winno obligować Kolegium do zbadania czy nastąpiło rażące naruszenia przepisów postępowania, zgodnie ze wskazaniami Sądu i zarzutami skarżącej, które jak dotąd nie zostały rozpatrzone
Wykładnia językowa art. 9 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku zawartego na stronie 11 uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia [...].07.2003 r., sprowadzającego się do stwierdzenia, że nadano decyzją przedmiotową z dnia [...].05.1980 r. działkę "1" obr. [...] powstałą z podziału nieruchomości objętych uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego, a nie jak stanowił art. 9 ust. 1 ustawy z podziału nieruchomości objętej uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę P.S. wniosła o jej oddalenie i powołała argumenty wskazujące na prawidłowość stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawartego w zaskarżonej decyzji .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i raz jeszcze przytoczyło całą argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm./.
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 153 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. /poprzednio obowiązujący przepis art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995n r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym –Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.- wskazywał, że wyrażona w orzeczeniu Sądu ocena prawna wiązała ten Sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia ./
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zacytowało ocenę i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 listopada 2002 r., które zd. Kolegium sprowadziły się do konieczności zapoznania się z całością akt postępowania, w którym zapadła decyzja z dnia [...] maja 1980 r. celem ustalenia jakim materiałem dowodowym dysponował Prezydent Miasta T. czyniąc zawarte w decyzji ustalenia co do pochodzenia działki nr "1" i czy rzeczywiście stanowiący podstawę tej decyzji materiał dowodowy powinien doprowadzić do takiego pochodzenia działki jak to wyjaśniono w piśmie z dnia 14 października 1998r., zwłaszcza, że akta sprawy nie wykazywały wykazu zmian gruntowych z zachowaniem chronologii zmian, w tym także co do powstania działki nr "4" i nr "5" objętej [...], które zdaniem skarżącej weszły w skład działki nr "1" .
Tymczasem, jak słusznie zarzuciła skarżąca, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę pominęło znaczną i to bardzo istotną część wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu cyt. wyroku z dnia 4 listopada 2002 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał i podkreślił, że zgłoszone przez C.J. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 1980 r. znak. [...], którą nadano na własność P.S. działkę budowlaną Nr "1", oparte było na przesłance nieważności z powodu "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § l pkt 2 kpa) a żądanie to upatrywało rażącego naruszenia prawa w wadliwym ustaleniu, że działka Nr "1" odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed powstaniem tej działki własność S.S. i gdyby skarżąca nie kwestionowała tego ustalenia to nie powstała by kwestia rażącego naruszenia prawa przez stwierdzenie, że w zakresie objętym tą decyzją stan prawny był niewątpliwy. Wskazał także, iż dla rozstrzygnięcia o zasadności lub niezasadności żądania C.J. stwierdzenia nieważności decyzji, niezbędne jest nie tylko odniesienie się do kwestii rozumienia przepisów ustawy powołanych jako podstawa decyzji, pod kątem ich jedno lub wieloznaczności, ale przede wszystkim subsumcja (podciągnięcie), pod nie stanu faktycznego ustalonego przez organ w decyzji objętej zarzutem nieważności i przyjętego za jej podstawę; nawet bowiem przy jednoznacznej treści przepisu stanowiącego podstawę decyzji, stan prawny sprawy, może być wyznaczony faktami o prawotwórczym znaczeniu, które ustalone zostały z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad zbierania i oceny dowodów, a więc np. oczywiście sprzeczne z zebranymi dowodami i dlatego rozstrzygnięcie nin. sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji wymaga nie tyle czynienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaleń własnych co do stanu faktycznego, który zdaniem Kolegium stanowić winien podstawę decyzji z [...] maja 1980r, (a które są właściwe dla postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania), ile weryfikacji dokonanych przez Prezydenta Miasta T. ustaleń przyjętych za podstawę tej decyzji w relacji do zebranych w postępowaniu przed organem I instancji dowodów.
Sąd wskazał także, iż treść będącej przedmiotem rozpoznania decyzji z dnia [...] maja 1980 r, wskazuje, że wydający ją organ I instancji przyjął, iż przydzielona działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób, a zatem przy takim ustaleniu nie powstał dla tego organu problem rozumienia pojęcia "nieruchomości" związanych wykładnią art. 9 ust. l ustawy z 6 lipca 1972r. , a zatem brak było przesłanek do przyjęcia, iż zamiarem I instancji było inne rozumienie "działki powstałej z "nieruchomości" niż to przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Przytoczone tu wskazania i oceny jednoznacznie wskazują, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1980 r. z powodu rażącego naruszenia prawa poprzez wadliwe ustalenie, że działka Nr "1" odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed powstaniem tej działki własność S.S. winno było zbadać i ocenić czy to ustalenie nastąpiło z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad i oceny dowodów , a więc np. oczywiście sprzecznie z zebranymi dowodami.
Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze skupiło się na analizie uregulowań zawartych w ustawie z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz definicji terenu budowlanego, działki budowlanej i nieruchomości , stwierdzając w konkluzji, że Prezydent Miasta T. naruszył przepisy tej ustawy, które stanowiły podstawę wydania przedmiotowej decyzji wobec błędnej interpretacji pojęcia nieruchomość, ale naruszenie to nie miało charakteru rażącego i dlatego brak było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji , mimo, że wiążąca ocena Sądu była w tej kwestii jednoznaczna tj. że z treści przedmiotowej decyzji wynika, że działka nr "1" powstała w wyniku podziału nieruchomości składającej się z działek nr "2","3" i in. o pow. 5043 m2 [...] stanowiącej przed podziałem w całości własność S.S., a zatem , że organ przyjął ,iż przydzielona działka nie powstała z działek stanowiących przedmiot własności innych osób i przy takim ustaleniu nie powstał dla organu problem rozumienia pojęcia "nieruchomości" związanych z wykładnią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione i dlatego na zasadzie art.145 § 1 pkt 1c/ cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzekł jak w pkt. 1 wyroku polecając ,by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu materiału dowodowego , jakim dysponował Prezydent Miasta T. przy wydaniu decyzji z dnia [...] maja 1980 r. a szczególnie rejestru pomiarowego nieruchomości przeznaczonych pod budowę jednorodzinne , załącznika do zarządzenia Prezydenta Miasta T. z dnia [...] czerwca 1976 r. nr [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście T. i jego podziale na normatywne działki budowlane /Dz. Urz. [...]/ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zbadało i oceniło czy ustalenie, że działka nr "1" odpowiada w całości nieruchomości stanowiącej przed powstaniem tej działki własność S. S. nastąpiło z rażącym naruszeniem niewątpliwych co do swej treści zasad i oceny dowodów , a więc np. oczywiście sprzecznie z zebranymi dowodami czy też nastąpiło z naruszeniem tych zasad , ale nie ma charakteru rażącego .
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt II na zasadzie art. 200 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło