II OSK 1315/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 153/05 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 153/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi P. R., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], znak: [...] uchylającą decyzję nr [...] Burmistrza Gminy K. z dnia [...], znak: [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazał tę sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz Gminy K. ustalił z urzędu jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na łączną kwotę [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania P. R. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że Burmistrz Gminy K. błędnie prowadził postępowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), bowiem powinien stosować przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Ponadto organ I instancji zaniechał uzasadnienia, dlaczego nie zaliczył pewnych nakładów na nieruchomości, jako tych, które mogłyby wpłynąć na zmniejszenie opłaty. Na powyższą decyzję P. R. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn, aniżeli podniesionych w tej skardze. Sąd uznał bowiem, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, Burmistrz Gminy K. w sposób wyczerpujący – i przez odwołującego się niezakwestionowany – wyjaśnił sposób odliczenia nakładów, których poniesienie P. R. wykazał w toku postępowania przed organem I instancji. Sąd zauważył także, iż w dniu wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie obowiązywał już przepis art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dopuszczający pomniejszenie opłaty planistycznej o wartość nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż w tej konkretnej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego przepisu uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest prawidłowe tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Tymczasem organ odwoławczy uchylił decyzję z tego powodu, że organ I instancji błędnie przytoczył jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. przepisy Ordynacji podatkowej oraz w celu rozważenia zasadności zgłoszonych przez odwołującego się nakładów, które – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nowelizującej ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – nie mogły już być podstawą umniejszenia renty planistycznej. Również doprecyzowanie adresata decyzji, wymienionego wielokrotnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, nie wymagało jej uchylenia. Od powyższego wyroku P. R. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego. P. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się bowiem uchylenia decyzji organu, wskazując przy tym, iż jego zdaniem w wyniku uchylenia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie w sprawie, a nie kierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Burmistrza Gminy K.. Sytuacja prawna skarżącego, w wyniku zapadłej decyzji kasatoryjnej, kształtowała się w taki sposób, że mógł on liczyć na możliwość ponownego podniesienia swoich argumentów przed organem I instancji, a w przypadku ich nieuwzględnienia – skorzystać z możliwości wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Zapadły wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wiążąc organy administracji na mocy art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pogarsza sytuację prawną skarżącego w porównaniu ze stanem ukształtowanym decyzją organu II instancji. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekając w sprawie nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu, a jednocześnie nie podzielał racji skarżącego – to powinien wniesioną skargę oddalić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 ustawy. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie miały miejsca Sąd przeszedł do oceny zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 134 § 2 przywołanej wyżej ustawy. Sąd uznał, iż zarzut ten ma usprawiedliwione podstawy. Jeżeli bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. orzekało na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. to uchylenie zaskarżonej decyzji z jednoczesnym dokonaniem przez sąd pierwszej instancji wiążącej interpretacji przedmiotowych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie ich subsumcji w sprawie nie mogło mieć miejsca (nastąpiło przedwcześnie). To organ odwoławczy (SKO w P.) winien mieć możliwość samodzielnego zinterpretowania i zastosowania stosownych przepisów prawa, a dopiero później działanie to może być korygowane przez sąd administracyjny orzekający w sprawie i takiego toku postępowania zasadnie oczekiwał skarżący, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 wyżej przywołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.