II SA/Rz 959/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. J. o wymierzenie grzywny organowi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...].01.2004 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia okresu nauki do stażu pracy p o s t a n a w i a orzec o wymierzeniu grzywny Wojewódzkiemu Komendantowi Policji w kwocie 4.000,- zł (słownie: cztery tysiące złotych). II SA/Rz 959/05 Uzasadnienie Pismem, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie w dn.l0.11.2005r. J. M. złożył wniosek o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji grzywny "w wysokości określonej w art.154 § 6 Ppsa". Podstawę prawną do zastosowania takiej grzywny wnioskodawca upatruje w dyspozycji art.55 § 1 Ppsa z racji niezastosowania się przez organ do obowiązków wynikających z art.54 § 2 Ppsa. M. J. wskazał, iż WSA w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowe z jego skargi na decyzję w/w organu o sygn. II SA/Rz 581/04 dotyczącą zaliczenia okresu nauki do stażu pracy, albowiem mimo dwukrotnych monitów sądu organ nie odpowiedział na jegoskargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dn. [...].01.2004r. Nr [...], a swym nieusprawiedliwionym zachowaniem spowodował zwłokę w rozpatrzeniu sprawy. Pełnomocnik Wojewódzkiego Komendanta Policji w piśmie z 22.12.2004r. wniósł o nieuwzględnienie wniosku i odstąpienie od wymierzenia grzywny. Przyznano, iż przed organami policji, tj. Komendantem Miejskim Policji i Komendantem Wojewódzkim Policji toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie zaliczenia do wysługi lat dla celów uposażeniowych okresu nauki J. M. w szkołach górniczych. W sprawie tej orzekał Naczelny Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z 25.11.2002r. SA/Rz 1817/00 stwierdził nieważność wydanych uprzednio decyzji organu I i II instancji. Następnie organ I instancji błędnie skierował wnioskodawcę na drogę postępowania cywilnego. W wyniku złożenia skargi przez J. M. do Komendanta Głównego Policji na bezczynność organów Komendant Miejski Policji wydał w dn. [...].12.2003r. decyzję Nr [...] w przedmiocie zaliczenia okresu służby i pracy, od tej decyzji odwołał się J. M., a Komendant Wojewódzki Policji decyzją swą z dn. [...].01.2004r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Na decyzję tę J. M. złożył bezpośrednio do WSA w Rzeszowie skargę, która została zarejestrowana do sygn. II SO/Rz 95/04. Sąd pismem z 23.02.2004r. (doręczonym w dn.25.02.2004r. dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych) wezwał Komendanta Policji do nadania skardze J. M. na decyzję Nr [...] biegu zgodnego z art.54 § 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Organ w terminie przewidzianym przez Ppsa nie odpowiedział na skargę, ani nie przekazał akt sprawy. Ponaglenie w tej sprawie wystosował WSA w Rzeszowie w dn.15.11.2004r. (doręczając go w dn.17.11.2004r.) a pismo procesowe mające być odpowiedzią na skargę wpłynęło do WSA w Rzeszowie w dn.20.12.2005r. Oryginał skargi J. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dn. [...].01.2004r. organ przekazał dopiero w reakcji na kolejne pismo Sądu w dn.l3.02.2006r.. Pełnomocnik organu tłumaczy te fakty okolicznością prowadzenia przez organy policji postępowania po wydaniu decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy w dn. [...].01.2004r. W sprawie tej Komendant Miejski Policji decyzją z [...].02.2004r. Nr [...] ustalił wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta na dzień przyjęcia do służby w Policji. Od tej decyzji J. M. ponownie się odwołał, a Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...].03.2004r. utrzymał wydany rozkaz personalny w mocy. Zdaniem pełnomocnika nałożenie się tych dwóch postępowań w tym samym czasie sprawiło, że potraktowano te postępowania jako całość, tym bardziej iż na decyzję organu odwoławczego z [...].03.2004r. strona także złożyła skargę. Sprawy te organ potraktował jako jedno postępowanie sądowe, uznając iż udzielenie odpowiedzi na skargę, której przedmiotem była decyzja z [...].03.2004r. to także załatwienie skargi na decyzję z [...].01.2004r. Według pełnomocnika organu takie działanie stanowi przypadek, zbieg okoliczności, a organ nie miał na celu przedłużania lub utrudniania postępowania. Wyrażając ubolewanie z tego faktu, wskazano iż wątpliwym jest nakładanie grzywny z inicjatywy jednego policjanta, gdy skutkiem uwzględnienia wniosku o jej wymierzenie będzie konieczność pokrycia grzywny przez radcę prawnego prowadzącego sprawę. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.54 § 2 Ppsa organ, którego działalność lub bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ponieważ J. M. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji bezpośrednio do WSA w Rzeszowie, zastosowanie miał art.98 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), stanowiący m.in. iż w okresie dwóch lat od wejścia w życie Ppsa, skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działalność lub bezczynność są przedmiotem skargi. Termin do udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazanie akt sprawy w tym przypadku biegł więc od dnia doręczenia przez WSA w Rzeszowie skargi J. M. Komendantowi Wojewódzkiemu Policji na jego decyzję z dn. [...].01.2004r., tj. od dnia 25.02.2004r. Termin ten upłynął zatem w dn.26.03.2004r. Organ odwoławczy rozpoznając w dn. [...].03.2004r. odwołanie J. M. od kolejnej decyzji - rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji z dn. [...].02.2004r. musiał mieć świadomość, że strona złożyła skargę na jego uprzednią decyzję kasacyjną i ciążą na nim obowiązki wynikające z art.54 § 2 Ppsa. W myśl art.55 § 1 Ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art.54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu "niezastosowanie się do obowiązków" zachodzi w każdym przypadku, gdy organ mimo ustawowego obowiązku nie przekazał akt sprawy i nie udzielił odpowiedzi na skargę w terminie przewidzianym w art.54 § 2 Ppsa. Stan taki w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zaistniał i strona przeciwna do skarżącego tego faktu nie kwestionuje. Termin na wykonanie obowiązku upłynął w dn.26.03.2004r., akta wraz z odpowiedzią na skargę doręczono do WSA w Rzeszowie w dn.22.10.2005r. (sprawa ta zarejestrowana jest pod sygn. II SA/Rz 1087/05), choć oryginał skargi wraz z kopertą nadawczą organ zwrócił na wezwanie Sądu dopiero w dn.l3.02.2006r. Wykonanie zatem obowiązku ustawowego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji nastąpiło po blisko dwu latach. Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny wpłynął w dn.l0.11.2005r.. W ocenie Sądu wymierzenie grzywny, pozostawione jego uznaniu, jest słuszne i sprawiedliwe. Tłumaczenia organu iż opóźnienie spowodowane było zbiegiem okoliczności w istocie dowodzi nieprofesjonalnego podejścia do ustawowych obowiązków organów administracji publicznej. Na przeszkodzie w wymierzeniu grzywny nie stoi także spodziewana dolegliwość, jaką zostanie dotknięta osoba, którą organ obarczy odpowiedzialnością za wymierzoną grzywnę. Skarżący w każdym przypadku, niezależnie od oceny merytorycznej trafności swojej skargi, ma prawo oczekiwać, iż jego sprawa będzie prowadzona w sposób rzetelny i sprawny, sąd rozpozna ją w rozsądnym terminie, a na przeszkodzie w podejmowanych przez sąd czynnościach, nie będzie stać rażąca opieszałość organów administracji publicznej. W ocenie Sądu sam fakt przekazania akt sprawy i formalnego udzielenia odpowiedzi na skargę nie czyni bezprzedmiotowym postępowania o wymierzenie grzywny, albowiem gramatyczna wykładnia art.55 § 1 Ppsa wskazuje, że możliwość jej zastosowania ustawodawca pozostawił sądowi w każdym przypadku "niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art.54 § 2", a przepis ten z kolei wyraźnie zakreśla ramy czasowe, w jakich obowiązek taki winien być spełniony. Grzywna ma mieć także, oprócz funkcji dyscyplinującej i wymuszającej respektowanie przez organ prawa, również funkcję represyjną. Z mocy odesłania do art.154 § 6 Ppsa górna granica grzywny wymierzanej przez Sąd w trybie art.55 § 1 Ppsa wynosi dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W roku 2004r. kwota ta wynosiła 19 772 zł (jako dziesięciokrotność kwoty wskazane w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dn.l7.02.2006r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2005r. i drugim półroczu 2005r. - M./P. Nr 13, poz.180). Mając na względzie tę kwotę jako górną granicę kwoty grzywny oraz czas, jaki musiał upłynąć, aby organ wywiązał się ze swoich obowiązków, Sąd doszedł do przekonania, iż kwota grzywny w wysokości 4 000 zł będzie stanowić stosowną sankcję wobec Komendanta Wojewódzkiego Policji z tytułu niezastosowania się do ustawowych obowiązków wynikających z art.54 § 2 Ppsa. Z tych przyczyn, działając na zasadzie art.55 § 1 Ppsa postanowiono jak na wstępie.