II SA/Gl 458/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr., del.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W. W. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. nakazał W. i M. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego na działce nr A w M. gm. W.. Decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 maja 2004r. sygn. akt II SA/Ka 716/02 oddalił skargę W. i M. W. na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia odnosząc się do deklarowanego przez skarżących zamiaru budowy na przedmiotowej działce stałego obiektu i czasowego wykorzystania w czasie budowy istniejącego już obiektu jako tymczasowego, wskazał na możliwość ewentualnego zastosowania art. 39 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. poprzez odroczenie wykonania orzeczonej rozbiórki i czasowe wykorzystanie obiektu. W dniu [...] 2004 roku M. i W. W. złożyli wniosek o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenie na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. odmówił odroczenia wykonania rozbiórki budynku letniskowego na działce nr A w M. gm. W. nakazanej decyzją PINB z dnia [...] roku. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przywołany we wniosku argument o utracie ważności obowiązywania dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. oraz wprowadzeniu do materiałów planistycznych nowego zapisu pozwalającego na przeznaczenie terenu działki nr A pod zabudowę jednorodzinną z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej, nie stanowi podstawy odroczenia wykonania decyzji. Od niniejszej decyzji wnioskodawcy w dniu [...] 2005 roku wnieśli odwołalnie. W treści pisma zawarli wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji oraz ewentualnie o zawieszenie toczącego się postępowania. Strona odwołująca się wyraziła stanowisko, iż utrata ważności obowiązywania dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. oraz wprowadzenie do materiałów planistycznych nowego zapisu pozwalającego na przeznaczenie terenu działki odwołujących się pod zabudowę rekreacyjną daje podstawę do odroczenia wykonania decyzji rozbiórki, gdyż budowa odwołujących się ma charakter zabudowy rekreacyjnej. Odwołujący wskazali także, iż w dniu 31.05.2004 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), między innymi art. 48. Zgodnie z intencją ustawodawcy do dnia 31.12.2004 r. wszyscy właściciele obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej w celu ich legalizacji zostali zobowiązani pod rygorem sankcji finansowych do złożenia wniosków o pozwolenie na budowę, albo w przypadku utraty ważności obowiązywania dotychczasowych planów zagospodarowania przestrzennego złożenia wniosków o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem odwołujących się, w ich przypadku zachodzi możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W tym celu, dniu [...] 2004 roku złożyli wniosek do Urzędu Gminy W. o ustalenie warunków zabudowy. Wniosek ten jest obecnie rozpatrywany przez Urząd Gminy w W.. Istnieje zatem podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji i ewentualnie do zawieszenia postępowania. W dniu [...] 2005 roku, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 K.p.a., art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., na który powołują się wnioskodawcy dopuszczał odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki orzeczonej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 na czas określony, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiały za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, przypadek taki nie ma miejsca. Argument o utracie ważności obowiązywania dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. oraz wprowadzenia do materiałów planistycznych zapisu pozwalającego na przeznaczenie terenu działki nr A pod zabudowę jednorodzinną z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej nie stanowi podstaw do odroczenia wykonania rozbiórki. Podsumowując własne stanowisko organ stwierdził, iż brak obowiązującego planu miejscowego uniemożliwia pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli W. i M. W.. W treści pisma skarżący zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w związku z wejściem w życie w dniu 31.05.2004 r. przepisów art. 1 dotyczącego art. 48 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888); 2) naruszenie interesu prawnego skarżących polegającego na prawie do rozpoznania ich wniosku złożonego dnia [...].2004 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji - budynku mieszkalnego przez Urząd Gminy W. zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami, natomiast nakaz rozbiórki tegoż budynku pozbawi skarżących tego prawa; 3) naruszenie względów społecznych i gospodarczych - skarżący są właścicielami zabudowanej działki nr A w M., jest to ich miejsce do wypoczynku i spędzania wolnego czasu. Skarżący są płatnikami podatków lokalnych z tytułu posiadania nieruchomości. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponadto powtórnie wskazali, iż od wydania decyzji o rozbiórce uległ zmianie ich status prawny, ponieważ z dniem 31.05.2004 r. zostały znowelizowane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r., Nr 201, póz. 2016 z późn. zm.), w związku z czym osoby będące właścicielami budowli postawionych bez zezwolenia (samowoli budowlanych) do dnia 31 grudnia 2004 r. mogły zwrócić się z wnioskiem o pozwolenie na budowę w przypadku braku aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, albo jak w przypadku skarżących - wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Skarżący wystąpili ze stosownym wnioskiem w dniu [...].2004 r. Wójt Gminy W. postępowanie w tej sprawie zawiesił, lecz postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło to postanowienie i postępowanie w tej sprawie jest w toku. Ponadto skarżący powołali się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt: OPS 4/01 (ONSA z 2002 r., Z. 2, poz. 58), z której ich zdaniem wynika możliwość odroczenia wykonania orzeczonej rozbiórki w sytuacji, gdy skarżący deklarują zamiar posadowienia na działce trwale związanego z gruntem budynku i tymczasowego wykorzystania w czasie budowy istniejącego już obiektu. Zgodnie z przekonaniem skarżących taki stan ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Powyżej przytoczone okoliczności, a także toczące się przez Wójtem Gminy W. postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla budynku skarżących, uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego W K. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż decyzje organów nadzoru budowlanego wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dniu ich wydania przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż budynek stanowiący współwłasność skarżących wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej w 1993 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W odniesieniu do tego obiektu toczyło się postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nakazującą jego rozbiórkę, zaś skargę na tę decyzję wniesioną przez inwestorów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. w sprawie sygn. akt IISA/Ka 716/02 prawomocnie oddalił. Sprawa rozbiórki tego obiektu została zatem przesądzona. W uchwale z dnia 26 listopada 2001 r. w sprawie OPS 4/01 NSA w Warszawie stwierdził, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106,poz. 1126 ze zm.), może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (ONSA 2002/2/58). Przepis ten przewidywał możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu na czas określony, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, jeżeli przemawiałyby za tym szczególne względy społeczne lub gospodarcze. Organy obu instancji prawidłowo uznały, iż przedstawione przez skarżących argumenty nie mogą uzasadniać odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu. Wykorzystywanie budynku jako miejsca wypoczynku i spędzania wolnego czasu oraz opłacanie podatku od nieruchomości nie może prowadzić do wniosku o zaistnieniu szczególnych względów społecznych lub gospodarczych, o których stanowi powołany przepis. Podobnie należy także ocenić podnoszoną przez skarżących okoliczność utraty ważności dotychczas obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał jakiejkolwiek zabudowy i ewentualną możliwość dopuszczenia takiej zabudowy w nowym planie. Skarżący wadliwie również interpretują powołany w skardze art. 1 pkt 18 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Pierwszy z przepisów nowelizuje art. 48 Prawa budowlanego dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 2 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy stanowi, że do spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy z zastrzeżeniem ust. 2 – 4 ( zmiana sposobu użytkowania obiektu ). W odniesieniu do spornego obiektu budowlanego, co do którego wydana został ostateczna decyzja nakazująca jego rozbiórkę przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., znowelizowany przepis art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania. Przepis ten, przewidujący możliwość legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych ma bowiem zastosowanie tylko w przypadku, gdy sprawa nie została jeszcze zakończona ostateczną decyzją administracyjną nakazującą rozbiórkę, a inwestor w dniu wszczęcia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej legitymuje się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Sytuacja taka w odniesieniu do skarżących nie ma jednak miejsca. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.