I SA/Wr 157/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-04-10
Skład orzekający: Halina Betta, Maria Tkacz-Rutkowska, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, którego decyzja o ustaleniu karty podatkowej została wygaszona, może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie opłacania podatku dochodowego w formie karty podatkowej?Ratio decidendi
Podatnik, którego decyzja o ustaleniu karty podatkowej została wygaszona, nie może być uznany za podatnika opłacającego podatek dochodowy w formie karty podatkowej. W konsekwencji nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VATU. Ewentualne nieprawidłowości decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie karty podatkowej nie mogły być zarzucane w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług, jeśli decyzja o wygaśnięciu stała się ostateczna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 1999 rok dla D. M., który prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu towarowego. Organy podatkowe uznały, że D. M. nie mógł korzystać ze zwolnienia od VAT z uwagi na przekroczenie limitu obrotów w poprzednim roku oraz wygaśnięcie decyzji o ustaleniu karty podatkowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wygaszania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 1999 roku oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. określił D. M. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że D. M. prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu towarowego i z tego tytułu w okresie od dnia [...]r. do [...]r. był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, korzystającym z opodatkowania w formie karty podatkowej. Za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. podatnik dokonał rozliczenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych w związku z wydaniem przez Urząd Skarbowy W.-S.M. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie ustalenia karty podatkowej na 1999 r.
Dokonując zmiany adresu zamieszkania i siedziby działalności gospodarczej, D. M. złożył organowi podatkowemu, który stał się właściwy na skutek tej zmiany, to jest Urzędowi Skarbowemu W.-Ś., wniosek w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej, w następstwie czego organ ten decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) ustalił wysokość karty podatkowej na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. Z kolei decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-Ś. stwierdził wygaśnięcie decyzji w sprawie karty podatkowej, wskazując że zmiana siedziby działalności gospodarczej nie stanowiła rozpoczęcia tej działalności, a zatem wniosek o zastosowanie karty podatkowej na okres od [...]r. do [...]r. złożony został po upływie ustawowego terminu.
Uznanie, że D. M. nie był w 1999 r. podatnikiem opodatkowanym w formie karty podatkowej powodowało, że nie mógł on korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponieważ podatnik złożył organowi podatkowemu oświadczenie, że kwota osiągniętego przychodu w 1998 r. wyniosła [...]zł, przeto nie korzystał również ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy.
Na podstawie przedłożonych przez stronę rachunków organ ustalił kwoty obrotu
w poszczególnych miesiącach rozliczeniowych oraz określił podatek od towarów i usług przy zastosowaniu stawki 22%, czemu dał wyraz we wskazanej na wstępie decyzji.
W złożonym odwołaniu D. M. podniósł, że błędnie oszacował wysokość swoich obrotów za 1998 r. i po przeanalizowaniu sprawy stwierdza obecnie, że nie przekroczyły one [...]zł. Wskazał również, iż opłacając kartę podatkową przekonany był o zwolnieniu od podatku od towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., decyzją z dnia [...]r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro ostatecznymi decyzjami administracyjnymi zostały wygaszone decyzje w sprawie karty podatkowej na I i II półrocze 1999 r., to D. M. nie miał statusu podatnika opodatkowanego w tej formie, a przez to nie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. W odniesieniu zaś do kwoty sprzedaży w 1998 r., w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, zlecono przeprowadzenie czynności sprawdzających w firmie A" spółka z o. o., w wyniku czego ujawniono, że wartość usług wykonanych przez odwołującego na rzecz tylko tego podmiotu w 1998 r. wyniosła [...]zł, to jest więcej niż określony w ustawie podatkowej pułap, po przekroczeniu którego, podatnik nie może korzystać ze zwolnienia od podatku w roku następnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik D. M. zarzucił naruszenie art. 253 § 1 oraz art. 253a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu wskazał pełnomocnik, że zaskarżona decyzja opierała się na decyzji z dnia [...]r., na mocy której została wygaszona decyzja w sprawie karty podatkowej na okres od dnia [...]do dnia [...]r.. Tymczasem decyzja ta (w sprawie karty podatkowej) miała przymiot ostateczny i mogła być wyeliminowana z obrotu prawnego tylko przy zastosowaniu trybu nadzwyczajnego. Tymczasem przesłanki, wynikające z art. 253 § 1 oraz 253a § 1 Ordynacji podatkowej nie zostały spełnione, gdyż za uchyleniem decyzji nie przemawiał interes publiczny ani tym bardziej ważny interes podatnika, jak również podatnik na uchylenie decyzji się wyraził zgody.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie pozostając przy dotychczasowym stanowisku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga nie była uzasadniona.
Spór w niniejszej sprawie toczył się w istocie o prawo D. M. do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług, w odniesieniu do roku 1999.
Według art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej "VATU" zwolnieni byli od podatku od towarów i usług podatnicy: u których wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym 80.000 zł (pkt 1), jak również podatnicy opłacający podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, z uwzględnieniem art. 18 ust. 3 (pkt 2). Z kolei na podstawie ust. 6 art. 14, zwolnienie od podatku mogli wybrać podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowani (art. 2 VATU) w ciągu roku podatkowego, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, określonej w ust. 1 pkt 1 lub w ust. 4 kwoty.
Widać stąd zatem, że ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 VATU, mogli korzystać jedynie podatnicy: 1) rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowanych, jeżeli dokonali wyboru zwolnienia, 2) u których wartość sprzedaży towarów i usług nie przekroczyła w roku poprzednim 80.000 zł, a także 3) opłacający podatek dochodowy w formie karty podatkowej,
Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że D. M. nie był podatnikiem, który rozpoczynał w trakcie roku 1999 r. wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, albowiem usługi w zakresie transportu towarowego świadczył już od [...]r. Nie mogło budzić wątpliwości także to, że wartość dokonanej przez niego sprzedaży usług w 1998 r. przekroczyła wskazaną w art. 14 ust. 1 pkt 1 kwotę 80.000 zł. Po pierwsze podatnik w złożonym organowi podatkowemu oświadczeniu datowanym na [...]r. wskazał kwotę tej sprzedaży – [...]zł, a po wtóre, czynności sprawdzające u jednego z podmiotów na rzecz którego skarżący świadczył usługi transportowe ujawniły, że wartość tych usług, wynikająca z wystawionych przez niego rachunków w 1998 r. wyniosła [...]zł.
Wątpliwa natomiast według treści skargi była kwestia podstawy zwolnienia od podatku od towarów i usług, odnosząca się do podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej (art. 14 ust. 1 pkt 2 VATU). W tym zakresie pełnomocnik
wskazał, że sprzecznie z prawem wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja o ustaleniu karty podatkowej na okres od dnia [...]. do dnia [...]r.
Zasady opodatkowania w formie karty podatkowej, uregulowane zostały w rozdziale 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm.) i miały zastosowanie (z wyjątkami nie mającymi dla sprawy znaczenia) od dnia 1 stycznia 1999 r. Z art. 29 ust. 1 tej ustawy wynikało, że opodatkowanie w formie karty podatkowej następowało na wniosek, który powinien być złożony do dnia 20 stycznia roku podatkowego lub – jeżeli podatnik rozpoczynał działalność w trakcie roku podatkowego – przed rozpoczęciem tej działalności, natomiast art. 30 ust. 1 ustawy wskazywał, że uwzględniając wniosek urząd skarbowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Z kolei w art. 40 ust. 1 wskazano przypadki powodujące stwierdzenie wygaśnięcia wymienionej decyzji, w tym także podanie przez podatnika we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej danych niezgodnych ze stanem faktycznym, powodujące nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej (pkt 1). Na podstawie ust. 2 art. 40, w wymienionej sytuacji podatnicy obowiązani byli płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy, przy czym – co wynika z art. 41 – kwoty wpłacone z tytułu karty podatkowej podlegały zaliczeniu na podatek dochodowy określony na ogólnych zasadach za dany rok podatkowy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że opodatkowanie w formie karty podatkowej następuje na skutek wydania przez organ podatkowy decyzji, w której ustala on wysokość podatku dochodowego w tej formie, jak również, że decyzja ta może być wygaszona w razie stwierdzenia ku temu podstaw, i że w takim przypadku podatnik podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych za cały rok podatkowy.
Należy przeto wskazać, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej spowodowało, że skarżący nie mógł być uznany za podatnika opłacającego podatek dochodowy w formie karty podatkowej, skoro jak to wynikało z przywołanych przepisów, podlegał opodatkowaniu, nie w formie zryczałtowanej, lecz na zasadach ogólnych. Tak więc również w treści art. 14 ust. 1 pkt 2 VATU, D. M. nie miał podstawy do korzystania ze zwolnienia od obowiązku podatkowego. Należy jeszcze tylko wskazać, że z poczynionych przez organy ustaleń wynikało też, że za okres od dnia [...]. do [...]., skarżący dokonał rozliczenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych w związku z tym, że i w odniesieniu do I półrocza 1999 r. wygaszono decyzję w sprawie karty podatkowej.
Odnosząc się do argumentów skargi należy stwierdzić, że nie były trafne, albowiem ewentualne nieprawidłowości decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie karty podatkowej, nie mogły być zarzucane w sprawie administracyjnej dotyczącej podatku od towarów i usług, a przez to również nie mogły być przedmiotem ustosunkowania Sądu w niniejszym postępowaniu. Określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług nastąpiło bowiem w odrębnej sprawie, aniżeli ta, w której rozstrzygała się kwestia opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej, gdyż inny był przedmiot tych postępowań. Strona powinna w tym drugim (wcześniejszym) postępowaniu zwalczać ewentualne wady decyzji administracyjnej wygaszającej decyzję w sprawie karty podatkowej. Skoro jednak decyzja ta stała się ostateczna, to była wiążąca dla organu w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Jeżeli organ na niej się oparł przy wydaniu obecnie zaskarżonej decyzji, to nie stanowiło to naruszenia prawa.
Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło